A N N A L E S ACADEMIAE RHENO-TRAJECTINAE, Ann. ciMocccixxi cioioccciiin. JANO ISAACO WOLTEKBEEK, RECTORE ACADEMIAE MAGNIFICO, HERMANNO ARNTZENIO, 5ENATUS GRAPHIARIO. TRAJECTI AD RHENUM, APUD JOANNEM ALTHEER, ACADRMIAE TYPOGRAPHUM. MDCCCJUXIV. HOC ANN A LI UM rOLUMINE CONTINENTUR: Nomlna Professorum et Lector tim in Aca- demia Rheno-Trajectina. $. I. Quaestiones ad certamen literarium A. cioiocccxxxr. propositae. . II. Series lectionum habendarum. ^. HI. Series disputationum publice et privatim defensarum. . IV. Solennia. J. V. JANI ISAACI WOLTERBEEK, Oratio. JACOBI CORNELII SWYGHUISEN GROENE- WOUD , Oratio. * 2 Re- IV Responsiones ad quaesliones propositas: JOSEPHI VAN CooTH , ad quaestio- nem Medicam. i DOUWE GORTER, Simonis filii , adquewtio- nem Literariam. CAROLI DANIELIS ASSER, ad quaestionem *uridicam. AN- ;* m N A L JL & ACADEM1AE RHENO-TRAJECTJNAE. Ann. craiacccxxxi -ciaiocccxxxn. Indc a die xxvr. m. Martii A. cioiocccxxxi, usque ad diem xxvi. m. Martii A. cioiocccxxsn, in Acadcmia Rhcno-Trajectina docuerunt M EDICIN4M. JANUS BLECJLAND, propter aetatem sep- tuagenariam honorifice rude donatus , NICOT/AUS CORNELIUS BE FREMERY, BERNARDUS FRANCISCUS SUERMAN, JANUS ISAACUS WOLTERBEEK, h. t. Acad. Hector , JACOBUS LUDOVTCUS CONRADUS SCHROEDER VAN DER KOLK. P/77- VI PHILOSOPHIAM THE ORE TIC AM ET LITER AS HUMANIORES PHILIPPUS GUILIELMUS VAN HEUSDE, JOANNES HENRICUS PAREAU, propter deta- ils infirmitatem honorifice rude donatusj ANTONIUS VAN GOUDOEVER, ADAMUS SIMONS , JACOBUS CORNELIUS SWYG-HUISEN GROENE- WOUD, LUDOVICUS GERARDUS VISSCHER, Prof. Extraordinarius* MATHES1N ET PHILOSOPHIAM XATURALEM NICOLAUS CORNELIUS DE FREMERY, GERARDUS MOLL , JOANNES FRIDERICUS LUDOVICUS SCHRODER, JANUS KOPS, THEODORUS GERARDUS VAN LIDTH DE JEUDE , PETRUS JOANNES ISAACUS DE FREMERY, Prof. Extraord. RlCHARDUS VAN RfiES , CORNELIUS ADRIANUS BERGSMA , Prof. Ex- traord. THEO- VII THEOLOGIAM JODOCUS HERINGA, E. F. GABRIEL VAN OORDT, honorifice et ex voto suo dimissus, HERMANNUS BOUMAN, HERMANNUS JOHANNES ROYAARDS. JURISPRUDEXTIAM HERMANNUS ARNTZENIUS, h. t. Senatus Acad. Graphiarius. JANUS PUCHARDUS DE BRUEYS, CORNELIUS ADRIANUS VAN ENSCHUT, ADRIANUS CATHARINUS HOLTIUS, JANUS ACKERSDIJCK, Prof. Extraord. LECTORES. SAMUEL NIJHOFF , Linguae Graecae , GERARDUS DORNSEIFFEN, Lilerarum Tlu- manioruin , CAROLUS THOMPSON, Littsrarum Anglica- rum , JUSTUS HENIUCUS KOCH, Linguae Germa- nicae. GE- VJ1I GEORGIUS CAROI^US VERENET, Literarum Gallicarum. MAGISTER. ACADEMICUS LAMBERTUS DE FRANCE , Art is Gladiatoriae. $. 11. Ad certaracn literarium , singularum disci- plinarum studiosis in Acadcmiis ct Athcnaeis patriis , propositae sunt hae quacstioncs : HEDICA. Comparetur applicatio remedwrum ex~ ternorwn cuti integrae cum methodo ho- diernorum curandis hominum morbis in- ternis, exponendis fundament is anatomico- physiologici* et observationibus fide dignis, quibus utraque methodus nititur. qUAESTIO LITERARIA. Quo proposito scripsisse Plato Symposion videtur? Quae dialogi ratio et progressio est in argumento explicando? Quae maxi- me est explications conclasio? QUAE- IX QUAESTIO PHYSICA. Exponantur observationes Physicorum nostri temporia de directions atque inpri~ mis de inclination* acus magiieticae in di- versis terrae regionibus, atque , quid ex Us probahiliter colligi possit , ostertdatur. QfJAESTIO ZOOLOGICA. Exponantur succincte et dijudicentur re- cent iorum, inde a Blumcnbachio, natu- rae scrutatorum sententiae , de generis hu- mani varietate nativa. QfJAE&TIO THEOLOGICA. Quae in S.Libris, de Deo hominumPa- tre , inprimis de piis hominibus a Deo natis renatisque, uti et de Israelitarum ac Chris- tianoruni vioQericf, habentur , ita exponeri- tur , ut et praecipuorum sententia doctorum defmiatur , et doctrinae divinitus patefac- tae praestantia demonstretur. qVAESTIO JURIDICA. Distinctions inter niodos tollendae obti- gationis ipso jure et per jnodu/n exceptio- nis , e jure Romano tradardur origo et varii effect as. . in. $. III. Lectionum in Academia Rheno-T rajectina , indc a die v. Septerabris A. CIOIOCCCXXXT, usque ad fcrias aestivas A. cioiocccxxxn, a Professoribus et Lectoribus habendarum, haec fuit formula: In FACULTATE MEDICA, docebunt Anatomiam J. L. C. SCHROEDER VAN DER KOLK, quater per dierum hebdoma- dem, hora IV. Physiologiam J. L. C. SCHROEDER VAN DER KOLK , diebus lunae , martis , mercurii etjkws, hora VIII. matutina. Anatomiam Pathologicam , bis per die- rum hebdomadem , J. L. C. SCKROEDER VAN DER KOLK, hora Auditoribus commoda. Disvectionibus cadaverum anatomicis , opportune anni tempore instituendis , praeerit quotidie J. L. C. SCHROEDER VAN DER KOLK. Pathologiam cxponet B. F. SUERMAN, ter per dierum hebdomadem, hora IX. Dactrinarn de cognoscendis et curandis hominum morbis J. I. WOLTERBEEK, qua- ter, hora XII. The rapiani gene ralem, et apparatum me- di- XI dicaminum, exponet J. 1. WOLTERBEEK, quatcr, hora I. Pharmaciarn , vernaculo sermone , N. C. DEFREMERY, diebus lunac ct martis, ho- ra II. Examen aegrotantium et Semeioticain , J. I. WOLTERBEEK , in Nosocomio Acadc- mico, hora X. Institutionibus clinicis morborum inter" norum vacabit J. I. WOLTERBEEK , sin- gulis diebus , in Nosocomio Acadcmico. Praxin chirurgicam tradet B. F. SUEPi- MAN, quater per dierum hebdomadem, ho- ra VIII. Operationeschirurgicas dcmonstrabit B.F. SUERMAN , tempore hyemali, quater per die- rum hebdomadem, hora V. Institutionibus clinicis in arte chirurgi- ca, quovisdie, vacabit B. F. SUERMAN. Theoriam artis obstetriciae J. I. WOL- TERBEEK, die martis, iovis et vcneris , ho- ra IX. Institutionibus obstetriciis , inprimis practicis, in Nosocomio habendis yacabit J.I. WOLTERBEEK. Politicam medicam tradet N. C. DE FRE- MERY , diebus mcrcurii ct saturni , hora V1I1. Dis- XII Disputandi cxercitationibus , altcrnis heb- domadibus, Profcssores in Facilitate Mcdica praeerunt. J. BLEULA1SD, licet propter aetatem ho- norifice rude donatus, commilitionibus , qui explicationem accuratiorem speciminum Ana- tomicorum et Pathologicorum in Museo prae- sentium desiderabunt , sua officia, quantum valetudo permittet, offert. In FA CULT ATE PHILOSOPHIAE THEORETICAE ET LITERA- RUM HUMANIORUM, docebunt Logicam, atque Anthropologiam J. F. L. SCHRODER , die lunae atque saturni , hora IX. Doctrinam Metaphysicam J.F.L. SCHRO- DER., diebus iovis et veneris , hora II. Literas Latinas A. VAN GOUDOEVER , diebus martis, iovis, veneris et saturni ho- ra XL intcrpretando cum Ciceronis libros de finibus, turn Virgilii Georgicon lib. I. De optima cum puerorum instituendo- rum , turn Literannn Humaniorum docen- darum via disputabit A. VAN GOUDOE- VER , die saturni hora XII ct I. Antiquitatem Romanam A. VAN GOUD- XIH OEVER, dicbus martis, mercurii, iovis ct generis hora X. Exercitationibus Oratoriis praeerit A. VA N GOUDOEVER, die saturni hora X. Literas Graecas tradet PH. G. VAN HEUS- DE, interpretaturus cum Euripidis lonem, diebus lanae et martis , hora XII. turn Plato- nis Symposium et Gorgiam , diebus iovis et veneris, hora X1L Literas Hebraicas J. C. SWYGHUISEN GROENEWOUD, cum interpretanda Gram- matica, turn eius ut et Syntaxeos usu in legendis quibusdam V. F. capitibus historicis inonstrando, diebus lunae, martis, iovis ct veneris, hora VIII. Antiquitatem Hebraicam iisdem diebus , hora II. J. C. SWYGHUISEN GROENE- WOUD. Literas Arab leas diebus mercurii et satur- ni, hora VIII. J.C. SWYGHUISEN GROE- NEWOUD. Caeterum, si qui sint inter commilitones , qui lectiones de Lingua Hebraica cursorias vcl exegeticasy aut Literas A ramae as sibi tradi gestiant ; eorum pariter desideriis , quoad poterit, satisfaciet libentissime die lunae, hora XI, et saturni, hora X, J.C. SWYG- HUISEN GROENEWOUD. His- XIV Historian gentium , praesertim Orienta- Hum PH. G. VAN IIEUSDE , d.lunae, martis, iovis et veneris, horal. Encyclopaedia, universam , e principiis ductam philosophiae Platonicae , PH. G. VAN HEUSDE , die racrcurii hora XI et XII. Philosophiam linguarum, PH. G. VAN HEUSDE, die mercurii, horal. Praecepta sty II bene Belg., A.SIMONS, d. martis , mercurii , iovis et veneris, hora VIII. Literas Belgicas et Eloquentiarn , A. SI- MONS, d. martis, mercurii, iovis et veneris, horft X. Historiam eloquentiae Belg. inprimis sacr. A.SIMONS, d. mercurii et iovis, ho- ra IV. AestJieticam , quae ppesin spectat , A.SI- MONS, d. martis et veneris, hora IV. Disputandi exercitationibus sermone Belg. habendis, praeerit alternis hebdomadibus , die iovis, hora IV, A. SIMONS. Historiam Patriae vernaculo sermone , L. G. VISSCHER , d, martis, mercurii, iovis et veneris, horis cum auditoribus constituen- dis. Disputandi exercitationibus praeerunt, al- ternis hebdomadibus, die saturni horal. al- ter- XV icrnatim PH. G. VAN HEUSDE ct A. VAN GOUDOEVER. J. H. PARE AU , quamvis honorifico , et proptcr senectutis infirmitatem , ac post diu- turnos labores Academicos, gratissimo otio, per optinii Regis benevolentiam concesso , frui cupiat, lubenter tamen, quantum maxime, Deo favcnte , poterit , studiosae juventutis commodis serwre perget. ' In FACULTATE MATHESEOS ET PHILOSOPHIAE NATURALIS , docebunt Elementa Matheseos , J. F. L. SCHRO- DER, d. martis, mercurii, iovis et veneris, hora IX. Stereometriam , Trigonometriam Sphae- ricam , adhibitam ad Astronomiam Sphae- ricam et Geographiam Mathematicam J. F. L. SCHRODER , die lunae atque satur- ni, hora VIII. Collocutionibus de ratione docendi dis- ciplinas Mathematicas vacabit J. F. L. SCHRODER, hora postea indicanda. Mechanicam analyticam R. VAN REES , diebus martis , iovis et saturni, hora IX. XVI Geometriarn describentejn R. VAN REES, bis per hcbdomadem , hora Auditoribus com- moda. Physicam experimentalein G.MOLL, die lunae , martis , iovis et veneris , hora I. Astronomiae primas notitias G. MOLL, d. lunae, martis, iovis et veneris, hora IX. vel alia, auditoribus magis commoda. Astronomiam theoreticarn et practicam G. MOLL , iisdem diebus hora III. Elementa Hydrotechniae , ad praesentem conditionem Patriae adplicata , si sufficiens nu- raerus auditorum adsit, belgico sermone, ex- ponet G. MOLL , hora deinceps indicanda. Chemiam generalem et applicatam N. C. DE FREMERY, diebus lunae, martis, mer- curii, iovis et veneris, hora XII. Botanicam et Physiologiajn plantarunt J . KOPS , diebus lunae , martis , mercurii et iovis , hora X. Botanicam Historiam plantarum medici- nalium et oeconotnicarum C. A. BERGSMA, diebus lunae et veneris , hora IX. Excursionibus botanicis singulis hebdoma- dibus praeerit C. A. BERGSMA. Historiam naturalem Maimnalium^ A- vium, Reptilium etPiscium exponet TH.G. VAN XVII VANLIDTHDE JEUDE diebus lunae et mar- tis, hor XL Caeterorum autem animalium , vertebris carentium , historiam , duce V. Cl. j. van der Ho even, die mercurii, eUdem Anatomiam comparatam tradere perget TH.G. VAN LIDTH DE JEUDE, die saturni, hor& XL Mineralogiam et Geologiam N. C. DE FREMERY, diebus jo vis et veneris, horaXL Oeconomiam ruralem J. KOPS, diebus lunae, mercurii et jo vis, hora I. die saturni 9 bora XII. Chemiam artibus adhibitam P. J. I. DE FREMERY, diebus martis et veneris, hora pomeridiana VI. lis, qui instituendis operationibus cliemicis operam dare cupiunt, praeerit P. J. I. DE FREMERY, die saturni, hora IX ad XL Disputandi exercitationibus , die saturni > hori I, alternatim praeerunt Professores ia Facultate Matheseos et Philosophiae Naturalis , singuli in partibus sibi demandatis. In FACULTATE THEOLOGICA , In Theologiam Naturalern cum cornmi- XVIII litonibus inquiret H.BOUMAN, diebus jovis ct veneris, hora IX. Ejusdem Historiam tradet H. BOUMAN, diebus lunae et martis, hora X. Historiam Ecclesiae Chrlstianae , con- junctam cum Hist or ia Dogjnatum Christia- iioruin , utramque antiquam , tradet H. J. ROYAARDS, diebus lunae et martis, ho- ra XL et mercurii, hora II. Historiam Ecclesiae Belgicae narrabit H,J. ROYAARDS, diebus lunae et martis, hora II. Collocutionibus cum provectioribus de lo- cis Historiae Ecclesiae et Dogmatumj et cum Theologiae Candidatis de Doctrina mo- rum Christiana, alternatim vacabit H. J. ROYAARDS, die mercurii, hora II, Disquisitionibus , probation! academicae praeviis, vacabit II. J. ROYAARDS, die jo- vis, hora II. Hermeneuticam feteris ac Novi Foederis tradet H. BOUMAN, diebus mercurii, horalX, jovis et veneris, hora X. Epistolae ad Romanes partem moralem , et Epistolam ad Galatas interpretabitur H. BOU- MAN, diebus lunae et martis, hora IX. Theologiam dogmaticam docebit J. HE- RIN- XIX RINGA, E. F. dicbus lunac, martis, jovis ct vcncris , hora XII. Collocutionibus de Theologia populari vacabit J.IIER1NGA, E.F. die jovis, horis vcspcrt. a VII. ad IX. Disquisitionibus , curn provectioribus insti- tucndis, probation!, sive academicae, sive ec- clesiasticac , praeviis, singulares horas desti- nabit J.HER1NGA, E.F. Doctrincun morum Christianam , inpri- mis Officia Christiana et Asceticam doccbit H.J.ROYAARDS, diebus lunae, martis et mcrcurii, hora I. Praecepta homiletica tradet J.HERIN- GA,E. F. diebus lunae et jovis, hora VIII. Exercitationes oratorias sacras modera- bitur J.IIERJNGA, E.F. die saturni, hora I. Officia doctorum et antistitum in Eccle- nia Christiana exponet J. HER1NGA, E. F. diebus martis et veneris , hora VIII. Puerorum doctrinae Christianae initiis eru- diendorum exercitationem instituet J. HERIN- GA, E.F. die veneris, hora XL Commilitonibus , orationes habentibus $a- cras, praesidcs aderunt J. HERINGA, E.F. die martis, hor^I., H.BOUMAN, die lunae, hora I. et H. J. ROYAARDS, die jovis , hora I. ** 2 Pu- Publicis disputandi cxercitationibus praeu erunt, alternis hebdomadibus, die raercu- rii, hora I. alternatim, J. IIERINGA , E.F., II.BOUMAN et II. J. ROYAARDS. G. VAN OOR.DT, etsi suo rogatu honori- fiee a Rege dimissus est, libentissime tarnen sua officia et consilia, quoad ejus fieri possit, offert commilitonibus. Orationes sacras ha- Lentibus praeses aderit, diebus et lioris, et silji et commilitonibus opportunis* In FACULTATE JURIDlCA, docebunt Institutiones H. ARNTZENIUS ,- diebus martis, mercurii, jovis et veneris, hora IX. Pandectas , Westenbergio duee , H. ARNTZENIUS , diebus martis, mercurii, joyis et veneris, hora X. Jus Belgicum , ad ductum linearum Jur* Civ. PI olland.de script arum a Cl. N. Smal- lenburg, J. R. DE BRUEYS , diebus lunae, martis, mercurii, jovis et veneris , hora L Ency clop aediam juris J. R. DE BRUEYS , diebus lunae, horaX, mercurii et veneris, he- ra XL Elementa oeconomiae politicae J. R. DE BRU- BRUEYS, diebus lunae, martis et jovis, bo- ra XI. Jus naturae C.A. VAN ENSCIIUT, die- bus mercurii, jovis ct vcncris, hora X, duce Ha us. Jus publicum et gentium Belgicum C. A. VAN ENSCIIUT, diebus martis, mercurii, jovis et veneris , hora XII. Jus Criminale universum et J3elgicum C.A. VAN ENSCHUT, diebus martis, mer- curii, jovis et veneris, hora IX. Juris Komani Historiam seeundum sua Liineamenta (Leodii apud Desoer , 1830.) A. C. HOLTIUS, diebus martis et jovis, ho*- ra I. et saturni, hura IX. Juris Mercatorii elementa seeundum Fran- co-Gallura Codicciu A. C. HOLTIUS, diebus mercurii et vcneris , liora IX. Historiam gentium recentiorum politicam tradet J. ACRE USD YCK, diebus lunae, mer~ curii et veneris , hora VIII. Disputandi exercitationibus, alternis heb.- domadibus , praeerunt Professores in facullate Juridica. G. XXII G. DORN SEIFFEN, Lit. Human. Lec- tor , diebus lunae et jovis, hora V. , Gramma- ticam Graecam exponet ; iisdem diebus ho- ra VI. ? aut alia , auditoribus magis commoda , de rhythmica ratione, tarn in Graecorum, quamLatinorumpoetarum carjninibus,z$p.l. J. H. KOCH , Linguae Gerraanicae gramma- ticara et historiam literariam interpretabilur , hora auditoribus commoda. Liter as Anglicas tradet C. THOMPSON, diebus lunae et jovis , hora IV. L. DE FRANCE , Academicus artis gla- diatoriae magister , quotidie aptum et ele- gantem gladii usum docebit, Bibliotheca Academica^ diebus lunae , mortis , jovis et veneris , ab hora I. in II , diebus mercurii et saturni ab hora /. in //^% etferiarum temp or e , singulis diebus jovis , ab hora I. in II. unicuique patebit. Mu- seum quoque zoologicum , tarn hujus Aca- demiae, quam privatum in aedibus Pro- fessoris Historiae Naturalis ? cuique roganti patebit. - iv. xxm , $. IV. Plurimis civibus Academicis arnia gerenti- bus pro patria defendenda pauci tantum, indc a die XXYI ra. Martii A CIOIDCCCXXXI , usque ad diem xxv m. MartiiA. CICIOCCGXXXII, summos honores in singulis facultatibus peti- verunt , eos autem consecuti sunt hoc ordinc : Anno cioiocccxxxi. Die xiv m.Aprilis, GUI LIE LMUsMu UR- GING, BolswardaFrisius, defensa public* commentatione Historico-theologica , de We s- selii Gansfortii cum vita turn mentis, in praeparanda sacrorum emendatione in.Bel- gio Septentrionali , magna cum laude Theo* logiae Doctor est creatus. Die xi Junii , DIDERICUS JOANNES AG-A- TUS ARNTZENIUS , HagaBatavus , Med. Doc- tor , praevio examine , cum laude Chirurgiae Doctor creatus est. Die xxix m. Junii , GUILIELMUS JABES VAN BEEK CALKOEN, Rheno-Trajectinus , defense privatim speciniine , de cautione True- XXIV fructuaria, Juris Romani et Hodierni Doctor creatus est. Modem die , BERNARDUS CRAMER , De- merariensis, clefenso privatim specimine, de emtione et venditione rci alieriae, Juris fiomani et Hodierni Doctor creatus est. Eodem die, CQRNEI/IUS NICOLAUS SAU- TER , e Pago Pf^agenberg ? Brabantinus , defensa privatim dissertatione, de rabie ca- iiina, cum laude Medicinae Doctor creatus cst. Die i m. Julii , PiEPiUs VERI^OREN , Rheno-Traiectinus , defensa publice disqui- sitione , de lesu , sese Messiam profitente , mag- na cum laude Theologiae Doctor creatus est. Die xxi m. Octobris^ GULLIELMUS SI- MON SWART, Lugduno-Batavus y defensa publice dissertatione Physico - Matliematica , de communicatione et propagatione caloris li beri, magna cum laude creatus est Mathe- 3eos Magister et Philosopbiae Naturalis tor. Anno CIQIOCCCXXXII. Die xii 7?2. Martii, LUDOVICUS JANUS HEYLIBEY , Rheno - Trajectinus , defensa XXV privatim dissertationc Mcdica, sistente histo- riam principii Salicini , cum laude Medicinae Doctor est crcatus. $. v. Anno CIOIDCCCXXXI. Die xxvi Martii. Proclamato jam Rec- torc Magnifico liujus anni, in Senatu Am- plissirao jusjurandum solitura, aut hoc ipso die, aut deinde praestiterunt Professores turn Ordinarii turn Extraordinarii , qui ex Piegis Augustissimi dccreto iisdcm ordinibus eo- demque honoris titulo , quo fruebantur ante in Academiis Belgicis, Scholae Trajectinae in tcinpus sunt adjunct!. Sunt autem hi: ADRIANUS CATHARINUS HOLTIUS , in Aca- demia Lovaniensi Juris Prof. Ord. JANUS ACKERSDVCK , in Acad. Leodiensi Juris Prof. Extraord. LUDOVICUS GERARDUS VISSCHER, in Acad. Lovaniensi Philos, theor. et Litt. Hum. Prof. Extraord. Ri- CHARDUS VAN PIEES , in Acad. Leodiensi Philos. Nat. et Malheseos Prof. Ord. et CORNELIUS ADIUANUS BERGSMA, in Acad. XXVI Gandavensi Philos. Nat. et Matheseos Prof. Extraord. Quibus cum munus suum gratu- latus esset Amplissimus Praeses, singulis lo- cus suus cst adsignatus. Die xvi m. Junii. Vir Clarissimus , JA- COBUS CORNELIUS SWYGHUISEN GROENE- VVOUB , hue vocatus ad docendas literas orien- tates, postquam in Senatu Amplissimo solenne jusjurandum praestiterat, hujus muneris ade- undi caussa, verba fecit, de aetate nostra, ad provehenda liter arum Orient alium stu- dio,, qnam maxime apt a. Die xxi m. Septerribris. Cum placuisset Augustissimo Piegi temporariam vacationem a militia concedere cohortibus, quae e civi- bus Academicis erant conscriptae, ut ad'pla- cida Musarum sacra quisque rediret, hoc die reduces hujus Academiae cives actu pu- blico et solenni sunt excepti. Itaque in hujus Provinciae fmibus a Praefecto regionis; ad portas urbis a Rectore Magnifico , nomine Se- natus Academici; ad curiam a Gravissimo urbis Consule salutata cohors, universo co- mitante Senatu urbano, deducta est ad lo- cum, ad hanc solennitatem instructum, et pompa militari illustrem , quo se congrega- ve- verant viri honoribus et mentis in hac urbc conspicui, ct inpriniis Academiae Senatus Amplissimus. Ibi vcro solcnni ac gravL ora- tione Ainplissimorum Curatorum Pracscs lau- tlibus cohortcm debitis illustravit, et tradidit singulis numisma, quale, in perpetuam rei gestac incmoriam , Curatorum munificentia cudi paraverat. Quae porro fuerint festo hoc die hilaritatis publicae indicia in Rec- toris oratione plenius exponuntur; e quibus patuit abunde, quo aninu sensu singuli ci- \cs rcditum gratularentur cohort! 9 cui ab- eunti valedixerant aegritudine et moerore af- cc i. Die x Octobris. Prorogate Lectionum in- choandarum tempore, ad petitionem Senatus Academiae, ut actu solenni salutarentur ju- venes ad literarum studia redeuntes, Vir Clarissimus, A. SIMONS, patrio sermone, in acde cathedrali, descripta praesenti condi- tione Europae, laudes huic juventuti in belli pacisque artibus debitas carmine celebravit. Die xvi Octobris. Vir Clarissimus H. J. ROYAARDS Orationem sacram, in instauran- dis Scholis habcri solitam, instruxit .inpri- mis, ut pia mcnte grates publicae solvercn- tur XXVIII tur Deo, florem juventutis e belli periculis Academiae salvum reddenti. Die v Decembris. Literis petiverunt Cu- ratores Athenaei Amstelaedamensis , ut de Senatu hujus Academiae tres mitterentur de- legati, qui interessent festo secular! Athenaei propediem celebrando* Anno cioiocccxxxii. Die xxiv m. Martii. E relatis ad Re-*- gem quatuorviris , hujus decreto , in annum sequentem Ptector Academiae Magnificus crea-* tus est ADAMUS SIMONS; in conventu vero eorum quibus hoc per legem est commissum, x ordine eonstituti sunt Adsessores VV. CC. R. VAN REES , II. BOUMAN, A. C. HOLTIUS t J. L. C. SCHROEDER VAN DER Koi>K. Munus Graphiarii mandatum est V. C. TH. G VAN LTDTH DE JEUDE. Die xxvt m. Martis. Peractis solennibus in Rectore Magnifico inaugurando solitis , combustisque scedulis, quibus nomina conti- nerentur eorum , qui in certamine literario praemia non reportarunt, V. C. J. I. Woir- TERBEEK, munere suo abiturus, orationem habuit: de naturae humanae constantia, ad praestantiam medicinae vindicandam , et vero ad ipsam medicorum Jortitudinem su&tinen dam , egregie adhibenda. Memo ratis porro quac prospera et adversa Aca- demiae, se Rectore, evenissent, praemiaVic- toribus in certamine literario tradidit, suc- cessoremque sibi datum Regia auctoritate proclamavit A. SIMONS 5 quae omnia in ora- tione Rectoris descripte traduntur. JAM ISACI WOLTERBEEK ORATIO DK NATURAE HUMANAE CONST ANTIA, AD PRAESTANTIAM MEDICINAE VINDICAN- DAM, ET VERO AD IPSAM MEDICO- RUM FORTITUDINEM SUSTINEN- DAM, EGREGIE ADHIBENDA, DICTA PUBLICS v i h XXN 7 !. M. M A R T i r , A. cwiacccxxxn. QUUM ACADKJUAE REGUNDAK MU5US SOLENNI RITCJ PONERET. P. A '5V ORATIO AcADEMIAE RHENO/TRAJECTINAE Cu- RATORES , Vmi AMPLISSIMT, QUIQUE HIS A TABULIS ES, VlR CONSUJ&TISSIME ! V. ARTIUM ET DISCIPLINARUM PROFESSO- RES, VlRI CTjARISSlMI , EADEM COLLEGII NECESSITATE MEGUM CONJUNCTISSIM1 ! LECTORES ERUDITISSIMI :! Qui IN REGNO Hpr^ANDIAE, IN REGIO- NE UHENO^TRAJECTINA , ET IN HAG URBE, SIVE REBUS PUBI.ICIS GERENDIS , SIVE JUS- TITIAE TUENDAE , SIVE MII/1TIAE FACIEN- DAE, PRAEESTIS, VlRI SPECTATISSIMI ! A 2 Li- 4 O R A T 1 O. LlTERARUM ET I,EGUM DIVlNARUltf IN- TERPBETES, DOCTRJNA, FACUJNDIA, ATQUE MOHIBUS, VENERABILES ! CUJUSCUMQUB ART1UM SCIBNTIAB PERI- T1SSIM1 DOCTOHES! PRAKSTANTISSIMORUM HUJUS AcADEMIAB JUVENUM AMABII.TS CONCIO , SPES PAREN- TUM ET PATRIAE, NOSTRA CURA ! QUOTQUOT DEN1QUE AD HUNC DIEM ACADEMIAE NATALEM CEI.EBRANDUM CON- FLUXISTIS , CIVES ET HOSPITES , SUO QUI~ QUE LOCO BT GRADU TAkDB VENERABI- T.ESl Quoties apud animum rcputo, (reputandi vero opportunitatem hac fere sexagenaria vi- tae aetate neminem mihi abrogaturuin confi- do), quotics reputo assiduas, casque baud raro perquam temerarias rerum, inter varias ct hominum cognaliones gestarum, vi- II A T 1 O. 5 vicissitudines , atque pcrmutationes , toties gclidus mihi per ossa currit tremor, tris- tissiraaque hominum vcsaniae memoria ani- mum opprimit, ac fere perturbat. Pariter vero ab hoc inconstantiae theatro oculos meos avertere studcns, sponte allicior ad summam illara corporum coelcstium majesta- tem, quorum contemplatione nullius expleri potest animus naturae aetcrnum ordinem vi- dere cupientis. Adspicio Phoebum, astro- rum principatum tenentcm , spatiis immuta- bilibus ab ortu ad occasum commeantem , perpetuas noctis atque diei vicissitudines fa- cientem , accessu et recessu aeque calorem ac frigus moderantcm, inclinatione sua sive ad septcntrionem , sive ad meridiem aestates , et hyemes efficientem. Ut! vultu screno terri- genis arridet , corporibusquc languentibus no- vum vigorcm instillat , sanos recreat, imbe- cillos rcfocillat, Ut! mentem exhilarat, atque coelcsti fere voluptate animos hominum per- funclit, eorumque nubila serenat. Occaso sole cum atra nox terras opacas rcddidisset , admiror Cynthiam , fidelem illam 6 O R A T I O. nostrae tclluris satellitem, summa majestate dominium suscipientem. Quanta cum seduli- tate menstruis spatiis cursus suos consequitur. Nunc soli proxima , nunc ab eo digressa , sive lumen tenuissimum , sive plenissimum terrae iacit. Quanta humano generi largitur com- moda in plantarum fructificatione ac matu- ratione promovenda , ipsis agricultoribus ab- unde nota. Quanta in aestum maris nunc accedentem , nunc recedenlem potentia , qua navigantes iter suum prudenter moderantur. Hac corporum coelestium praestantissima majestate , atque divina constantia , qui non moveatur , hujus certe animum non inflamma- bunt cetera ilia rutilantia signa , numero et magnitudine infmita , altitudine aut magnitu- dine multum inter se distantia , quae non , ut in opificiis hominum industria, atque sagaci- tate factis , mechanica ratione , sed vitali spi- ritu circumaguntur. Equidem in hac con- templatione mirifice beatus, et invitus oculos a coelo declinans, Tullii verba mea facio: cc admirabilem coelestium ordinem , incredi- bilemque constantiam , ex qua conservatio et o R A T i o, r saius omnium omnis oritur, qui incnte vacaro putat, is ipsc mentis expers habendus est." Scd quo me aufert mentis phantasia? ex- conlractis oculorum superciliis, Auditores liu- manissimi! vcrcor multos esse, qui rnente sua ita volvant, quid ille, qui Medicinam factitat, in foro alieno litigarfeausit ? Quidni in ipsa natura humana luculentissima rationis ac constantiae argumenta inveniat? Ita ju- diccnt, qui tcnuem adeo Medicinam iaciunt, ut arctissimis earn cancellis includant, neque praeter jejunam , quam dicunt , morborum ? atque artis auxiliorum historiam , quidquam ad Medicum informandum expostulari opinen- tur. Qui vero universam naturam uno eodem- que vinculo contineri, atque vi insita perfundi ocnlis, atque mente sua perspicere didice- runt , hi absque meo suffragio profiteantur oportct, absque naturae intelligentia sobriam, atque iinperfectam fore Medicinam. Vos in- terim facilcm me , alque obsequiosum , yela-- quc contrahentem invenictis, ut ab instant* naufragio liber in In turn clcvehar portum. Quandoquidem igitur mihi Magislrafn Aca- de- 8 R A T I O. deinico abeunti in hoc tempus opportunitas incidit, more, ut dicitur, majorum, orationis habendae , a loco , quern teneo , me noa alienasse censeo, si breviter strictimque di- xerim : De Naturae humanae constantia ad praestantiam Medicinae vindicandam , et vero ad ipsam Medicoruni fortitudinern sustinendam , egregie adhibenda. Tu vero Benignissime Deus! Omnium in hac universitate rerum seminator, atque edu- cator, quique omnia paterna benignitate nu- tricaris ac contines , ingenii imbecillitati ignos- cas, si ea, quae de naturae humanae con- stantia, quae tua est, balbutiam, aeternae tuae dignitati parum respondeant. Ad intiina naturae sacraria pertiugere ne- mini mortalium in hac terra datum est. Ve- rum tamen ipsa natura omnibus, qui sapien- tiae ardore flagrent, uberriinam interrogandi copiani fecit, et modo absque praeconcepta opinione frequenter consulatur, per certos eventus arcana sua interpret a ri solet. Hoc R A T I 0. 9 Hoc tramitc qui incesserunt Naturae scru- tatores uno omnium suflragio tcstati sunt, na- turam in dementis corporum fabricandis sim- plicem , ast in formis multiplicands csse infi- nitam. Corporura igitur viventium, quae primo fere naturae conamine formantur simplicissima est fabricatio. Ab his Natura transit ad perfections organismos. Haec corporem gra- datio nullibi intcrruptam seriem exhibet, at- que naturae ordinem aeque constantem, ac imcomparabilcm. Hanc vero nusquam alibi accuratius obscrvare licet, quam in animali- bus , quorum alia magis , alia minus elaborata sunt. Homo autem omnium animantium per- fcctissimum ceteris facile palmam eripit. Ab origine quidem inferiorum animalium formam acmulatur, scnsim vcro ad perfectionis fasti- gium ita assurgit, ut ejus fabricatio, ncquc ad formam pulcrior, ncque ad usum melior esse possit. Ex aldssimis tenebris cvocata corporis huraa* ni elemcnta primum fluida , ct si armato oculo inspiciantur globulosa , atque vesiculosa ap- 10 O R A T 1 O. parent. Haec sibi jungcndo Natura contex- tum cellularem machinatur, unde membranae , nervi, vasa, musculi, omniumque demum cor- poris organorum contextus primum mollis, scnsim vero firmandus originem ducit. Om- nes autcm ut dignitate, atque usu, sic aetate praecedit nervorura systema. Ab origine enim corporis formationem atque conservationem gubernat. Hinc medulla spinalis inter primas homuncionis partes eminet, simplex quidem ac tenuis , sed sensim perficienda , et in ipsum cerebrum explicanda. Ne vero hervis orga- norum formationem molituris apta materia deficiat, ipsa natura artificiosa ratione con- struxit vesicam umbilicalem , in qua ex hu*- moris albuminosi sphaerulis fluidis sibique accedentibus , atque in seriem coalescentibus , sensim canalem sanguiferum construere tentat, cujus centrum singular! vitalitate gaudens , ac veluti saliens, ab Aristotele visum, atque notatum fuit in ovo incubato, cujus obser- vatione humani corporis prima fabricatio miro modo illustrata, atque in pleniore luce coljocata fuit. Egregia cnim studia indefesso R A T I 0. 11 laborc adhibita summorum naturae scrutato- rum, Burdachii, Baerii, Vclpavii, Sei- Icri , aliorum , spcm animis dcmittcrc sinunt, ut naturae mysteria, quae horum industria nostra aetate ad majorem probabilitatis gra- dum rclata sunt , tandem in fulgenlissimo lu- mine collocentur. Ex mollissimis adeo principiis utrimque pro- pullulant capitis , et cxtrcmitatum rudimenta. Quae tenera sunt organa , ea mira celcritate incrcssunt. Teneris autem organis sensim fundamcntum cartilaginoso osscum paratur , artus extcnduntur - t digitorum apicibus incres- cunt unguiculi, tandem capillamcntum pro- pullulat, quod quidcm si externarn videas speciem simplissimarum corporis partium for- mam refcrt, si vero sedulo exploratur, earn' ostcndit operosissimi moliminis pulcritudinem , ut (judice Boerhaavio) cc ab absolutum ejus intellectum animo conciliandum , nequc aetas hominis, neque omnis sufficiat diligentia." Tcnuissimo velamento inclusus foetus, at- que, ut ab oiuni minitante corporis laesionc praescrvetur , balneo tepido innatans , plantae in- 12 O R A T I 0. instar, radicibus suis matrici insinuatis, orga- nicam vitam ducit , atque nutrimentum sibi paratura in usura suum adhibet. Certo tan- dem, quod natura in hominibus rarissime ex- cedit, increment! tempore, ex arctiore habi- taculo in pleniorem lucem exitum sibi paratum invenit. Neque enini foetus intimo illo cum inatre commercio ulterius indiget , nee matris organa continentia raajorem extensionem im- pune ferunt, sed ad ultimam necessitatem re- dacta reagunt, atque hospitem suum ad exitum obsequiosum , brevissimo quidem , non vero temerario itinere, in vivas proferunt auras. Mox matrice relicta homuncio omnium re- rum rudis, neque propriae conservation} , ne- que curationi aptus , sed ut Saevis projectus ab undis Nayita , nudus humi jacet indigus omni Vitae auxilio , quern primum in luminis oras ISi^ibus ex alvo matris natura profudit j "Vagituque locum lugubri complet , ut aequum est, Quo tantum in vita restet transire malorum , " (i) gratam aeque ac ingratam ejus comrnercii cum rebus externis vim experitun Irruentis enim ac- (i) Lucretius de Natura rerum Libr. V. 22^. R A T I 0. 15 aethcris stimulo pulmones , hactenus densi , et collapsi cxplicantur, stimulum cxcipit rcactio musculorum , ct scmcl instaurata rcspirandi facultas per omncra vitam actcrna lege intc- gra manct, ncquc tcmerariae hominum vo- luntati illam Icthali cflectu supprimerc, csf rclictura. Turn simul obliteratis hactenus patulis ca- nalibus, rccessibus, ac fossis, lalicis \ilalis undae novum itineris spatium defmitur, ad ultimum vitae tempus conslanter sequendura. Pariter incredibili naturae cura cautum esi, ut cor in magna ilia corporis nostri stimulis assucsccndi opportunitate , per longam anno- rum seriem stimulo sanguinis numquam peni- lus assuescat, sed mira alacritate lalicem vi- talem promovcat, ac rccipiat. O! Diligcntissimam et solertiac plenissimam naturae providcntiam , perdignam omnino, ut aliquamdiu pedem sistamus, turn dcmum ala- criter pergamus. Et primum quidem ilia naturae constan- tia celebranda est, quae in omnibus suis ir.achinationibus regularcm typum observant, sin- 14 O R A T I 0. singulis corporibus suum constituit matut\1*- tionis terminum. Hanc adniiramor turn in seminibus plantarum, fructibusque arborum , turn in aninialibus, maxime veroin hominibus, ut horum partus suis fmibiis contcnttis , nullis neque climatum , neque caloris aut fi igoris vicissitudinibus , impediatur, aut lurbctur. Deindt vero eadem natura , mira fabrica- tione, ac virium antagonismo , in uno organo infinitam collocavit sapientiam , ut hoc sibi aeque sufficiat viae foetui aperiendae ac fa- cilitandae, et tandem claudendae. Ouis porro Artifcx practer naturam sa- pientia omnem hominum rationem superante effecisset, ut numerus foeluum plerumque or- ganorum nutricntium numero respondeat, iia quidcm ut nutriment! quantitas numquam de- ficiat. Ipsa tandem Natura summa majestate non tantum integrum servat utriusquc sexus aequi- librium, sed etiam sedulo curat, ufc viri qui duris laboribus, bellorum cladibus, aliisque vitae periculis e vita erepti, ad generis human! aequabilem conserrationem forte dc- fc- O R A T I 0. 15 fcclsscnt, aucto nativitatum nurnero, ccrta semper ratione ubivis compensarentur. Tan- la cst Creatoris bcnificcnlia , ut ea , quam ipse a rerum origine constituit , matrimonii dignitas per omnia secula Integra scrvetur, et neque juveni puella, neque puellac juvenis deficiat, neque tandem justa sit excusandi caussa illis, qui ita a ducenda uxore abhor- rent, ut libcro lectulo quidquam jucundius esse negent. Sed ad tenellura redeamus. Hie igitur materno pectori appressus a nemine edoctus, nutrimentum dicam an medicamentum , nullo alio rite compensandum , facile attrahit , vi- tamquc agit organicam, ac longo veluti somno comparandara. Sensim vero levia quaedam vitae animalis vestigia prodeunt. Lucem avide appetit, atqueomneid, quod splendet, amat, sibique arripit, gratis nutricum officiis de- lectatur, ad ingrata vero plorat, familiares agnoscit, at vero ab ignotis terretur. Atqui tenera haec animi facultatura rudhnenta non- dum elaboratae organorum fabricae, cuni qui- 16 R A T I 0. quibus proxime juncta sunt, egregie conspi- rant. Cerebrum enim , praestantissima vitac animalis officina, in tenellis non nisi fluidam pulpam refert , quae oiimem subtilem Anatomi- corum industriam eludit. Pariter imperfccta sunt sensuum organa , quae rerum ideas animo suppeditent. Hinc Tservi optici expansio adeo mollis est, ut rctinendis, atque transferendis imaginibus in ejus superficie depictis, illara imparem esse quisque sibi facile persuaderc possit; unde facile efficitur tenellorum visum non nisi obscurum exspectari posse. AKud exemplum habemus in velamento illo pulposo membranae tympani praetenso , quod , egre- gio naturae artificio avertit laesionem quam nobilissimum auditus organum ab irruentibus acutis acque ac gravibus sonis facile pate- retur, ipsiusque adeo auditus praeraaturarn cxercitationcm irapedit. Ipsa denique olfactus officina inter reliqua sensuum organa niinime elaborata , brevis , arcta, neque sinubus, qui odoratus perfec- tion! faveant , instructa apparet. Hinc fieri aliter non potest, quin hujus organi prae- 01 A- R A T I 0. 17 matura yellicalio gravissima tcnellis damna induccre valcat. Ncque in ilia tardiore sensuum evolutione , atque perfectione, culpa lalet, quam naturae inconstantiae facile tribuere possit intempes- tivus harum rerum judex. Quid enim , etiamsi haec organa, quae certa ratione aliis instru- mentis sive physicis sive mechanicis ita com- parari raerentur , ut a nemine nisi artis pe- ritissirao tractari possint, ab omni parte es- sent elaborata, atque perfecta, in tanta ta- men ipsius cerebri mollitie pulposa, non nisi imperfectae impressiones , procul omni dubio magis molcstae, quam gratae sequerentur. Sagacissima naturae providentia, quae hac- tenus artificiosam acque ac formosam cor- poris fabricationem moliebatur, organis vi- tae organicae perficiendis baud minore cu- ra invigilat, Hinc in utraque maxilla pro- deunt dcntcs, numero et forma praesenti na- turae consilio egregie rcspondentes , quibus in ore constructs cibus cxtcnuatur, atque molitur. Lingua agitalione et motibus ad omnem partem facicndis, cibum dcpcllit, at- B que 18 R A T I 0. que in fauces detrudit, in quibus cum di- versarum adeo partium conspiratio ad actum deglutitionis perficiendum requiratur, summa naturae sapientia et simplicitas effulget. lis- dem enim instruments, eodemque tempore tmn ex faucibus depellitur, quod deglutien- dum est, turn aditus clauditur ad fistulam aeream, ne quid illabatur, et expeditur via, quae per canalem cibarium in stomachum patet, pariter vero cavetur, ne quid per na- rcs redire possit, clauso nempe sub degluti- tione aditu ceteroquin in nares patulo. De- hinc alimenta digestionis officinae traduntur, quae mira gaudens sensiiitate, ca quae no- citura essent curn horrore repudiat, pariter vero omne , quod corpori conveniat , sive ari- duai, sive humidum, et recipit, et cogit, atque confundit, adeoque ex ingestis natura sua diversissimis, ulteriore attractione, atque repulsione, naturae animali convenientem for- mat liquorenu Verum ipsa natura homines humo excitatos cclsos ct erectos constituit, cc ut essent non incolae adeo et habitatores terrae, sed quasi spec- O R A T I 0. 19 spectatores supcrarum rerum, atquc coelcs- tium, quorum spectaculum ad nullum aliud animalium genus pertinct." (0 Ad motura igitur, ct ad omnem corporis actionera, ut sufficerent partcs, praccipuc in- feriores, plcniorc post nativitatcm affluentc sanguinis unda, indurantur cartilagines , atquc epiphjses, ipsaque tandem ossa volumine au- gentur, ut quae antca tcrctcm ac glabram formam habcrent, nunc inacqualia et angulo- sa fiant, adeoquc et longitudine et robore increscentia superiori corporis parti sustinen- dae, et vero incessui apta cvadant. Ut corpus lente invalescit , summus naturae auctor prospexit, ut cum organorum incre- mento pariter animi vires pcrficercntur. Primum ergo ossa calvariac sensim evalcs- cunt, eorumque interstitia, summi antea in partus negotio momenti , ossca substantia clauduntur. Ipsum nobilissimum viscus , ubivis custoditum, sensim perficitur, totaque nervo- rum compages minus trcmula redditur. Cum ve- (i) Cicero de Natura Dsorum. Libr. II. c. 56. B 2 20 O R A T I 0. vcro intimum adco sit animi cum corpore commercium, ut sine debita hujus conditione illc vcre opcrosus cssc non possit, fieri non potest, quin informationi organorum ipsius quoque vitae animalis perfectio certis adeo cventibus respondeat. Infans igitur, hactcnus communem cum bnitis habeas vociferandi facultatem , seasus et appetitus suos articulata voce declararc molitur, quo diviaitus misso privilegio homo aliis animalibus excellit. Attentio sequitur, atquc indefessum nominum ac caussarum invcstigandi studium, quae memoria promte tenentur. Aucta tandem cercbri firmitate, atque velociore sanguinis flumiae, collectaque simul idearum copia , cum quibus novae com- parantur, ingenii, atque imaginationis vis mi- rifice excolitur. Tardius accedit ipsum judi- cium , quo rcrum notion es per onmes partes expanduntur. Haec enim animi facultas ma- jorem sibi vindicat cerebri fibrillarum firmi- tatem, atquc tranquillum adeo sanguinis mo- turn, ut non nisi serioris aetatis privilegium esse videatur. Ho- R A T I O. 2i Homo igitur non nisi per varias corporis transformationes, sensim ad perfectionem du- citur. Harum vcro una gravissima in ipsura pubertatis stadium inculil. Cum novae enim hujus functionis instaurationc pariter corporis increnicntuni perficitur, neque Icves animi mu- tationes sequuntur. Puer enim antea timidus , nunc animosus et audax pericula spcrnit. Mox e pueris cxcedens virorum mores induit. Cor- poris tempcries antea in multis phlegmatica in sanguineam ac initabilem mutatur , inde vcro ingenium promtum ac docile, animus liberalis, ac fiexilis, curarum absentia, siinul vero con- silii imbecillitas facile diverticula quaerens. O ! Bcatissimos adolescentes ! qui hac ae- tate, quam Plinius decretoriam dixit, paren- tura admonitionibus , atque amicorum consiliis, qui insitas animi facultates ex certis signis mature pcrspicere, veramque inde hominis indolcm divinari didicerunt, faciles obsequan- tur. His vere neglectis, quam facile ardor aetatis, nequc prudentiae neque subacti ju- dicii compos in rerura utilium contemtio- nem, voluptatis ipsiusquc sacpe turpitndinis 22 O R A T I O. appetitionem , atque veri, bonique ignoratio- ncm deflectere observatur. Hac naturae constantia, homo, nisi plan- tarura instar enutriatur, quae in caldariis alie- nis stimulis magis attenerantur , quam incres- cunt, adeoque praecocius quidera efflores- cunt, sed fructus gerunt minime perennes, lento quidem, pariter vero certo tramite ad illam perfectionis metam adscendit, quam in adulto admirari solemus. Intueamini me- cum, Auditores! corpus illud absque rusti- citate quadratum, vultum ilium vegetum, suavem, sibique constantem, frontem explici- tara, oculos venustos, horumque aciem in- columem , atque rectam , denies candidulos ac robustos ? vocem sonoram, ac ^ravem, thoracem amplum, latisque humeris instruc- tum, musculos torosos, bene expresses ac firmos, neque trementes. Quam bene com- pacta sunt membra, ac concinna. Quanta in omni motu, incessu, ac gestu, decora facili- tas, ac roboris significatio : quanta laboris ferendi facilitas. Quam placid us somnus nul- lis insonmiis ? aut phantasmatibus turbatus. Quan- O R A T I 0. 23 Quanta respirationis ct pulsationis artcria- rum aequabilitasL Appetitus praeter famcm ac sitim nullis indigens condimcntis. Quae- quc ingcrantur, eorum facilis est confectio, atque egestio. Quanta dignitate Homo reliquis animantibus excellit. Neque frigidae , neque" calidae ter- rarum Zonae adstrictus, universum, qua late patet terraqueum orbem degere, et tarn freti Hudsonis aut Novae Zemblae rigores, quam Senegae litoris torrentes ignes perferre va- let." (0 Terramm dominus aeque cibo vege- tabili ac animali nutritur. Neque, ut vitam tueatur, proboscide, neque cornubus indiget, sed mira membrorum agilitate, manuumque dexteritate, et vero rationisnsu pericula abigit, omnibusque vitae necessitatibus prospicit. At vero in pulcherrimo illo aetatis flore se- mina decrescentis hominis delitescunt. Haec sensim progerrainant , atque succrescunt, do- nee ultimum accesserit fatura. Nee tainen inde justa naturain inconstantiae accusandi caus- (i) Blumenbachii Instil. Physiol. . i5g. 24 O R A T I 0. caussa conficiatur. Ilia enim, teste Tullio, cc usuram vitae nobis dedit tanquam pecuniae , nulla praefinita die. Quod si sua repetit ea conditione commodata, ut restituenda sint, cur accusatur? Neque in hac terra nobis ha- bitandi locum, sed commorandi diversorium dedit, equocummigramus, alacres, tanquam ex hospitio miseriarum , atque incommodorum plenissimo egredi debemus, ac laetissimo ani- mo ad futuram vitam, tanquam ad patriam evolare." Neque hujus decrementi caussas ex alienis fontibus haurire necesse est. In ipso corpore latent, Diuturnam enim vitae actionem tor- pida ejus inertia constant! naturae lege se- quitur. Hinc organa detrita partibus suis ex- sequendis tandem imparia redduntur. Scilicet foetus in matrice latitans e minima molecula ad novem fere librarum pondus increscit, verum mox a nativitate hoc incrementum im- minuitur, ac tandem certo vitae tempore de- crescit ad fatum usque. Neque hujus velo- cissimi in tenellis increment! rationem intel- ligere ardua res est, modo attendamus, quanta in R A T I 0. 25 in liis sit sanguinis copia, quantusquc vaso- rum numerus, et vero quanta cordis velocitas in sanguine per canales, et anfractus prove- hendo. Huic ingcnti potentiae, qua vasa centies ct quinquagesies millies quotidie dis- tenduntur, exigua tantum partium solidarum mollium vis rcnititur facile superanda. Quo- circa nihil obstat, quominus omnium partium incrcinentum celerrime promoveatur. Quanta autem deformitas, et gigantis proceritas cor- pori humano immineret, siinfans, luce pro- pria accepta, pristina proportione invalescere pergeret. Huic vero incremento moderando, atque refraenando apprime convenit aucta va- sorum in corporis ambitu, et in variis organis firmitudo, major adeo vis cordi opposita, quac sensim increscit ad ultimam vitae metam. Verum ipsa natura , quam tenerrimo almae matris nomine vcncramur , omncs intendit nervos, ut acquabile sustineat accepti ct ex- pensi aequilibrium ; quern finem ad quinqua- gesimum usque vitae humanae annum felicis- sinie assequitur. Turn vero in opcre suo im- peditur; ut licet cadem raateria reparation! 26 O R A T I O. apta offeratur , ipsura tamen corpus inagis decrescat, quarn augeatur. Cerebrum enim, quo omnes partes animari solent, sensim oc- ' callescit, cor stimulis suis percipiendis antea obsequiosun , desuescere incipit , atque multi canales, materiam animalem vehentes partim contrahuntur , partim indurantur, universum adeo nntritionis opus cessat; unde partes an- tea molles obrigeseere incipiunt. Ne vero tumultuarium vitae decrementum multas ho- minibus turbas, atque molestias faciat, na- tura aeque in horainum decremento , ac in- cremento non nisi lento gradu incedere solet. Ouemadmodum enim navigantes e compactis nebulis, ipsiusque coeli signis, instantes aeris tempestates , atque procellas praesagientes , vela sua contrahere solent ; ipsique fructus , antequam plenam attingunt maturitatem, prae- viam quandam cruditatem habent ? aequali ratione homines non simul ac semel maturarn , atque prorsus decrepitam attingere solent se- nectutem, sed per varias ambages pedetentim ad fata sua ducuntur. Senescenti igitur ? quam- quam ad \itae ojfTicia praestanda suo modo va- le- R V A T 1 0. 27 leat , scnsim tamcn paulatimquc animus labascit, atque mcmoria imminuitur; succurrunt qui- dem pristinarum idearum cercbro insculptarum vestigia , atque vitae actae , prospera aeque ac adversa , fata facile rcvocantur , verum mens novis ideis gnaviter recipiendis, atque reti- nendis non aeque viget, ac antea. Attamen retardatus sanguinis per cerebrum circuitus fa- cit, ut, quamvis fervida ilia junioris aetatis imaginatio deleta sit, subacti tamen judicii, tanquam veri vitae actae fructus, junioribus utilis , maturitas diutissime retineatur. Verum aucto in dies caussarum momenta, cruda ilia senectus ad maturationem evehitur, omhisque vitae organicae, et animalis flamma ita exstinguitur , ut mors non fugienda, sed bcnefica habenda sit. Quis enim sine animi commotione intueri possit hominem antea aniino et corpore vi- gentera, nunc vero decrepitum, et corpori sustinendo ineptum , omnique ratione susten- tandum. Ut marcescit, et toto vcluti cor- pore contrahitur ! Audiamus ipsum irnbecil- litatis sensum tristibus verbis significantem. An- 28 R A T I 0. . . . . . Annorum series extenta pruinas Sparsit , et albentes per caput omne nives. Grandius exposcunt lacrymantia lumina praelum , Noxque oculis claro sub jove furva natat. Vox cadit : Auditus , ayido vix oris hiatu , Vix prona exiles percipit aure sonos. Olfactus | tactus , sapor, imtninuuntur , et omnes Infmnat sans us aegra senecta raeos. Est tamea cst misero mihi , quod querar : altius hacrct Nee latet in fragili corpore spina nocens. Pars melior nostri solitas non audit habenas. Tarda ed ad stimulos calcitrat usque noyos (i) cett. Quid plura? Ipsam enim vitam ad extrema pervenisse quis dubitet, qui videat, ipsius laticis vitalis fontem ab opere suo feriari, adeoque imparem esse sanguini per ultimos corporis recessus raovendo. Hinc frigus illud marmoreum extremitatum, nares acutae, oculi concavi, collapsa tempora, color nunc pal- lidus, nunc lividus, aeris extremo labore at- tractio, tandem post ultimam exspirationem omnis vitae flamma extincta , ipsumque cor- pus in eorruptionem ruens, animus vero Dea rcdditus, qui ejus immortalitatem decrevit. Ex (l) A- Royenus in carmine elegiaco de Morbis aetutem* peg. aa-aSk R A T I 0. 29 Ex iis, quae disputavimus, Auditorcs hu- manissimi! facile colligimus, integram essc surami Pathologi sentcntiam: (c Naturam hu- cc manara statis a crcatorc Icgibus per sirailia cc individua sc raultiplicantem , orani temporc quae anno sexccntesimo, sexagesimo nono Londinenses graviter afflixit. Haec enim intra arctissimos limites mcnsis August! hujus anni se continens , vix umquam in priores mensis Septembris hebdomades exspatiari observata fuit; acsi aer, quo ad vilam alendam aeger- rime caremus, spccifica noxa, quae hanc turbam producere valeret, contaminatus esset. Ast vero plura dantur morborum cxempla, quorum ncquc patria, nequc parcnlum no- mina hactenus patescunt, ut fcrc claudcstino more ex abditis tcrrae visceribus promanasse videantur. Neque tamen difficile crit in his C or- 34 O R A T I O. dinis atque naturae constanliac document* invcnire, modo apta investigentur. Injiciatis mecum oculos in morbum vene- nata contagione genitum, ac specifica cutis vegetalione ortum, cuius utinam memoria, post tot tantaque Medicorum humanitalis do* cumenta, ex soils libris Medicorum, atque proavonim narrationibus nobis superesset! Quamquam nnmquam non aliquam terrae partem incolit^ vulgo tamen seminis instar certain quandam aeris constitutionem sibi vin- dicat, ut ab una regions in aliam transfe- ratnr. Nunc ad earn , unde ortum duxit , pla- gam circumscribitur , mox juxta generalern quandam, quam conversiones cosmico4ellu- ricae sequi solcnt , dircctionem , ab ortu ad occasum diffunditur. Minima vencni, qtiae ipsam oculorum aciem fugit, particula ad morbum prcvocandum sufficit. Neque illius intima natura ullis obnoxia videtur vicissitu- dinibus, sibique adco constat, ut viralentus latex e pustula inaligna desumtus , omni r*. tlone benignara aegritudinem , ac tkissim pro- daxerit. In hac auteni singular! veneni ind^le ra- O R A T I O, 35 ratio delitescit constantia naturae ac formae , quam morbus omni aevo , et in omnibus ter- rarum tractibus immutatam scrvavit, ut Sy- denhami masculam variolarum descriptionem legenti cadem morbi dclineatio occurrat, quam apud antiquissimum morbi auctorcm Rhazem. Hinc summus Bocrhaavius ingenue fateri hand dubitavit, se imagini variolarum, Sy den- hami verbis depictae, ne quid quam addendum habuisse. Tanlam cnim naturae constantiam in morbi provcntu , incremento ac exitu obser- varc licet. 'Ipsum enim venenum certo die- rum spatio intcrjecto, placide dormire vide- tur, scd copiis suis auctis validam in corpore reactionem provocat. Turn natura hostem ad limites propellit, pustulae efflorcscunt, maturantur, et tandem moriuntur. Plura sunt, fatcor, naturae in hoc, et af- fini morborum gcnere, constantiae documenta 5 quae mibi brevitatis promisso stare cupienti omittenda sunt. Nunc vcro indicasse suffi- ciat, sagacissimorum virorum indagationibus illud hactenus effici, contagium variolosum ab homine ad bruta non transire; atquc simul- C 2 la^ 36 R A T I O. tancara aliarum contagionum susceptionem , ac cvolutionem ipsa natura excludi ; et vero morbo feliciter deuicto, ipsam ejus radicera funditus adeo evelli, aut obtundi, ut perpetua oria- tur a morbo immunitas, cujus certitudinem rarae aliorum exceptiones minirae invertere valcnt. Quid plura ex alio fonte morborum de- promta afferara argumenta, ut efficiatur, ip- sam naturam, quando patitur, constantia sua non protinus destitutam esse? An vero a me exspectetis novum exemplum horrendi morbi, qui ex Asiae abditis locis certo tramite pro- cedens , constant! faciei mutatione , oculis semiclausis, ac circulis lividis circumscriptis , cute emollita, atque liquoris animalis profusa egargitatione instans fatum minitari solet? Horreo dicere ! neque tristia proferre laeta hu- jus diei solennitas mihi permittere videtur. Huic tandem naturae constantiae gratam et acccptam rcferimus verarn illam wrapts letv , quaa, quidquid in corpore humano a norma recesserit , emendare , turbam sedare^ omnium- qoe R A T I 0. 37 que functionum a equilibrium resli lucre stu- del. Huic maximam in Mcdicina facienda victoriac partem tribuendam csse Medicorum nemincm facile negaturum confido , si illos ex - cipiatis, qui vanae gloriolae studio ducti, natu- rae servitutem , quam Medicorum inter nostra- tes facile pririceps Boerhaavius, nobis glo- riosam dixit, collo dejiccre, cum magno ae- grotanlium damno, temerario ausu conentur. Equidem largior hanc naturae salutiferam operam frustra desiderari in homunculis na- tivitate, educatione, vitae intempcrantia , aut temeraria Medicina fractis. Non nego eandera nostra aetate non aequi esse valoris , quantus olim excelluit in Graccis laete vigentibus. Attamen illis, qui valentcs naturam ducem pru- denter sequantur, in afflicti corporis caussa tuenda , ejus opem baud defuturam , cum ra- tione vaticinari baud dubitem. Natura enira, quae contra omnem impetum, sive extraneum, sive domesticum , mox insurgit , ut intentatuna corpori periculum protinus abigat , climinet , vel quacumque demum ratione innoxium red- dat , in niorbis , quos protinus abigerc non pas- 38 O R A T 1 O. possit, repetitis, et ad defmitas naturae leges instructis moliminibus , effrenatum hostem subigere allaborat. ! Praestantissiraam Medicinam , naturae observation! innixam , quae deletis falsarum opinionum commentis, atque atra supersti- tionis nocte discussa, splendidissimam suis cultoribus lucem affert , atquc diligentissima fabricae corporis humani, et aniraalium in- vestigatione , sanae rationis luce illustrata , naturae phaenomcna iliustrat. Haec ingenium excitando , judiciura acuendo , mentem novis divitiis augendo, ipsam humanam naturam ad summum felicitatis fastigium erigit, et vero Dei hominumque amorcm alit, atque susti- net. At vero ex plcnissimo fonte suo universae humanitati salutem praestat : si enim ejus praecepta in usum vitae adhibeantur, ipsis horainibus naturae adeo praecepta sequenti- bus, non tantum longam, sed imprimis omni bonorum genere beatam vitara promittit, im- minentes morbos avertit, praesentes tollit, illosque, quibus constantem opera ferre non possit, solatii expertcs numquam dimittit, et quo- Q R A T 1 0. 39 quorum vitam servarc non possit, his tran- quillum e vita decessum, pararc studet, Verurn, ut ars salutaris pro dignitate sua excrceatur , omnino expedit, ut nemo illotis manibus ad ejus sacrarium accedat. Quemadmodum enim in nulla alia artc , pariter in Medicina ricmo cxcellere valet , nisi bonam indolein ad Medicinara factitandam a natura acceperit. Ilacc enim hominibus cer- tum sensum insliJlavit, quo ad quaedam vitae genera, studia, artesque, quae viribus res- pondeant, sponte feruntur. Hac ratione fa- cile colligitur, nasci Medicum. Verum ad hanc naturae vocern rite intelligendam, atque interpretandam , gravissima cxpostulatur cdu- calionis cura, qua neglecta multi invita Mi- nerva ad Medicinam accedunt , at vero studiis conversis dcinceps aliorum negotia venantur. Qui vero in hac re naturam fautriceru in- vcnerint , his si accesserit studii ardor , haud difficilis ad inleriora naturae sacra ria aditus patcbit, modo regiarn viam , qua incesserunt praeclari in arte viii , sequantur. At 40 O R A T I 0. At vero in hac via defmienda, vix dici potest, quara vim habeat humanitatis, im- primis litcrarum , turn antiquarum , turn re- ccntiorum, studium. Scilicet antiquitatis stu- dium , quo aeque Graecae ac Latinae literae continentur, gravissima Medicinae cultoribus offert emolumenta, ad sensum pulcri bonique excitandum , ct ad ingcnium , omnesque men- tis vires aequaliter excitandas. Omnes igitur, qui naturae studio operam navare velint, primum Graecorum consulant monumenta , ut videant , qua demum ratione natura humana, Medico perquam veneranda, plantae instar ininimo germine propullulantis ad excelsam arborem evebi possit. Praeclara enim Graecorum monumenta vitara nobis de- pingunt ad simplicitatem naturae informatam. Testor multas , quae nostra aetate per Italiam ac Graeciam sparsae supersunt aedificiorum ruinas , atque piasticae artis monumenta , quae bane naturae praestantiam, quibus Grae- corum scripta abundant, plenissime expri- munt, quas oculis suis perspexisse, ac veluti devorasse, quis est, qui sibi gloriari dubitet? Ve- R A T I O. 41 Verum aKam, eamque, si dicere licet, do- racsticam utilitatem , Gracciac antiquitatis stu-> diura Mcdicinae cultoribus, depromit. Con- tinet enim cximium raonumentorum thcsaurum , in quibus cum accurata omnium rerum ob- servatione , magna eniinet dictionis elegantia , atque concinna brevitas. In hoc scribcndi genere excelluit Hippocrates, in quo, utrum ingenium philosophicum , an vero artis Medicac stadium , magis veneremur , difficile dictu est. Accedat ingens doctrinae copia, quamin Ga~ leno admiramur , atque Aretaei ad ipsam naturam expressa morborum delineatio. Neque silentio opprimendum est egregium momentum, quod literarum Latinarum stu- dium praestat in vero Medico informando atque perficiendo. Quamquam enim Medi- corum Romanorum pauca supersunt antiqua monumenta , quorum vero ad nostra tempora pervenisse Medicorum Ciceronem C el sum, baud mediocris ingenii virum , merilo gloria- mur, plures tamen viri clarissimi , Hip- pocraticam Medicinam sccuti, Latii ser- mone scripserunt, atque naturae constantiara , et 42 O R A T I 0. et ordir,em praeclaris exemplis atque ob- servalionibus confirm averunt. Vobis ante om- ni$ , Medicinae alumni ! commendasse liceat egregias illas Baglivii, Ballonii, Syden- h^mi, Huxhami, Hofmanni, Boerhaa- vii, atque Swietenii commentationes. Hi enim ilium potissimum fmem assequi studue- runt , ut morborum historias accurate descri- berent , aliisque distincte explicarent ; unde tandem legitima inductione in usum Medicorum certa deduxerunt artis praecepta. Nequc in literarurn Latinarum commenda- tione negligendum commune illud , quod in- ter diversas artes, et disciplinas, intercedit commercium, quo continendo hae literae egregie pollent. testante viro gravissimo Bacone, cc earn mercri reverentiam, ut homines ali- quamdiu gradum sistere, et supra cam slare debeant , atque undiquaque circumspicere , quae sit yia optima. Quum autem de via bene constiterit, tune demum rum restitandum, sed 44 R A T I 0. sed alacriter progrediendum." Hinc perspici- tur recentiorum observationes veteribus amico foedere esse juagendas. Novi nimirum morbi, corumque caussae idcntidem observantur , nova quoque remedia hactenus inaudita , aut ex antiquomm penu denuo depromta, indies increscunt , quorum intelligentiara non nisi per indefessum librorum stadium assequi possumus. Si tamen vera , ut decet , fatear , in multis recentiorum scriptis displicet nimia novorum morborum ostentatio, novis nomi- nibus , illisque baud raro asperis insignita , atque explicalionum obscuritas , ut notissimis rebus Incem eripiant, pariter obscuris caussis noctera affundant. Quae tamen non ita in malam partem ac- cipienda velim , ac si suas laudcs detrahere velim eximiis illis laboribus virorum doctrinae copia , atque artis usu bene instructorum , quibus aetas nostra merito gloriatur. Hi enim, quantum distant ab illis , qui vano gloriolae studio ducti nondum satis subactum opus , et nonnisi felicissimas curationes, Medicis obtru- dere vano ausu conantur, ast vero infelices raor- O R A T 1 O. 45 niorborum cvcntus data opera celaie sclent! Lcvia enira, (ut Gels us dixit) ingenia sunt, quae quia nihil habcnt , ctiani nihil sibi detra~ hunt." Aurea sunt verba, quae II all cms pyxidis nauticae imagini , immortal! open prae- fixae adscripsit fidem non derogat error." Cujusvis enim Medici estcerrare, nullius vero, nisi desipientis, in errore versari. Ne vero Medicus instar formicae innumera , quae prostat , exemplorum farragine promiscue utatur, scd api similis ex optimis lloruni necta- riis nobiles succos colligat, concoquat, atque maturet , profecto sanae rationis luce numquam destituatur , ne in rudem incidat Empyriae fa- mam. Omnes enim artis, atque doctrinae ab hac stirpe avulsae, fuco quidem splendente poliri, et in fugacem usum effingi possunt, at vero mox crescere desinunt, cum a radi- cibus suis avulsae, atque separatae sint. Hac igitur ratione bene instructus Medicus , ex raea quidem opinione , quam tamen modeste vestro , Auditores ! judicio submittere ausim , dignus est. cui vita hominum tuto man- dan 46 O R A T I 0. dari possit. Intiino enim fortitudinis cum prudentia vinculo instructus , neque ad mini- tantis hostis impetum vano trepidat metu. Neque adeo mollem facit Medicioam ut mor- bum uno remedio subigendum, naturae com- mittat, eamque molesta sarcina ita fatiget, ut viribns exhausta oneri suo succumbat. Nunc latitantem hostem e latebris suis provocat, alias sibi committit, ejusque vestigia pede- tentim sequitur , ut curn eo commodiore loco congrediatur: numquam hosti, licet blandienti fidem habet, neque victoriae laudcm, nisi co- piis hostium quaquaversus diffusis, sibi vin- dicat. Equidem graviter fallar, nisi vestrum mihi assensum \indicavero , huic Medico ex aequo competere illud Homeri (*) elogium, avyp (i) Iliad. Libr. XI: 5i4. , RE- O R A T I 0. 47 RERUM ACADEMICARUM ENARRATIO, ET PRAEMIORUM DISTRIBUTION Equidem Acadcmiae fata , turn prospera , turn advcrsa narraturus pcrsentio , vere non minus, quam elegantcr dixisse Cicerone m. Non minus jucundos esse dies , quibus con- servamur, quam quibus nascimur, quod sa- lutis certa ' conditio est , nascendi incerta , et quod sine sensu nascimur , cum voluptate servamur." Adspirante enim benignissimo Dei numine, Augustissimi Regis fide patriae ac legibus servata, et vcro populi Hollandiae vif tute , atque constantia probata , carissima patria , quac luctari videbatur , hactenus ingens dis- crimcn felicissime emersit. Academia nostra ineunte anno Academico , multum impedita , felicissima civiurn e castris rcversione , et adventantium numero novo splcndore cfTulget. Nobilissimi Academiae 48 O R A T I 0. Mecacnates, fidelissimi rerum nostrarum Cu- ratores , salvi sunt et incolumes. Acadcrniae Professores , Viri Clarissimi ad officia sibi mandata exscquenda aetate et vi- ribus sufficients, omni studio civium Acade- micorum saluti , atque commodis invigilare per- gunt. Quique morbis deculuerunt, cxantlato yitae periculo, quodHeusdio, Boumanno, atque Brueysio gratulamur, revaluerunt: qui honorifica quiete fruuntur , pro viribus taraen sive Academiae , sive coetui Christianorum , sive civium saluti, consulunt. Tibi imprimis CL Bleulande! genti tuae haereditariam , omnique felicitate beatam se- nectutem, qua te otio tuo fructuose uti vide- raus , veliementer gratulor. Neque graviter feras , Vir Clarissime ! si hac opportunitate tibi ex animi sententia gratuler novum Piegii honoris documentum, quod candidum tuum pectus ornat. Pergas optima valetudine ita frui, ut civium saluti quam diutissime con- sulere possis, atque tandem post felicissimos dies morte tranquilla ad beatorum sedem tnigrare tibi concedatur. Quo O R A T I 0. 49 Quo honoris signo, cum tc item Doctis- sime Dornsciffene! ornatuia video, rion possum quin ct tibi ex animi sententia grain- ier. Integra maneat tuae laudis fama, quoad suus antiquis litcris manebit honos. Clarissimi Paravii, viri Doctissimi, atque vigilantissimi , in nulla umquam muneris Aca- demici parte deficientis , nunc vero , quod do- lemus, corpore imbecillo laborantis, et justam honoris lauream adepti, sed in.filio suo ad Cathedrarn Groninganam vocato reviviscentis , partes suscepit Vir Clar. Jacobus Corne- lius Swyghuisen Groenewoud, germanus Ravii discipulus, et paternae laudis haeres, qui, quanto ardore in literarum Orientalium studium in patria nostra evchcndum feratur, elegantissima oratione, nobis omnibus abunde significavit. Te igitur, Vir Clarissime ! nostro ordini adscriptum omnes laeiamur. Faxit Dcus Optimus Maximus , ut ex lua disciplina multi prodeant, regiam in litcris orientalibus viam tencntes. Qui dc stationibns suis, quas omnium bo- norum applausu in Belgio tcncrcnt, polius essc D dis- 50 O R A T I O. discedendum judicanmt, quam , ut spreta fide optimo Regi data, Clericorum, atquc Nobilium domination! colla sua subjiccrent, quinque viri Clarissimi Ackersdyckius , Holtius, Reesius, Bergsma, atquc Visscherus, Acadcmiae nostrae ita adscript! videntur, ut partim ad Parentes, partim ad consanguineos , aut familiares , atque Praeceptores , potius re- diisse , quam ad novam Academiam evocati videantur. Vos , autem Viri Clarissimi ! quos tristissima afflictae patriae caussa ad nostram Academiam vel duxit, velreduxit, novishono- ribus , per multos annos , absque recrudescente dolore ita fruamini , ut Trajectina Pallas ves- tra doctrina egregia capiat emolumenta. Tibi cquidem Doctissime Verenet, qui ad literarum Francicarum elegantiam in hac Aca- demia docendam accessisti, hos honores in te collates vehementer gratulor. Extcrna Academiae forma eadem mansit. Artium et disciplinarum adminicula in usum servata , atque locupletata sunt. Bi- O R A T I 0. 5i Bibliotheca Academica studiis non solum cultioris juvcntutis , scd virorum ctiam erudi- tissimorum cum in hac urbe, turn in aliis Academiis, pcrquara frequentatur , utejususus identidem latius pateat. Gatalogus Bibliothe- cae Acadcmicae a Doctissimo Dodtio confi- cicndus, summa diligentia continualur, jam- que ad literam H. perductus cst. , Laboratorium Chemicum , quamvis hoc anno novis instrumentis necessariis augeri non po- tuerit, inservirc tamen potuit ad ilia coram Auditoribus institucnda experimenta , quae ad Chemiam , et artem Pharmaceuticam , fruc- tuose doccndam, absolute sunt nccessaria. Museum Mineralogicum auctum- pracser- tim fuit egregiis speciminibus Geognosticis in montibus ignivomis exstinctis Galliae Provin- ciae Arvoniae , a Yiris Doctissimis L e C o c q et Bouillet collcctis, et descriptione locorum , in quibus reperta fuerunt , ita quidem auctis , ut ad horum indolem declarandam apprime inservire possint. D 2 In 52 O R A T 1 O. In Museo Anatomico auspice Viro Gar Bleulando, omnia specimina, diligent! cnra custodis viri expertissimi Petri Koning, egregie servata sunt ; ut vero hoc anno nihil amissum fuit , etiam nihil additum est. In Horto Botanico hyemis dementia plan- tarura numerus nullum cepit decrementum. Caldarium magnum in usum plantarum con- servandarum fructuose adhibetur. Seminum commutatione , turn in patria , turn in exteris regionibus, plantarum numerus in horto augetur; e seminibus Japonicis a Siboldtio acceptis plantae prodierunt numero plures, partim etiam formac elegantis. Auctum indies commercium cum hortis Bo- tanicis , ut nuperrime cum horto Berolinensi , sub auspiciis Cl. Linkii, novos horto nostro promittit fructus. Nova hoc anno Academico Medicinae stu- diesis , curante Viro Cl. Schroederovan der Kolk, schola insiitula est, qua se in pictura lincari exercere possint; quern in fi- nem OR A T I O. 53 nem Nobilissimus hujus urbis Consul el Magi- stratus locum pcrquam idoneum , et quam plurimis effigiebus huic proposito utilissimis, ornatum , singular! bcncvolcntia dcderunt , quibus acccdunt egrcgiac dclincationes , quas eximius pictor Jonxis usui praebcrc baud recusavit. His ergo excrcitationibus , mode- rante Gar. Schrocdero van der Kolk, pracfcctus est dextcrrimus pictor G. Ha an. Hac itaque Viri Clarissimi singular! studio Me- dicinae studiosis egregia data est opportunitas , inarte, summo Campero inter nostrates olhn tanto studio, et fructu exculta, sese exer- cendi, ct quaecumque occurrant hujus ge- neris specimina , sive physiologica , sive pa- thologica , propria manu ad naturam deline- andi , asservandi , et exhibendi. Quum vero ex antiquo Giceronis efTato, <( nee Medici, nee Imperatores, nee Oratores, quamvis artis praecepta perceperint, quid- quara laude dignum , sine usu , et exercitatione consequi possunt," bane ob caussam Medici- nac alumnis , etiam hoc anno data est oppor- tunitas in Nosocomlo Acadcmico internoruiu 54 O R A T I O. aeque ac externorum observandi decursum, coruraque historias ex artis praeceptis con- scribendi, operationes instituendi; atque na- turam in hominum partu observandi, et di- rigendi. Haec omnia, quae mihi Magistratum Aca- demiae tene^-ti grata acciderunt, atque for- tunata , benignissfcuo Deo accepta refero. Ne- que tamen laetandi caussa perorata est. Su- perest rerum gravissimarum narratio , quaruni nieinoriam nulla umquam dies deletura est. Quo die enim fasces Academiae humeris meis susceperam , quartus erat mensis , quo juven- tutis Academicae corona ad patriam vindican- dam a Belgarum turpissima seditione, quam ne ipse Oceenus absorbere posse videtur, fortissimo consilio arma ceperat. Hyems arma tractando, stationes habendo, vigilias agendo, loca cum locis mutando, abiit. Solum fere supererat solatium in honestac caussae promo- vendae studio, animorumque consensu, atque iilerarum coinmercio cum consanguineis , at- que O R A T 1 0. 55 que familiaribus sustinendo ; si cnim ima- gines amicorum abscntium nobis perquam gralae sunt, atquc jucundae, quae memoriam rcnovanfc, atquc desiderium absentiae falso quidcm atquc inani solatio levant, quanto ju - cundiores sunt literae, quae vcra absentis amici vestigia nobis afferunt. Tanta auteni fuit carissimorum capitum aninii constantia , ut Aequam , didicerint, rebus in arduis Servare mentem , non seous ac bonijs Ab insolenti temperatam laetitia. Tandem hominum istorum Bruxcllensiura , qui ranarum instar faropevovtri , caluraniatio- nes eo processerunt , ut induciarum pactionc fmita, rebusque nostris Londini infectis, Rex Augustissimus ulteriorem raoram dignitati ex- ercitus, universique adeo populi Hollandiae, parum convenire perspiciens , armis patriam esse vindicandam dccreverit. Vix fama rcfert exercitum nostrum duce fortissimo Principe Arausiaco , agrum Belgicum cssc hmsurum, quin nostri cives ad omnia oflicia patriae praestanda se paratos declararcnt. Hi ergo cohorti sccundac Illustrissimi Ducis Saxoniae 56 O R A T I O. e dorno Vinariae adscript! , agrum Belgicum invascrunt , dicam , an pervolarunt. Hostes enim mente turbati , ac terrore correpti , fu- gara petentes, et ad Lovaniam propulsi ar- morum inducias supplices imploraverunt , qui- bus concessis Lovanium Principi Arausiaco tradiderunt; quam ergo urbem occupavit ex- ercitus, ipsique Centuriones nostri instructa acie ovantes intraverunt. Hac reportata vic- toria Patria vindicata , popiilique Hollandiae virtute coram universa Europa probata, ex- ercitus laudibus cumulatus ad fines patriae rediit. Profecto baud leves erant vitae^ sustinendae di'fficultates , quibuscum Centuriae in Belgio pugnandum essct, interdiu soils ardor, noctu ingus , sacpe fames ac sitis , nullus somnus , nisi in propugnaculis sub dio, aut humidis arvis. Verum nostri se fortitudine animi sustinue- juiit contra fortunam, omnesque labores ferre baud dubitaverunt , ut Belgis cxemplo suo dcmonstrarent , quid amor patriae valeat con- tra pcrjurium, ac Icgum violationem. Quid mi* O R A T I 0. 57 minim? Centuriara civium academicorum a viris fortissimis, univcrsac cohortis Praefec- tis atque Centurionibus , terapcrantiae , morum probitatis , at disciplinae militaris observationis , uberrimas laudes tulisse. Quo enim prctio hae virtutcs in bello habeantur, summi Impe- ratoris JuliiCaesaris exemplo confirmatur, qui, condone militum advocata, dixit et observatio- nibus fide dignis, quibus utraque methodus nititur, unam accepit Commentationem lem- mate inscriptam , pour juger avec connais- sance de cause une methode Therapeutic que , il faut en avoir dtudidr la par tie historique , la partie rationelle , la partie experimental. Gilbert. In qua quidem Commentatione Ordo Medi- corum non tantum egregiam observavit doctri- nam, et singularem sane diligentiam in colligen- dis illis , quae de utraque raethodo conscripta sunt, ut etiam Historiam utriusque methodi locupletissimam praemiserit auctor, verum diversas quoque opiniones de functione cutis absorbente propriis experimentis magna cura institutis, illustratas et dijudicatas quibus tan- dem comparationem dc utilitate utriusque me- thodi in diversis morbis tanto judicio , et ingenii acumine scriptam adjunxit , ut ordo Medicorum uno ore declaraverU egregiam adeo commen- praemio aurco esse condecorandara, Aper- II A T I O. 69 Apersa schedula adjuncta nomcn cxiit Carol! Joseph! van Cooth, Amstclodamensis, Me- dicinac in hac Academia Studiosi, qui insti- tuta dcinde cum eo disquisitione se auctorem csse abundc dcclaravit: Accedas itaquc Di- lectissime van Cooth! qucm in optimis ha- bcmus discipulis, ct accipias amicissima manu tibi traditum laboris pracmium. Argumentum , quod nostra actate ipsos Artis Medicae peri- tissimos scriptorcs occupavit , ita tractasti , ut cgregia tua industria hoc honore te dignissi- mum declaravcrit Ordo Medicorum. Eodem igitur anno te, in Academia Leidensi, et in Rheno-Trajectina , praemium reportasse , non possum, quin tibi vchementer gratuler. Verum valetudini tuae pariter prospicias, Horatii verba tibi adhibens. Est modus in rebus , tunt certi denique finp s , Quos ultra, citraque nequit consist erg rectum." JUDICIUM ORDINIS LITERARX^T. Disputationum duarum, quas ad Quaes- tionem, quo proposito Plato symposium scripsivse videtur ? Quae dialogi ratio , et 70 O R A T I O. et progressio e$t 9 in argument o explican do? Quae maxime est explicationis con- clusio? ordo accepit Literarum, altera ver- bis inscripta #. r. A. tribus constat dialogis, quibus singulis sin- gulae quaestionis partes explicantur. Fusius quidem , quam decebat , auctor ar- gumentum hoc tractavit, lit perspicuitas sub- inde desideretur ; scriptionis item forma Dia- logum non satis refert, sive Platonicum, sive Ciceronianum ; verumtamen sic ordini probavit auctor cum doctrinam , turn philo* sophiae Platonicae perspicientiara , turn etiam interiorem hujus loci, qui est de amore, in- dagationem, ut dignum hunc judicaret, qui praemium obtineret. Aperta scidula esse eum compertum ost Douwe Gorter, Simonis filium, HinlopenO'Frisium , Thco!ogiae Studiosum in illustri Athenaeo AmsteJo- damcnsi, Seminarii Teleiobaptistarum alumiiam. Altera autem disputatio , versiculo distincta : Ut desint vires tamen est laudanda vo- lunr O R A T I 0. 71 % quamvis minus elaborate, nee A!ci- biadis Orationeiu complectcns, tain en propter dilucidam rerum expositionem , ct justum de hoc loco judicium sccundis honoribus digna visa est. Hujus auctorem esse patuit Ghristianum Jacobum van der Vlis, Rheno-Trajectina. Litt. Human. Stud, in Acad. Kheno-Tmjectinau Tu igitur escendas Praestantissime Douwe Gorter, et accipias praemium tuo lab ore reportatum. Quanta sit vis literarum studii in Theologorum eximiam Provinciam splen- dide ornandam, elegantissima Oratione, ante bicnnium habita accurate docuit tuus in semi- nario Teleiobaptistarum Praeceptor Ko op- man si us. Tu hujus Viri Clarissimi exem* plum sequi eximio commentationis tuae docu- mento egregie probasse mihi videris. Hac via alacriter procedas, atque caussam Chris- tianam aliquando fortiter tuearis. Tanto victori te proxime accessisse merito gloriaris Oraatissime van der Vlis. Acci- pias hoc testimonium , quo industriam tuam ornarunt Praeceptores , itemque animuin ad- dere 72 O R A T I 0. dere tibi voluerunt eodem studio strcnue ia literis pergendi. Quod si literarum studiis mentem tuam ornare pergas, tibi Diligentis- sime juvenis ! baud arduum opus, erit , huic testiraonio ipsum aurum addere. JUDICIUM ORDINIS JURE CONSULTORUM. Huic Ordini de Quaestione , Distinctionis inter modos tollendae Obligationis ipso jure, et per modum exceptionis, e jure Romano tradantur origo, et varii effectus, duae commentationes oblatae sunt, quarum alteri pro lemmate simplex veri sigillum praescriptum est, alteri subscripta Cicero*- nis verba. Eci, ut potero, explicabo , non tamen ut Pythius Apollo , certa ut sint , et Jixa, sed ut hornunculus unus e multis probabilia conjectura secutus. De Prima judicavit , etsi industriae laude carere non videbatur, cam neque cum socia in ccrtamen venire posse, nee praemio or- nandam esse. Primum enim multa compo- suit Auctor tralatitia , quae ad vim Quaestionis parum faciant, in re, de qua agebatur, ex- plo- R A T 1 0. 73 ploranda parcior. Delude purioribus foutibus , atquc mclioris notae adminiculis, quibns res multura juvatur, ita abstinyil ut ilia ignorare videretur. Postremo, parum culta turn Lati- nitatc , turn Oratione ejus scriptio turpatur. Secundae vcro Coramentationis auctor Ora- tione scripsit parum quideni ambitiosa , Latina tamen, neque inculta, fontes autem, et sub- sidia, quae debuit, licet non per orania ut debuit, exploravit, partesbene disposuit, dif- ficultatcs non praetervidit , ad quaestionem recte collineavit, eamque ad solutionem per- duxit probabilem. Quocirca Ordo praemio illam operam de- corandam essc censuit, cujus resignato sche- dula patuit nomcn Caroli Danielis Asser, Juris utriusque Studiosi Amstelodamensis. Tu ergo in Ccrtamine Juridico victor prae- sto sis, Ornatissime Ass en Praemium quod e praeclara raportasti concertatione equidem tibi gratulcw. Quae dedisti felicis ingenii, et assiduitatis documenta , haec si sic jurispru- dcntiae operam navare pergas, spera nobis alere 74 O R A T I 0. alere videntur, ut tuum nomen inter justi- tiae vindices integerrimos aliquando in patria nostra suo pretio censeri possit. Vix praemia Victoribus tradita sunt, quin nova juvenibus, virtutis et gloriae studiosis, concedatur opportunitas in certamen descen- dendi. Audiatis igitur Quaestiones a singulis ordinibus propositas. QuAESTIO LlTERARlA. Dispuiatio de vita Ciceronis literatd , inprimis ex ejus epistolis ductd. QUAESTIO PHYSICA. Exponantur observations Physicorum nostri temp or is de directione atque inpri- mis de inclinatione acus Magneticae in diver sis terrae regionibus j atque , quid ex Us probabiliter colligi possit , ostendatnr. QUAESTIO BOTANICA. Quaeritur 9 quid Botanici de variis plan- tarum gemmis atque de gemmatione uni- ver- R A T I 0. 75 versa observarint , et quid complures eo- rum, rationibus tgleologicis innixi, hac de re doeuerint. QUAESTIO THEOLOGICA. Quae in S. Lib r is, de Deo hominum Patre , imprimis de piis hominibus e Deo natis renatisque , uti et de Israelitarum ac Christ ianorum vloQeria , habentur, ita exponantur, ut et praecipuorum sententia dictorum definiatur y et doctrinae divinitus patefaclae praestantia demonstretur. QUAESTIO JURIDICA. Diligenter colligantur et perspicue ex- plicentur argumenta, quibus scriptores recentloresy Benthamus et post eum alii , mortis poenam impugnarunt. QUAESTIO MEDICA. Quaeritur , quomodo fcbris intermittens apoplectica ab aliis morbis, cum quibus facile confunderetur , et symptomatibus et decursu distinguatur ? Quaenam sint cau- sae , inprimis patriae nostrae propriae, e quibus ortum ducit? Quaenam sit morbi tfatura et ratio curandi? Ad 76 O R A T I O. Ad-metam properat Oratio! Decreto enim Regis Augustissimi ad Magisterii Acadcmici, in proxirnum annum, honorem vocatus est Clarissimus Adamus Simons, quern igitur paulo ante privatim nobis annuntiatum , nunc potestate mihi ejus rei facta, publice pro con- done Rectorem dico , atque renuntio. Quod igitur bonum, fortunatum, ac felix tibi et Academiae sit , Collega conjunctissime ! escende in locum , qui modo ante meus erat , atque in eo nunc legitime constitute Rector Magnifice! salve, iterumque salve! Tui$ sub auspiciis salva sit Academia , salvi sint Curatores, incolumis docentium, et discentium ordoj te Rectore longa series Doctorum numeretur , te Rectore floreat Aca- demia , et laetissima capiat incrementa ! Ita tu , Summe Deus ! pro aeterna tua cle- mentia homuncionum votis adspires ! ERRATA. p. 31. 1.21. His vere legatur : His vcro p. 45. 1. 19. artis p. 48. 1. 7. deculucrunt , p. 67. 1. 4. at disciplinae p. 66. 1. 15. Candidate, artes decubuerunt , ac disciplinae Candida ti 7 JAC. CORN. SWYGHUYSEN GROENEWOUDj O R A T I O r> E AETATE NOSTRA AD PROVEHENDA LITERARUM ORIENTAJJUM STUDIA QUAM MAX1ME APTA , PUB LICE HA&ITA xn IUNIJ, JNN. cioiocccxxxr. Q U U LITERARUM ORIENTALIUM PROFESSIONEM ACADEMIA RHENO - TRAlECTIlf A , SOLENNI RITU AUSPIC ARETUR. Sunt multa hodie et yaria Auditor es, qua? aniraum raeum subcunt, turn etiam cogitatic dc inconstante ac perpetuo fluctuante rerum humanarum ratione. Ex quo enim, peractis studiis, hanc reliqui Academiam, octodecim eflluxerunt anni, per quos haec bonarum artium sedes tantam subiit mutationem , ut omnia fere in ea nunc mihi prorsus nova appareant. Ex amplissirais Academiae cura- toribus, qui turn fuerunt, optimeque de me sunt meriti, superstitem video neminem. In celeberrimo Professorum ordine cum alios desidero viros clarissimos , turn Ravium , Ros- sinum et Royaardsium, praeceptores meos op- 6 O R A T I 0. optimos , quorum in me beneficia grato semper aniino recolam. Commilitonum au- tern et amicorum, quibus turn uti familiari- ter mihi licuit , nonnullos mors abstulit , plerosque vel vitae vel muneris ratio alibi, procul etiam hinc, in aliisvpatriae regionibus constituit. Verumtamen , ut hos omnes non sine tris- titiae sensu desidaro^ ita habeo, quod laeter, et successisse defunctis viros eximios , et superesse praeceptores optirnos amicosque in- tegerrimos. Et vero, in hac rerum huma- narura inconstantia constantem \icleo huius Academiae prosperitatem , quia .etiam auctam hoc temporis intervallo mirifice iuisse. Video florerc Acadcmiam huinanitatis literarumque et nullarum non doctrinarum studiis: haec ipsa adeo studia video cum apud nos turn apud exteros naviter excoli, egregiasque ubi- vis eorura opportunitates esse. Quod baud minimum sane animadvertere in literarum orientalium studiis licet. Et quamvis pa- tria nostra hodie gravissimis calamitatibus laboret, quamvis iuvenes optimarum artiura studiosi magno numero ad defendendam K- bcr- O R A T I O. 7: bertatcm arma induerint, hoc ipso negotio patet, quo sint illi ct patriae amore et yir- tutis generositatisque ardore, ut non sit, quod dubitemus, quin, si scmcl ad nos re- dicririt, novo fcrvore suis studiis operam sint navaturi. Omncs cnim caritates, ut Tullius ait , patria complectitur , quiquc eius a more ardent, eiusque amoris fructus pro^ dcre gestiunt, hos literarum etiam doctrina- rumque studiis patriae aliquando profuturos. egregie, consentaneum est. Quapropter non, desuat profecto , quae aniraum meum et mul- torura desidcrio et patriae condition e prae- senti afflictum atque conturbatum et conso- lentur et recreent. Cogitanti igitur mihi de orationis arguraen- to, quod hac opportunitate ad dicendum usurparera , digna visa sunt ea ipsa bona , ex quibus dicendi raateriam ducerem. Qua- propter dicam : de aetate nostra , ad prove, henda literarum orientalium studia, quam maxime apta. Tantum autera abest pro- fecto A. A. ut hoc de argumento in hocce maxime talium tantorumque doctorum homi- num auditorio , me satis iuste , pique , iucun- de $ R A T I O. de eloquenterque disputaturum eristimem , ut contra si unquam, hoc sane tempore penitus sentiam , quantilla in me sit et doc- trinae copia et dicendi facultas. Quamobrem ex recepta consuetudine non tantum, verum in primis etiam ex animi sententia yos equi- dem etiam atque etiam rogatos velim, ut festram mihi baud denegetis benivolentiam. Late patent literarum orientalium studia. Continent enim non solum Hebraeorum vi- cinarumque gentium atque Arabum , sed po- pulorum omnino, qui Asiam et Africam in- colunt , Aegyptiorum , Indorura , Sinensiurn adeo linguas atque literas. In quibus explo- randis omnibus quid praestiterint superiore aevo eruditi et etiamnunc praestent, quot item et quanta eorum studiis harum gentium xnonumenta in lubem prolata sint et expli- cata , omnes norunt, qui non prorsus sunt ab his literis alieni. Nolim vero haec data opera nunc quidem persequi. Ut recte suis finibus cohibeatur oratio, Hebraeorum nobis antiquorum et cognatarum gentium linguae, dialecti ac literae in primis erunt conside- randae. Et primum quidem de harum lite- ra- K A T I 0. 9 rarum apparatu, qui his temporibus ex- slat , amplissiuio sane illo , disserere institua- mns. Ordiamur ab hebraicarum consideratione literarum. Nam non solum hae literae mo- numentorum antiquitate, cultu et vero mo- mento caeteris dialectis omnibus palmam praeripiunt , sed earundem etiam studia cum alibi turn in patiia in primis nostra summo sunt ardore ad hunc usque diem culta et frequentata. Dialccti hcbracae monumenta , utpote solis proprie Vcteris Focderis libris comprehensa revera paucissima sunt; scd, quamvis paucis- sima , ita vario proposito varioque modo de- scripta , illustrata atque exposita sunt , ut hoc quidcm nomine hodie bibliothecam consti- tuant magrii ambitus simul et quantivis 'prc- tii. Cuius sane Bibliothecae si quis catalo- gnm inspicit, mirctur necesse est cum copiam et varietatem librorum , qni ad literas illas pertinent , turn doctonim hominum in iis con- scribendis diligentiam et eruditioncra. Scilicet ad recte interpretandas Hebracorura literas, ab omni parte subsidia congercnda sunt. Cum 10 R A T I 0. Etenim cum lingua Hebraea saepe vaga sit, dubia atque ellipsibus plena, cumque ea tan- tummodo occurrat in triginta novem Veteris Foederis libris, qui baud magni adeo volu- minis opus constituunt , ac praeterea ita au- tiqui sunt, ut omnium recentissimus aetatem attingat Herodoti , historiae apud Graecos pa- rentis, vetustissimus veroHomeri, poetarum apud Graecos principis, aetatem longe lon- geque antevertat; hinc procul abest, ut aut haec lingua sibi sufficiat, aut soli isti nos libri ad idoneam eius intelligentiam adducere possint. Fac enim linguae Graecae v. c. ac Latinae indolem cum Hebraica esse eaa- dem , fac porro baud plura nos Graecoruih Romanorumque habere scripta historica, an- tiquaria , moralia , alia , quam Hebraeorura ha- bemus , nonne in illis legendis auctoribus cen- ties experiremur , nos densissiniis veluti tene- bris circumdatos ? Scilicet et res ipsa do- cet et quorundam eruditorum exempla com- probant, posse aliquem solis legendis Vete- ris Foederis libris pervenire ad linguae He- braeae intelligentiam minime contemnendarn. Verunifcamen constat item et eorundern eru- R A T i 0. 11 ditorum suspiciones, ipsorum porro paullo erections ingenii Rabbinorum testimonia, et vero quod caput rei est, universorum , ante saeculuru XVIII. interpretum expositiones (quicquid etiam saeculo XVII. quidara docti et nullo aevo ludaeorurn magistri fere omnes contra monuerint) comprobant haec igitur linguam Hebraeam, ut accuratius interiusque cxploretur, auxilio aliunde e dialectis maxime orientalibus petito esse illustrandam ac sup- plcndam. Etenim hae dialecti tarn arcto consanguinitatis vinculo secum invicem con- iunctae sunt, ut de iis valeat: fades non ojmiihus una est , nee dlsersa tamen, qualem decet esse sororum* " Nihil igitur utilius , magis necessarium nihil , nihil propter- ea optabih'us contingcre potuit germano lin- guae Hebraicae studioso , quam Alberti Schul- tensii in his usurpandis iudicium atque dili- gentia. Hanc autem deinceps hebraizandi viani tamquam unice veram, iustam, certain et aestimarunt et coramendarunt non solum quotquot unquara gennani ex immortalis illius Viri schola prodierunt discipuli, verum alii item eniditi nequaquam caeteroquin omnibus scho- 12 R A T I O. scholae Schultensianae decretis subscribentes. Dialectos hasce quod attinet: baud imam ob caussam prinia se nunc nobis considerandam offert Arabica, quae in patrio solo, patrio more , etiamnunc viget. Arabica profecto gens A. A. quarnvis se- cundum angeli vaticinium de Ismaele, utero materno nondum excluso prolatura , etiam- nunc prorsus sit onager , atque adeo agres- te ac ferum animal , quod, uti poetice apud lobum describitur, liber e incedit loris so* lutum , cui deserta Deus dedit incolenda pro domicilio , quod ridet urbis tumul- tum 9 nee agasonis clamor em audit , quara- vis , inquam , etiamnunc prorsus ita sit ona- ger , tamen talia tantaque peregit et in sua perinsula et in peregrinis pariter tefrris, ut ex gente ea ipsa literarum non solum He- braicarum , verum aliarura quoque artium doctrinarumque cuttores fructura percipiant longe nberrimum. Fuderunt Arabes, quippe ad poesin factitandam toti quasi nati, quam plurirna carmina, in quibus cum ipsorum turn proavorum efc aequalium celebrantur fa- dnora illustria, turn amoris, hospitalitalis , O R A T I O. 13 vindictae ctiam studia comiueadantur , ex- stantque raagni momenti plantarum , tcnto- riorum, cameloruin, gasellarum struthionum aliarumque rerum descriptiones. Pulcri por- ro , quo valuerunt , sensum fundendis non tan- tum carminibus prodidcrunt, veruin ctiam dictis acutis , proverbiis , Salomoneis subinde satis similibus , et fittgendis fabulis , minime sane futilibus illis , licet nequaquam cum Hebraeorum lothami v. c. et lonathani fa- bulb eodem pretio habcndis. Tanta denique diligentia, tanta Indus tria, tanto oinnino stu- dio cum pan coniuncto laboris perseyeran- tia, spretisque semper quibusque cuiuscun- que tandem generis difiicultatibus , in nullas fere non ai*tes ac disciplinas incubuerunt Arabes a Mansuro, secundo eorum impera- tore Abbasid^ inde, usque ad Mostasemum imperatorem eiusdem huius stirpis postre- nium , sive a saeculo octavo mcdio usque ad decimum tertium , ut immortalia in literis medio aevo instaurandis habuerint merita: dignissima profccto ilia, quae a cl. Willme- to fuse, accurate eleganterque et enarraren- tur et celebrarentur. Haec 14 O R A T I O. Haec igitur omnia, nee minus divina, ut Mohammedes perhibebat, divini Corani fa- cinora, non potuerunt non efficere, ut ex locupletissimis literaturae Arabicae thesauris monumenta prodirent varia atque eximia : prodita autem avide arriperentur ac summo cum studio tractarentur. Atque ita factum, ut sumraa diligentia et lexica et grammaticae , alius etiam generis opera conficerentur, nee solae literae Hebraeae, sed bene multae pa- riter aliae disciplinac lucis inde permultum ceperint. Nee vero caeteras neglexerunt dialectos , qui de his literis et superior! et hac nostra aetate bene meruerunt Nam sive Aramaeam sive Aethiopicam sive Samaritanam conside- ramus, hae suos item singulae nactae sunt cultores, unde scripta exstiterunt praeclara atque ad has literas provehendas utilissima. Quae cum ita sint , baud facile quis ne- gaverit , opportunitates nobis egregias esse temporibus nostris ad literas colendas orien- tales. Verum insignis item aetas nostra est earum colendarum studio et ardore, quo fit, ut adsint non tantum, quas dixi, oppor- tu- O R A T I O. 15 tunitates , scd ad provehcnda haec stuJia usur- pentur. Obstupescimus utique ad maiorum nostrorum in litcris orientalibus merita eaque grato nos animo agnoscere oportet omnes. Quocirca tantum abest profecto, ut antece- deotium temporum iaudibus quicquam detrac- tum velimus, ut contra iis quoqne ipsis maximain partem praesentem haruni litera- rum florem acceptum referre nulli dubitemus. Yerumtamen cacdcin hae literae oricntalcs, utpote oh'm tarn navitcr cultae, talia tanta- que aetate hacce nostra acceperunt incre- inenta, ut maiores nostri si haec incrementa spectarent , pariter ad ea obstupescerent . summis ilia Iaudibus concelebrarent omnino- quc nobiscum gaudio exsultarent. Factum scilicet hoc literarum ardore est, ut mo- numenta prodierint tarn ligato quam so- luto sermone conscripta , lexica porro , grammaticae , dirersae linguarum orienta- lium descriptiones et cum literis etiam hu- manioribus comparationes , hermeneutica et critica opera , cum universe omnium turn singulatim quorundarn librorum V. T. ver- siones , interpretationes , uti etiam illustra tiones ex 16 O R A T I O. ex itineratorum relatis petitae , historiae , an- tiquitatis, in primis Hebraicae, aliarumque re- rum in illis libris occurrentium expositioncs , literaturae biblicae et orientalis tarn univer- sae quam quarundam eius partium bibliothc- cae. Nonne haec omnia aliaque specimina et inter ea etiam huiusmodi varii generis coniecturae, quibus baud facile subscriberc- mus, luculenter probant, quantopere aetaie hacce nostra literarum orientalium amor vi- geat? Quodsi hie per omnem harum litera- rum campum excurrere vellem, et jiniversa raemorare opera, quae de iis in lucem pro- dierunt, dies me deficeret. Quum vero, ut dixi , arctioribus finibus cohibenda oratio sit , animadvertisse sufficiat , flagrantem istam no- bis cupidinem cum admirabili pariter con- iunclam et doctrinae apparatu et laboris perseverantia peperisse nova ilia Phoent- ciae, Aegyptiacae, Sanscriticae aliarum- que huiusmodi linguarum orientalium latiori sensu sic dictarura, quae hac nostra aetate exstiterunt, monumenta, uti novas etiam varii generis explicationes. Et tero quod in pri- is animadvertendum , esse inter viros doctos, qui R A T I O. 17 qui hand dubitcnt aflirmare, explicationes cas ipsas effecisse ctiam , ut hiscc nostris de- mum temporibus verc plcnequc constct , quae tandem germana sit linguae Hieroglyphicae > Sanscriticac et Sinensis ratio. Quod si verum, aetas profecto haecce nostra dc anteceden- tibus omnibus longe gloriosissimura egisset triumphum : quern autera triumphum ne equi- dem vel quodammodo describam, multo mi- nus aestimem , cum alia turn raodo dicta cliam atque etiam vetant. Quot porro viri in orbe literato quarumvis gentium orientalium ori- gines, incrementa, vicissitudines , facinora, tractus, mores, instituta tain sacra quam civiliaac domestica, paucis , omnia qualiacun- que tandem orienti propria, quamvis partim etiam densissimis tenebris circumdata, par- tim antiquitatc propemodum dcleta, partim in ipsis terrae visceribus latentia gestiant evolvere, restituere atque in medium profer- re? Testes sunt palmaria citatarum modo linguarum monumenta; testes societates lite- ratae, quarum auctoriiate ac sumtibus itlne- ra per orientales regiones instituuntur; tes- tes dialect! orientales stricte dictac , quae B eodera 18 O R A T I O. eodem pariter proposito hodie coluntur , Ara- bica maximc. Cuilibet enim baud prorsus in literaturae Arabicae historia peregrino atque hospiti satis est notum, hanc in pri^ mis linguam ob miram monumentorum et multitudinem et varietatern nullo non tempo- re quidem suos invenisse cultores, sed/tamen aliis fere temporibus, ob alias caussas alios, ad alia eius bona percipienda ; hodie vero. in aiiioribus haberi ob cuiuseunque tandem^ quibus abundat generis bona, imo .a quam plurimis unice potissimum coli ad historiam orientalem omni suo ambitu plenius cognos- cendam et adumbrandam. Et haec quidem A. A. dicta sufficiant cum de apparatu^ qui exstat hodie literjarum orientalium, turn de studio et ardore quo in dies hac nostra aetate apparatus ille au- getur. et locupletatnr. Sed commemoranda nobis ratio etiam est, qua tractantur hae literae, turn vero etiam methodus^ quaeVad docendas eas adhibetar. Critica in primis ratio invaluit , ut congerendis literarum mo* numentis non contenti sint eruditi, sed ad recte ea cxplicanda iudicio utantur, .ut quid ger- O R A T I 0. 19 germanura sit, quid supposititium , quac probabilcs sint coniecturae rerumque expli- cationcs, quac falsac, disccrnant diligcnter. Qua disccmcndi artc ut Graecis Latiuisque, ita Orientalibus etiam pariter literis lux est oborta, Methodus autcm usurpari raagis magisque cocpit simplex , facilis , iucunda , ad studiuni ct excitandum cfficax et alcndum apta atque accommodata. Non huius loci est , ct criticae rationis et huius methodi f quac socraticam refert, naluram explorare intcrius, sed, quo magis utriusque vis ad litcras non tantum sed et doctrinas tractan- das rite percipiatur, exemplura proferre e Thcologiac studiis iuvat. Diversa haec dis- ciplina comnicmorat interpretationis genera, quorum alia quidera suum habent funda- mcntum et in diverso Sacrorum Librorum argumento ct in diversa, qua hi libri con^- scripti sunt diceudi ratione ; alia vero unice in diversis diversorum theologorum opinioni- bus. Sic exstiteruut systemata , quae vocantur , thcologica tanto saepius ardore et vero fu- rore cum oppugnata turn dcfensa, ut corum patroni ad suum siuguli systema tuecdura,. B 2 cen- 20 R A T I O. centies omnem humanitatem migrarent, Sa- eras adco Literas infringcrent , ipsique, qubs habebant , serraones sacri de acerrimo isto theologorum testarentur odio. Sed hodierna disciplinarum tractandarum ratio theologiam ita a barbara ista forma systematica libe- rare studet, ut tandem tola denuo evadal biblica : hoc unum simpliciter quaerens , quae , seposita cuiusvis systematic auctoritate , sit secundum legitimum critices ac herme- neutices usum vera Sacrarum Literarum mens. Historia porro , quae dicitur , Ecclesiastics sic hodie cum antiquis literis, gentium his- toria et philosophia coniungitur , ut hoc quidera nomine prorsus nova \ideatur disci- plina , atque ob hunc ipsum novum eius habitum mirum in modum et placeat iuve*- nibus et prosit. lam vero quomodo ista omnia ad illam, quam hac nostra memoria habent amplitudinem , facilitatem , venustatem pervcnissent , nisi et critica et dicta docendi methodus cum ipsas doctrinas illustrasset , turn viam ad eas recte colendas aperuis- set? luvat autem methodi huius siinplicis et iucundae vim ex Antiquitatis Hebraicae ra- ra- R A T I 0. 21 tionc , ut nunc quidem traditur efficcrc. Quod eo lubentius agam , quo maiorc fere ariimi delectatione hanc inuncris mei partem ex-* plcre soleo. Hanc videlicet gravissiraam simul et iu- cundissiinain disciplinam ludaei sane omni omnium virium iutensione post destructam suam a Romanis rempublicam describere ad systematis diligentiam aggressi sunt , atque post renatas literas , inde a Benedicli Ariae Montani tempore, Christiani etiam. Verura enim vero qualis tandem universa erat Lsta- rum descriptionum seu systematum ratio? Haec quamvis in omnibus minime prorsus cadem , sed in aliis quodammodo alia , uni- versa tamen huiusmodi fuit, ut baud unam ob caussam vehementcr displiceret : multa quippe summopere necessaria alto praemit- tens silentio , et vero plura etiam crassae superstitionis figmenta uti quoque alia nul- lius prorsus pretii summo tractans stndio. Nulla v. c. in iis occurrebat critica veri Dominis fontium inquisitio. Ex Sacris qui- dem Literis, sed spretis saepius germanis intcrpretandi praeceptis ct admissis sine ullo 22 O R A T I O. discrimine omnibus ludaeorum traditionibus Antiquitatis Hebraicae proficiseebatur notitia. Historia yel omiitebatur tota, vel certe nisi rarissime aliqua eius adhibebatur particula. Gentis Hebraeae cum aliis ex vetustate gen- tibus comparationes vel nullae vel plerumque ifeiunae, nonnunquam etiam prorsus falsae ac sinistrae, De rerum caussis, opportuni- bus , efTectibus nee vola nee vestigium. Hu^ xnana omnino natura non magis ex Antiqui- tate Hebraica perspiciebatur , quam haec ex ilia. Hinc qualemcunque tandem utilitatem haec disciplina attulerit, hanc certe nunquam jfttulit, ut iucunda etiara humanitatis, virtu-^ tis , vitae proin morurnque evaderet magistra. Subsequentibus deinceps temporibus multo qui- dem melior aptiorque evasit, sed hac tamen nostra demum aetate tarn insignem subiit mu- tationem et conversionem plane ? ut Antiqui- tatis Hebraicae studium extra scholas olim orientales fere penitus spretum, certe ne- glectum, mine ab aliarum etiam disciplina- rum fautoribus insigni studio colatur. Quid? quod, ut a Barlhelemio Graecorum, sic a Straussio Hebraeorum ortum , incrementa , O K A T I 0. 23 vicissitudincs , facinora , mores , instituta , tarn sacra quam civilia et universam adco Anti- quitatein habemus descriptam ? Et haec qui- dcm Straussiana Antiquitatis Hebraicae ad dialog! diligcntiam descriptio dicam ? an re- pracscntatio , tanta se suavitate , tanta ele- gantia cum pari coniuncta utilitate commen- dat , ut germani literarum orientalium studiosi hanc ipsam hodie disciplinam et ament miri- fice et naviter colant. Haec habui A. A, H. H. quae hac dicen- di opportunitate de literarum orientalium praesente conditione in medium proferrem. Spero fore, ut haec mea qualiscunque tan- dem oratio hanc vim sit habitura , ut futu- ros disciplinae meae alumnos excitaverim ad praeclara , quae , ut vidimus , aetas nobis nostra offert bona , alacri animo atque inde- fesso labore arripienda in literarum orienta- lium emolumcntum , idque hoc quidem maxinie proposito , ut Sacrarum in primis Literarum exinde intcrpretatio magis magisque insigniter proficiat. Ego , quamdiu in hac Academia versatus sum , praceuntibus praeceptoribus optimis , pro- 34 OR A T I 0. profioere ex his temporum opportunitatibus studui: cumque ad docendas orientates literas Franequeram evocatus essein, illam, quaia hie perceperam, methodum iuvenum studiis adhibere indesinenter sum conatus, Et sic quidem eo me sponte ducit oratio, ut adVos me convertam Academiae huius Curatores , Yi- ri Amplissimi , qui , quod facere Franequerae studui , hie ut porro perficerem , me invitastis. Etsi autem longe celebcrrima, quae olim Franequerae floruit Aeademia in Athenaeum est converse } tamen hoc ipsum Musarum Sacrarium tantopere inihi, haud ita in ho- rainum Irequentia vivere solito, cordi fuit jnanebitque semper , ut gratain eius me- inoriam nihil quicquam facile sit deletu- rum, Etenirn amplissimi huius Instituti Cu- ratores luculentissima favoris mihi sui docu- inenta nunquam non exhibuerunt omnes. Quot Franequerae collegas, tot ibi reliqui amicos, Et vero, quod ad ipsos attinet Athenaei alumnos, in iis probatissimos inveni studio- rum socios , quibuscum iucunde coniuncteque vivere inihi contigit, quauidiu cum iis una fui. Faucis: eisi longe abiuit, ut mea in Athe- na eo O R A T I 0. 25 naco Frisiaco sortc baud csscm contentus , tamcn iaficias ire nee possim nee velira , ho- norificam, quam in hanc Academiam acce- pi evocationem, baud unam ob caussam mi* hi fuisse acceptissimam. Nolira vero existimetis, me ea fuisse sivc levitate sive arrogantia , ut continue , absque ulla sollicitudine , quid mihi in re tanti mo- menti esset agendum , decernerem. Minime rero: steti rcvera aliquamdiu in bivio ve- luti quodam, itineris prorsus incertus. Tam- dui eniin alternatim alia incitarunt, deterrue- runt alia, donee tandem praevaluerunt plu- ra, quae evocationi esse obtemperandum serio monerent. Quapropter, amplissimi Academiae Curato- rcs , non possum non Vobis gratum animum tcstificari. Etcnim benevolentia erga me Ves- tra cum singular! , qua valetis , commenda- tionis auctoritate coniuncta factum est, ut ex augustissirai Regis nostri decreto provincia clarissimi Paravii, praeceptoris optimi, mihi administranda sit tradita. Vobis ergo acceptum referre debeo et refero revera , in hac me Aca- dcmia, in qua, quae potui, olim didici om- 56 R A T I 0. omnia , utiliter suaviterqne viverc posse cum cuiusris eruditionis principibus , cum intimis amicis, cum ipso adeo Heusdio, carissimo doctore meo. Caeterum hoc habeatis, Viri amplissimi , omni dubio maius , me vel sine iurisiurandi momenta, et officii et religionis sensu ad meam provinciam diligehter admi~ strandam obstrictum esse arbitraturum. Liceat iam mihi ad Vos cuiusvis Faculta- tis Professores ? Viri Clarissimi ? ea , qua par est, reverentia meum convertere sermonem. Nam quamvis ad plerosque Vestrum ferme ignotus accedam, tamen muneris, quod mine auspicorj ratio talis est, ut nullus equidem verear, ob hunc me sermonem mmiae arro- gatae auctoritatis ab ullo accusatum iri. Ni- hil hoc enim Vobis, quidni aperiam ? pro- fecto mihi optabilius esse posset, quam ut omnium nunc suffrages in Vestrara admitte^ rer societatem. Caeterum in meis nunc vo- tis hoc in primis habeo, ut Providentia Vos divina diu conservet in propriam Vestram salutem, discipulorum utiiitatem atque uni- versae Academia'e prosperitatem, Et quum inter Vos habeantur , quorum filii generoso pa- O R A T 1 0. 17 patriac defendcndae amorc ducti non dubi- tavcrint partcrnam domura cumquc ca om- nia, quacipsis cara sunt , relinqucre , gravis- sinus quibusquc difficultatibus , vitae adeo periculis caput obiicere ; equidem vchcmen- tcr precor, ut brcvi hi vestri Vobis filii, salvi ct inculumes restituantur , atquc ad sua singuli studia sumrao cum fructu revcrtan- tur. Muneris porro mei cum re thcologica con- iunctio, me continue ducit ad Vos , clarissimi Triumviri , quibus Facultas constat theologi- ca. Mentiar profecto, si vel negem vel dis- simulcm, pergratum mihi inprimis accidisse nuntiurn , tantum abfuisse , ut amplissimo- rum Curatorum decrctum Vobis quodammo- do discipliceret , ut contra hoc ipsuin decre- tum in Vestris haberetur desideriis. Haec igitur , uti insignia alia , quae ab unoquoque Vestrum, a clarisshno item Oordtio expertus sum , benivolenriae documenta efficiunt , ut to- tus confidaro , hac me opportunitate haud frus- tra Vestrum mihi favorem , auxilium et vero ami- citiam rogaturum esse atque imploraturum. Quantum autem haec ccrtissima mihi per- sua* 28 O R A T I O. suasio afferat voluptatis, non facile ore ex- priraam. Nee est sane, cur aliter affectummesentiam, ad Vos cum me converto Philosophiae Theo- reticae et Literarum Humaniorum Professo- res, Viri clarissimi. Quanta enim humanitate vix exspectare poteram , tanta me reapse re- cepistis omnes, Quocirca hanc benignam ar- ga me Vestram cogitans voluntatem, fidenter omnino in hoc maxime nitar , ut Vestro , quoad possim ac liccat , utar commercio , probe intelligens , quantum ex eo fructum perciperem ego, perciperet mea disciplina et vero ipsa Academia. Ad Vos autem ver- ba cum facio , cogito Te in primis , clarissi- me Heusdi. Tua enim diligentissima simul atque iucundissima institutio qualemcunqu^ tandem in me vim habuerit, hanc certe ha- buit , ut mihi semper esset studiorum uiagis^ tra, cui acceptum refero, cum me libentis- sime hactenus in literis vixisse , turn meam docendi methodum , in Athenaeo Frisiaco iu- venibus baud prorsus displicuisse. Sed no^ lim his plura addere. Etenim vel fallor vej ex Tua sententia tantum iam Tibi tribui, quan- O R A T I O. 29 quantum Tu quidem nee agnoscas ncc postulcs , etsi tantum abest, ut debitas sic Tibi egcrim gratias , ut cas me numquam agere posse , ego et probe sciam ct palam cmmtiem. Illud untim adiicio , Tua et benivolentia et amicitia nil mi- hi dcinceps etiam , gratius incundiusque iu- turum. In Te autem cum intueor , Paravi senex , quam plurimum reverende, subit me Ravii, deccssoris tui , mei autem doctoris , memoria , qui item senex , publice , hoc ipso loco , Pro^ videntiae divinae in se callata beneficia gra- tus celebravit. Et habes sane , quod tu haec celebres. Vita Tibi ex voto in literis tractandis transacta est. Et vero laetor ego , et quod ma- ius est , tota laetatur eruditorum civitas , nee Te Ravio nee Tibi me successisse ,antea quam stupendae eruditionis Vestrae thesauros docen do scribendoque in perpetuura , non in unius tantum huius Academiae, verum etiam in universae Literaturae orientalis ct in ipsius proin Codicis Sacri aperueritis emolumentum. Tuae in me etiam , senex exoptatissime eruditionis atque amicitiae bona tanta talia- que sunt , ut Tibi item gratias debeam scm- I*- 30 O R A T I O. pitcrnas. Caeterum gratulor tuam Tibi vi* tarn tarn utiliter glorioseque in orbe litera- to paractam, atque propterea Te quoque pro meritis honorifice rude esse donation. Mea porro si Deus impleat vota , frue- ris sane, quamdiu tandem vitae humanae limites permittant, senectute molli et iucunda, brevique videbis pracstantissimis tuis filiis hu- iusmodi oblatam provinciam, quae cum Tibi turn Ipsis omnium sit gratissima eorumque studiis dignissima. Tu vero, Ravi, si forte ex beata beato- r^um sede in hanc despicias , quam per tot an- nos tuo lumine collustiasti , Academiam , noli , noli indignari , tuo me- nunc successor! suc- cedere. Quae Tu me docuisti, ego et do- cebo et temporibus hisce accommodabo. Sa- crificia ego mea, qualiacunque ilia tandem, in ara sanctissimae religionis , in qua Tu sa- crificasti, deponam! Denique ornatissimi huius Academiae alum- ni, commilitones exoptatissimi , accipite me siva commilitonem sive amicum sive docto- rem vcstrum. Peractis, quae instant feriis ex officio quidem , sed non minus etiam, quod O R A T I O. 31 lubcns fatcor, summa cum voluptate literas vobis orientalcs ine traditurum confido. Ha- bai Franequcrac illarum literarura studiosos excellentes prorsus, quibuscura ut amicus et familiaris cum amicis et familiaribus vivere solebam* Hinc insigni mihi gaudio est , non- nullos ex iis hue iam venisse et plures item post ferias ad nos venturos. Sed quidni tandem cum ratione sperem , in hac me Academia pariter inter vos nacturum proba- tissimos studiorum socios simul et amicos. Et vero haecce nostra aetas valde,ut vidimus, ad provehenda literarum orientalium studia quam maxime apta, earn ipsam spem et alit et confirmat. Equidem certe , quemadmodum cnm omnibus, quos unquam habui commi- litonibus , iucunde coniunctcque Tixi , ita vo- biscum pariter \icturum me auguror. Faxit autem Deus optimus maximus, ut nostra nobis studia c votis succedant , caeterique item cuiuscunque disciplinae studiosi hoc in pri- mis nomine habeant, quo vehernenter gau- deant, omninoque haec sic Academia vigeat floreatque , et opto et precor. D I X I. CAROLI JOSEPHI VAN COOTH, AMSTELODAMENSIS, MEDICINAE IN ACADEMIA RHENO-TRAJECTINA STUDIOSI, COMMENTATIO A D QUAESTIONEM MEDICAM, A NOBILISSIMA FACULTATE MEDICA ACADEMIAE R.HENO-TRAJECTINAE , A. MDCCCXXXI. PROPO SITAM: Comparetur applicatio remcdiorum externorum cu- ti integrae cum methodo hodiernorum in curan- dis hominum morbis inter nis , exponendis funda* mentis Anatomico - phyftologicis , et obfcrvationi- bus fide dignis , quibus utraque methodus niti- tur. PRAEMIO ORNATA, DIE xxvi M. MARTII A. MDCCCXXXII. Pour Juger avec connohsance de cause une methods thtrapeutiqne , il faut en avoir etudie la partie histori- la partie ratienelle, la partie cxperimentale. , Recueil periodique T. VIII. 1800. pag, 68. I U U Jt 1 Yi I RESPONSIO AD QUAESTIONEM MEDICAM , D METHODO JATRALEPTICA ET ENDERMATICA. INTRODUCTIO. Duplex praefationis dos est; - turn quod auctori copiam facit docendi qua methodo in labo- rando ufus fit , qua via profectus , quo modo materiem distribuerit ; turn quod locum facie aequum et facile judicium petendi a lectore , vel propter materiae difficultatem, vel propter tenui- tatem virium ; quod posterius , fi cui alii , mihi certe maxime ufu venit; Vos enini , Cl. Judices I facile videbitis haecce ftudii met medici primordia baud exiguo quidem lab<5re confecta fuisie, fed a juvene , qui Artis falutiferae principia non nifi ul- timis gustaverit labris , argumentique gravitatera vi- res longe fuperasfe. At vero , fi quid defit ope- ri id fupplet aetas , fi quae fint dicta juveniliter pro indole accipiantur. Vos qua foliti estis be- nevolcnti^ , haecce vel exigua conamina , bonain , quaefu , in partem accipiatis! A 2 Quo- 4 INTRODUCTION Quoad alterum pauca monenda. Inter external artis auxilia contra hominura morbos, etiam inter* nos, phirhna jure referuntur. Nee minim ! quls enim faluberrimos dubitaret efFectus Balneorum , Caloris externe allati et Frigoris , Rubefacientium , Vefican- tiuin , Cauteriorum , illiusve applicandi methodi , quft , quae caeteroquin interne dari folent remedia m- tegumentis apponuntur? Quantae utilitatis ipfa Chi- rurgia Infuibria quondam fuit habita ! Motuum cor- poris, Exercitiorumque, Frictionum, Flagrorum* Cucurbitanim , Hirudinum , Fonticulorum , Seta- ceorum, vet et Acupuncturae quis nescit falutife- rum ufum ? Notabilem quantam , in fanitatem vel tuendam vel restituendam , efficaciam tribuunt rpfis animi Pathematibus , Muficae, Electricitati , Gal- vanismo, Magnetifmo ! Verum enimvero licet fingula haec et sterna dlci posfint reniedia, et in fanandis mofbis /ter- nis perquam utilia cenfeantur, hujus tamen noil funt loci ; nostra enim cura unice verfabitur in ea expli- canda tnethodo qua, quae caeterum interne dari confueverint , functioni cutis abforbenti traduntur, huic 'vel integrae appiicata, uti facere folent Jatro- aliptae (i), v^/ epidennide privatae, aut vulne- ra- (i) Vocabulum Celsi, de Me&icina I. . i. it faltem ex recognitione doctisf. J. A. v. d. Linden CLugd. Kat. 1657. 8. apud ElfsvirunT) , et Th. J. ab Almelovecn (Amftelod. 1713. Lugd. Bat. 1730. 8.) In variis autem editionibus et fcriptie hujus voeis et vox ipfa varia. Ita in nitidisCraa L eo n, Targae cdi. INTRODUCTIO. 5 ratae, uti qui methodum Endermaticam fequun- tur. Quaestionis enim nientem concepisfe puta- mus, fi ftatuamus quaeri : cgmparationem utrius- que hujus njethodi petendam ex confideratione fys- teraatis cutanci anatomico - phyiiologica , et obfer- vatioiiibus , tarn pliyfiologicis de abforptione cuta- nea , quam medico - practicis. Tri- editione (Lugd. Bac. 1785. 4. I. p. irf) legittir Jatralipta; sadem fcriptio spud amiquiores cditores Jo. RuelJium (Paris 1529. fol) Cry phi urn (Lugd. 1542 8.) Rob. Constantinum (Lugd. 1566 8.) J. T. Brae h e Hum et B aid. Re ns se u m (Lugd. Bat. 1592. 4.)- In editionibus Aldinis(ap. Al- dum Venet. 1524 fol. et Venct. 1528. 4. ct apud Aldi filios, cum medicis antiquis. Venet. 1547 fol.) fcriptum est Jatrolip- tat H. Stephanus (medicorum Principum T. III. Paris. 1 767. fol.) fcripat JatraJeipta. Princeps autem Celfi cditio , (Florendae 1478. fol. apud Nicolauntj, quam ex Codicum raediceorum fide procuravit B ar- hol. Fontius tantum habet Alipta^ cum qua faciunt duae antiquisfimae editiones , a 1 . 1493. (Venet. fol. ap. J. Ruben m) eta 1 . 1497. (Venet. fol. ap. P. Pinzium) uti et Juntina (Venet. 1524. fol. apud L. A. Juntam), J. Caesarius (Hagenoae 1528. 8. Paris 8. 1533), G. Pafttius (Ba- fil. 1552. fol.) Nos autera vocabulum jfatro alipta retinuimus, quippe quod inveniatur in priino, eoqne omnium antiquisfirao Codi- ce mecliceo ineunte faeculo XII. fcripto, (vide de his codici- bus in praemisfis ante editionem Targae I. p. 3538), reliqui fex codices, faeculo XV. fcripti, liabent liiatro alipta , ibique VOX hiatr expungitur. - Subftantive etiam adhibeiur Cf. Job. Jac. Bajeri Jatro-aliptia veterum. Altdorf. 1723. 4. cujus autem libri folura invcnire licuit titulum , ap. Ha 1 lent m, in Boerhaave, Mcthoj. ftudii mtdici Amftcl.i75i. 4. II. p. 993. 6 INTR.ODUCTIO. Triplex harum obfervationum disccrnimus ge- nus; caufam fi quaeras, quia probandum est : 1. Revera dari abforptionem cutaneain. a. Medicamenta a cute ad corporis' internas ab- ditasque duci partes , i. e. externe applicata eundem habere effectum ac interne adhibita. 3, Remedia merne admota vim et efficaeiam monftrasfe in fanandis hominum morbis in- ternis; methodum igitur utramque, Cfunda- mento theoretico et obfervationibus primi et fecundi generis fuperftructam) felicisfimo fuc- cesfu a practicis ufurpatam fuisfe Medicis. Ut haec autem (ingula ordine procedant ; fequens Comment ationis dividendae ratio apta nob is fuit vifa : Cap. I. Externae remediorum applicationis ad in- ternos fanandos morbos Historia, II. Fundamenta hujus applicationis anatomi- co-phyfiologica , nee nan obfer vationes , quibus cutis in transmittendis externe applicatis probatur efficacia ; fiinul de agendi ratione remediorum externorum , atque de discernenda functione cutis in- tegrae et.laefae. _~ III. Methodus Jatraleptica. . IV. Methodus Endermatica. V. Comparatio; Conclufiones. Obferyationum , quae ftatuimus priora genera con- tinet caput alterum , tertium genus ofFenditur in tertio et quarto; ad alterum Cap. propria nonnulla adjccimus experimenta. Jam nibil obftat, Cl. Judiccs! quin postquam iieniin humanitati vestrac et bcncvolentiac haeccc eoaimendavero, incipiam. C A P U T I. EXTERNAE REMEDIORUM AP PLICATIOMS H1STORIA. Medicina non ingenii huraani partus est , sed temporis filia. (Baglivi Praxeos medic, L. I. Cap* I. . 7.) 5. i . Non unam tantum dari viam , fed plures , quibus remedia in corpus humanum induci , mor- bisque internis opponi posfunt, certe est in Arte nostra latisfimae utilitatis, qua bene perfpecta (i rite utatur Medicus , huic faepe continget Felices obfervare eventus in cafibus etiam defperatis. Si enim ad ventriculum , intestinum rectum , cutim , vias aeriferas, cavum oris , faucium, narium , ati- riumque , membranam oculi conjunctivam , inter- nam urethrae et veficac , vaginae et uteri partem , quin et venas ipfas attendas, tot habes ob oculos vias , quibus Therapia praefidia fua hosti opponit. Ventriculum fummam fibi Temper vindicasfe laudem in longe plurimis morbis , vix opus quod mo- neam. At, plures occurrunt cafus ubi probata IMC 8 COMMENTATIO hac virtute frui non datur. Nonne ventriculi ip- iius morbofa conditio, e. g. fenfibilitas aucta Me- dicamenta ut ingerantur obftat ? An non idem effi- cit Dysphagia, cujus tot funt fpecies? Nonne morbi faucium , Oefophagi , aliique multi? Quam Faepe aegrotantium flatus, idio - fyncrafia , prae jiidicium , vel aetas medicamentorum inductionem impediunt! Cogites modo de infelicibus Tetano, vel Trismo vexatis , de fuperftitiofis , puerisque tenellis ! Medicus arcesfitur ad quemdam Teta* no dirisfimo proftratum , vel ad infantem omnla etiam gratisfima negantem ; agendum ! pericu- lum in mora* est ! tempus urget ! Nil prudenti reftat nifi Clysmatibus per intestinum rectum Me- dicamenta adducere , vel inunctione per cutim ; reliquae enim , quas recenfuimus , viae minime in hoc vel fimili cafu indicatae funt , cum magis in* ferviant medicationi topicae organorum ad quae du- cunt , neque adeo in rnorbis totum fijstema affligen- tibus , fcilicet fi venas exceperis. Intestinum rec- tum omni procul dubio efficaciae cutis cedit, uti facile concluditur animadvertendo illud faecibus re- pletum esfe folere 9 neque per fufficiens temporis fpatium materies fibi traditas retinere. . 2. Cutim itaque baud exiguae esfe utilitatis in administrandis Medicamentis , et prudenti Medi co in fariandis hominum morbis internis faepe uni- cum 5 faepisfime optimum .esfe refugium , facile per- cipimr, licet vel fie tamcn ventriculo flat fua laus et M E D I C A. 9 et temper ftabiu Neque totum in hac mcdicatione externa bacrcre fas est; utilisfima est ubi intcrna nicdicatio fit vel impcdita, vel non adco promptos aut felices promittat clTcctus , vel aegrotanti nocitu- ra evaderet aut faltem non proficua; infuper fae- pisfime inexfpectatum acquirimus evcntuni , jungen. do externam Mcdicamentoruin adminiftrationem in- ternae ; effectus nimirum obfervantur quos a foil medicatione interna" vel external baud exfpectarc licuit ; tradunt operas mutiias. . 3. Quae cum ita fint, minim esfet, nifi jam a Medicinae originc ufus Medicamentorum cxterne applicatorum esfet laudatus. Jatraleptices Ci) fama ilia" Hippocratis exiftit antiqtiior. At vero, licet plnra in veterum fcriptis proflant exempla , de felici obfervato eventu ex medicatione externa* , vel fold vel cum internd fimul adhibita , tamen sterna applicatio remediorum illorum quae vulgo interne dantur, methodicae fcientiae faciem non acquifivit nifi verfus finem faeculi XVIII, a quo hide tern- pore haec Therapiae pars late extendi cocpit ; JG- trakptica nomini illud slnatripfologiae aliaque accesferunt ; postremis demum temporibus haec methodus valdequam mutata , Endermatica fuit dicta. Ex bis patet : tria nobis fuppeditari mo- menta in confiderandit medicationis externae hiftorid. I. (i) Vocabulum Plinii , HisU Nat. XXIX, C. 2. In clit. llarduini, Paris, 17*3 , Turn, II. j>ag, lo COMMENTATIO I, IIISTORIA APPLICATIONS EXTERNAE APUD VETERES , AB EJUS ORIG1NE AD FINEM SAECULI XVI1L ' . 4. Herodicus, fecundum alios (i) perverfe Prodicus dictus , Selymbriae natus, quern praeceptorem habuisfe Hippocrates putatur (2) , ex omnium fententid (3) primus habetur Jatro-alip- ta. Anno a. J. C. 440. natus (4), brevi ante bellum Pclopormefiacum Athenis vixit (5). Ice us Tare n tin us fimul cum H e r o d i c o nomina- ri (i) PI in ins H. Nat. XXIX, 2. Cap. Hard. II. 493.) fcrip- fit: Nee fuit postea quaettus modus, quoniam Prodicus Selymbriae natus, . ^ . inftituens quam vocant Jatra- lepticen , reunctoribus quoque medicorum ac mediastinis ves- tigalinvenit". Hiric prima errorislabes ; cf. infra p.u.n. 3. (i) Harduin. in Not. et emend, ad PI. XXIX, 2. Tom. II. p 4 5l g. KurtSprengel: Verfuch einer pragmatifchen Gefchichte der Arzncyknnde , (edit, altera) I. 1800. pag. 369. monet Hippocratem, praeter patrem Heraclidem et GeorgianLeontinumacDemocritumAbderenfem, Herodicum habuisfe praeceptorem. J. F. K. Hecker, Gefchithte der Heilkunde, nach den Qucllcn bearbtitet. I. Be-ri. 1822. 8. p. 112. (3) Plin. I.e. Spreng. i. c.1.353. J.. Freind IUJI. Mcdicinae a Galen i tempore usque ad initinm faeettli XVI. Lugd. Bat. J734- 8 y . p. 39-- (4) Spreng. L 655. Hecker II. 1829. p. 375. In tertia Sprengelii edit tone I. 18-1.615. notatur a. 44.3. (5) Spreng. I. 353- Bellum Pcloponrefiacum annis a. Ch. 431-404. gestum c-st. (Hippocrates Athenis cum auii- vit. Hecker I. 112). M D I C A. if u i'olet (i); Plato (2) (420 348) fcilicct I c- c: u in ct II e r o d i c u m (fiium acqualem) Medicinae Gynmaflicae vocat inventorcs. Herodicum nio- tum corporis , imprimis ambulationes commen- dasfe notum est (3). In ipfis autem Graeco rum (1) Sprcng. J. c. C. H. fi Roy, Verhand. over tie voornaamfte Uifwer.digt genecsmiddelcn tegen imvcndige ziekttn, Amft. 1811, p. 5. Heckcr I. p. 10^. II p. 375. (2) S^preng. 1. c. I. p. 353 1 54. Cf. Plato, in Protagor. Phacdr. Ptlit. 1. III. de legit. 1. VIII. et Arise otel. Eudtm. VII. 10. (3) Ccrtc in crrore verfari videntur qui Hcrodicuni ct Prodicum unum habent eundemquc, uti Sprengcl I. 353 nee minus, qui rcctc quidem illos distingutint , hunc nutem (Ilium Aefculapii , ilium praeceptorcm Hippocratis, uerumqus vero medicinae Cymnasricae vocant inventorcm , Chrcsticn Mith. Jatroliptique ; Monfalconnd artic. Jatraleptique" in Diet. d. Scienc. tncdic. T. XXIII. p. 309. Errorum fons omni procul dubio est locus Plinii (XXIX c.a.} fupra (p. 10. not. i)allatus, nam, ubi pofuimus C 1 gi* tur : e discipulis cjus ," fcilicet Hippocraris,de quo il)i lo- ci fcrmoest. Summus Ilarduinus (in Not. ct Emend. II. 518) jam noiat Prodicum Hippocratis fuisfe discipulum, He- rodicum pracceptorem. Prodicus hicce in infula Chio vcl Leontiinatus circa annum a. Ch. 370. (Hecker. II. 33s.) idcoque mortem praeceptoris , floruit Pathologiae humoralis Tccrator, a Galeno propter argutias Dogmaticorum proprias vitupcratur, (Heckcr. I. 187.) Minus recte etinm alii (Hcc- kcr I. 109. il)6.) notant hunc pcrverfe confundi cum Hero- die i quodam aeqtiali, qualcm non exstitisfe concludo ex Har- duino ( Not. ct Emend. 1. c. ), qui monet ofnnes libros ct M. SS. liabere : Prodicus, quibus addit : Dalecampius ,, tamcn Herodic u s cmendabat , ex nescio quo PI u tare hi ,,'loco, qucm, G vidit, praeposierc haud dubie iiitcllexit." ift COMMENT A TIO rum Gymnafiis nova medendi ratio enata videtur. Gymnafio praefuit Gymnafiarcha , fub" cujus mo- deramine Xystarchus exercitia dirigebat ; tertium Gymnastae (yvpvavTXi , vyieivoi 5 eTriffrarai) occupa- bant gradum quibus mandatum erat exercitia ad cu- jusvis discipuli vires et fanitatem moderari 9 mor- bis et laefionibus mederi , unde Medicorum nomine infigniebantur (i). Unguento inter exercitia et balnea corpus illiniebant , Aliptae igitur et Jatro- .aliptae dicti ^AW/,. Ur^wWwm) ( 2 ) Haec autem ab Aegyptiis ad Graecos pervenit corporis fani cura. Pythagoras enim (a. 550. a. Ch. natus), magni Philofophi (580 490) aequalis, Aegyptiorum ufum olei ad illiniendtim corpus apud Graecos induxit , unde dici folet Pytha- goras Alipta (3). Quum vero Gymnastae om* nem muneri ftio darent operam, artisque perfec- tione auctoritatem fectarentur, plures eorum prac- tices fe finxerunt medicos ; cuique fua placent prae- cepta; Gymnastica hinc medicina , externaque in* ternos ad morbos enata est medendi ratio (4)- Nee igitur Herodicus, nee I ecus jure Gymnasticae medicinae habentur inventory , quam modo latisfime extenderunt , Aliptarum munus am- ni nomine in illud Jatro - aliptarum mutantes. Iccus (a. 470. [469?] a. Ch. natus) aetate He- (i) Hecker L 107. "Ca) Ibid I. 108. (3 Ibid. 1. 108. II. 375. (4) Ibid I. pag. 109. M E D I C A. 13 Herodico (440.) major, non ita tamcn inch- ruisfe vidctur. Diactae fummus fuit moderator. Nee post Herod ic urn alios, praeter Dioti- m u m , Gymnasticos celebres fuisfe medicos le- gitur (i); adfuisfe tamen eos patet , quum fola tcmpla non amplius adirent aegri, verum etiam Gymnafia (2). Attendamus autem hosce Jatro- aliptas non tantum balneis , oleorum unguento- runiquc frictionibus , verum valdopere quoque ex- ercitiis , ambulationibus , diaetdque moderatd fani- tad confuluisfe. Hippocrates (A. 460370) exrernil faepe me- dicatione uius est(s). Frictiones cum oleo ad him- bos (0 A. a. Ch. 320. Diotimus celcberrimus cxftitlt medi- cus gymnasticus. Hecker 1. c. II. pag. 375. (a) Ibid I. no. (3) Gilbert Rapport fur vn travail Au cit. Duval: notice fur la tnidtcine Eispno'ique des an* citns . IB Prtcit Historifue fur /' aneienmtd da fvfag* extern* d certains midicamens, pour en tbtenir let raemes ef~ fett qifen let donnant interieuretnent. CRecueil pdriodique de la focict^ tie Mddecinc de Paris, redigd par le cit. Sdil- lot jeune Tom. Vlll. fecond. femeft. de Tan VIII. p. 43* 61.) Duval egregie exempla in veierum fcriptis de medicatione ex- tern! disperfa collegit, cujus operis, focietati Medicorum Pari- Genti dicati, fumraarrura et laudes expofuit Gilbert, qui pau- ca quoque fua addidit , at , quod dolemus , nulla citavit loca fcripcorum. Monfalco n qui fcripflt ardculura: Jatralep- tique" in Diction, des Scienc. medic. T. XXIII. 1818. pag. 306336. plurima quae habet de Jatraleptice apud veteres fumiit ex Duval, uti comparand vidimus, noil vero aperte hoc prolitetur ncque ullutu fontein indicat Hippo era tern bac 14 COMMENTATIO bos et crim fieri jusfit in dolore laterum et Pleu- ritidc; calidumque inungi oleum inTetano, Vol- vulo , Typho. (i) Cardamomum jam adhibutt ad fomentationes aromaticas , et vino lacteque macera- tum abdomini inunxit Emmenagogi adinftar (2); aliam aromaticam fomentationem paravit ex Cyperi rotundi radice cum Ruta , Anifo , Foeniculo , Dauco aliis (3) ; infufum foliorum Lauri nobilis cum vino et oleo paratum in Tetano externe administravit (4) ; ung. laurinum inter Emmenagoga occurrit et balnea e decoctis baccis ad Phyfometram administrabantur. Ad Tetanum quoque et Trismum traumaticum in- unctionem laudat Artemifiae Abfinthii e cocto ejus- dem oleo (5) , femenque Hyoscyami vino et oleo in- fufum iisdem in morbis externe applicavit (6). De unguento fudorifero cogitasfe videtur (7). Pe- hac methddo ufum fuisfe abunde patet ex I. H. Dierbach, die Arzneimittel Jet Hippocrates, oder Verfuch eincr fysthematifchen Aufzahlung der in alien Hippokratifchen Schriften vorkommcnden Medikamenttn , I-Jeidelb. 1824. 8*. (0 Vide apud Dierbach 1. c. p. 78. (a) ibidem p. 157. (3). ibidem p. 160. Oleum Cyperi in morbis mulierum ex- terne adlribebat (4) ib. p. 162. (5) ib p. 181. (6) Ib. p. 234 (?) De Diaeta T. III. Cf. A. Kaau IJoer- haavc Perfpiratio dicta Hippocrati pef univerfum cr- put anwtomice illunrata. L. B. 1738. 8. p. 189. 435. Foesiiis(in raea editiotie Francf. IS9S.) Secc. IV. p. 38, ita vertit l(cuirt : ,, prodest vero fub indicationis (febris) tcmpus ,, itlnionibus fiidorem moventibus uti , cum ad ftidorem pro- voceiw." M E D I C A. is Pcdiluvium ex decocto Hellebori ad alvum purgan- dam illi in uiu t'uisfe plures tiadunt (0. Eniplas- tra non mcmorat (2). Dioclcs (350, [354?] a Ch. natus) tcmpore et fama Hippocratcm prope fectitus (3) externe ufus est Helleboro cum felie tatirino , ut vomitum cieret (4). Theophrastus (371- 290.) obfervavit frictioncs aromaticas ,inprimis in Epigastrium factas^ nictus producere odoris aromati analogi (5); hinc easdem contra morbos adhibuit (6). D i a g o r a s Opii eflicaciam interne metuens, exterae illud applicavit bonosque obfervavit efFectus (7). Opi- um cum Rofaceo oleo perfufum ad dolores capitis Oft i (0 Schdpff, innere fPirkungcn durch ausfcre drzneyen , II uf eland's Journal der fract. Heilkunde , V. 1797. St. IV. (p. 7528120 P a g- 772. et plures alii. Nos vero om- ni ftudio pcrleginms paginas ad quas in voce Helleborus vel v L- rat nun in Focfiiedit. Hippocratis, et in Cornarii edit, operuin omnium (fol. Bafil. 1549.) Galeni remittunt indices, nee invenire licuit, neque ullum inter tot vidimus auccores qui locum indicarct. Dierbach qui tanta industria Ilippocratica luftravie monumenta ne verbum de tali pediluvio monet. (a) Hecker, Gefchichtc, L p. 160. (3) Ibid, p aia. II p. 384. (4) Duval.l. c.pag. 46.61 inde Monfalcon, 1. c. p. 309. <5) Duval, 1. c. pag. 47. (6) Hec'ker, I. 265. Odorifera externe applicata per totum corpus odorem perfundunt , et medicatrice igitur vi pollent. Ungucnta odorifera capiti admota urinam odore fuo im- bunnt. (7) Duval, 1. c. p. 47 Hecker, 1. p. ioz. 16 COMMENTATIO efficax esfe jam asferuit Diosco rides (i); Succum Cyclaminis umbilico illitum drasticum obfervavit et abortivum (2). Fatendum vero veterrimos medicos , inprimis Hippocratem, parum adhibuisfe nostram methodum , nifi in morbis mulierum, ubi excitandus veniret fluxus menftrui aut loclriorum ; et univerfe, hanc medica- tionem non ufurpatam fuisfe nifi. quando necesfitas urgeret 5 propter praejudicium aegrotantium , vel averfionem a raedicamentis internis aliasve caufas ufum internum impedientes (3). . 5. Centum annis a. C. cum Asclepia- des Romam petiisfet (4), Medicinae faciem val- de mutavit , novum praxeos fystema condens; Purgantia, Emetica et omnia quae odore, fapo- re vel actione fua molesta esfent remedia impro- bans , externa medicatione , balneis , friction!- bus, atnbulatione, equitatione et Jatraleptice mor- bos curavit(s). ,,Horum" (internorum) ,,autem , , uftim ex magna parte Asclepiades non fine caufa 35 fuftulit ; et , cum omnia fere medicamenta ftoma- chum laedant, malique fucci fmt, ad ipfius vic- . tus (1) B. L. Tralles: ttfus opii faJubris et noxius in mor- lorum medelA. Vratislaviae 1757. 4. II. Sect. 4. p. 171. (2) Schopff, 1. c. p. 771. (3) DuvaK 1. c. p. 46. 50. 51. (4) Sprengel, II. p. 663. Hecker, If. 407. eum locat, 90. a. ch. (s) Duval, 1. c. p. 48 et 49- male autem hie Archigenem fimul cum Asclep, Roraam petiisfe putat. M E D I C A. , if tus rationem potius omncm curara fuam transtu- ,, lit (i)." Myracopon fuum Asclepiades, e calidisfimis aromatibus et quibusdam drasticis mclle et oleo remixtis, mirum praedicavit remedium in arthriticis afTectionibus et alvi obftr uctione (a) ; In Tetano et Volvulo balneis calidis oleorumque fric- tionibus utebatur (3). C elf urn ipfura non adeo a medicatione abhor- ruisfe extern^ patet ex allato et alio loco: fed medicamenta ftomachum fere laedunt (4)." In* eunte faeculo I. Romae florens externe faepius medebatur; imbecillos oleo ungi in fole vel ad ig- nem fuadet (5); }n Hydrope ,, etiam quotidie ter quaterve opus est uti fricatione vehe- 5, menti cum oleo et quibusdam calefacienti- bus (6)." Mox autem addit: Utiliter etiara Scilla cocta deligatur fuper cutim (7)*'; argumen* to Voigtelium recte monuisfe, Celfum pri- mum frictiones cum oleo in Hydrope confiliasfe, eidemque nos externum Scillae ufum contra hunc morbum debere (8). Are- (i) CelTus, in prr.efat. ad lib. V. (a) Duval, p. 49. (3) * Roy, pag. 36. Spren* gel, II., as. (4) Libr. II. c. 12. Taiga recte, quad alii habent verba, delevit: ideoque omhibns catharticisl Aloe miscenda est.** (5) Libr. II. c. a et 3. (6) HI. cap. ai. f i) Eodem loco, et III. 07. (8) F. G. Voigtel, Volflaniigti Systttu der drzntymittcllthre heraot- #egcbin von C. G. Kuhn. Lcipz. iJlitf. pag. 47. Duval 1 c. png. 47. putat vim Scillae rubefacientem attraheiuein et fe- B *** 18 C M M E N T A T I O A r e t a e u s frictiones cum Aloe in Epigastrium m- flituit contra afFecriones organorum digestricium(i). Philomenus, qui quoque faeculo I. vixit , Afam foetidam et frictiones cum oleo in Tetano laudat (2). Archigenes magnus ille Pneumaticus qui Tra- jani tempore Romae floruit (a. 97.) praeceptorem A ga th i n u m a delirio febrili balneo olei fanavit (3), quae balnea eoc!em tempore laudavit H e r o d ot u s quidam ejusdem Agathini discipulus (4.). G a 1 e n u s (a*. 1 3 1 200) (5) , huic methodo tan- tarn habet fidem ut fe convictum esfe profheatur : nriedicamenta ad fubtilem pulverem redacta et cuti applicata, hanc tranfire ad abditisfimas organorum internorum partes, ibique efficaciam fuam exfere- re (6). Cum Pipere plura inftituit experimema ; balnea frictionesque ei fuere ufitatisfima ; decoctum Parietariae Cantharidibus additis diuretici inftar in Hypogastrium fricavit ; eodem fcopo cataplasma Cannabis cum melle perinaeo applicavit (7). Bal- nea crenoiiem urinae incitantem ei non latuisfe, et cataplasmata ex coctis all Us ad crurum oedemata illi in ufu fnisfj; quod concederem ex C e 1 f o III. 27. quod caput omnino conferen- dum. (i) Duval, pag. 49. (a) a R o y , pag. 37- Sprengel, II., 44. (3) Sprengel, II., 108. (4) ibid II , 120. (?) ibid U., 664, Hecker, 1. c. I. 47247?. Quo tem- pore obieiit non certe conftat. Septuagefimum attigisfe putanc annum. 6) D u v a 1 , 1. c. p. 49. (7) ibid. I. c. p. 50. M E D I C A* 19 nea lactis tabidis jam fuafisfet (i). Opium ejus tempore frequentisfime externe forma Emplaftri , Unguentive administrabatur (2). Galenus propter vires facile nocentes non nifi lumma urgente neces- fitate, et quam prudentisfime interne illud porrigen- dum monet (3). Plures vestigia G al e n i perfequen- tes ad regni Romani lapfum usque fimilia commen- darunt remedia (4} , quamquam fuperftitiofe potiua quam rationali methodo incederent. Exemplo fit Quintus Serenus Samonicus pater , auc- tor carminis medici didactici, qui a*, p. Ch. 212- interfectus , extenfam illam Bibliothecam filio reliquit, quae hoc mortuo a. 237. G o r d i a n o concesfa est (5). Poeta ille vocem Abracadabra, unde- cies fcriptum , eo modo ut cum quavis fequente re- gular ultima remitteretur littera , et fola A. infimam faceret coni inverfi partem , contra febres intermit- tentes fpeciatim hemitritaeum commendavit , myftica quae formula primo jam faeculo in ufu venerat (6). Podagram balneo animali curare docuit, pulmones- que animalis recenter mactati capiti ad Phrenitidem applicare ; terram ex orbita externe contra tor- mina ventris, atque epithema ex murium fter* co- (i) Dr. C. H. T. Schreger , Balnea-Technik oiler Anlti* tung Kunstbaeder zu btreitcn und anzuwtndm ,11. Furt. 1803* cf. II. p. 129. (2) Hec ker, I. 512 iS (3) De Compof. M,dic. fee. lc. L. II. C. I. L. III. c. L (4) Duval,pag 50. ~ (5)Hccker, II. pag. a?, at, 4*3, Co) Ibid II. pag. 26. B ft flo C O M M E N T A T I O core cum aqua pluviali ad tumefactas mammas laii- dat (i). Eodem modo alii qui fequebantur futilia multa extollunt. . 6. Ipfa tandem docet Historia externam ap- plicationem veteribus fatis fuisfe notam. Veterrimos Aegyptios unguentaet emplastra con- fecisfe ex cupri et plumbi praeparatis ex Gal en o patet(a). Plinius fcripfit de crocodilo: Ca- nini ejus dentes febres ftatas arcent thure reple- ti, funt enim cavi; ita ne diebus quinque ab aegro cernatur, qui adalligaverit. Idem pollere 99 et vantre exemptos lapillos adverfus febrium 5, horrores venientes tradunt. E^dem de caufa Aegyptii perungunt et adipe aegros faos. " (3) Ad Lepram balnea e fanguine humano adhibita tradit idem : Egypti peculiare hoc malum : et M cum in reges incidisfet populis fuuebre , quippe in balineis folia temperabantur humano iangui- ne ad medicinam earn (4)." Baco fcripfit: ab antiquo reCeptum est, balneum ex fanguine () Hccker 11.24 28. (2) J. J. P e n n i n k , Specimen MecUTherap. pag. 22 in edit. Galiica, Paris 1804, p. , M E D I C A. 23 Aliptae apud Romanos erant balineorum ministri, quorum munus erat balneantes inungere , aut ftri- gili perfricare , vel athletarum membra ceromate il- linire. Hos autem aliptas five unctores luxui et formofirati inferviisfe , eonimque munus minime fuis- fe medicum , uti illud Jatro-aliptartim , qui ipfi erant medici vel medicorum ministri (i) , ex Cicero- ne (2) patet. . 8. Inter ulcimos graecos medicos celeberrimi Demetrius (1270) et Johannes O3 00 ) Cs) Purgantia inprimis remedia externum in ufum duxe- runt (4) Demetrius eTropQxMx ex Elaterio ab- do- CO Harduinus adPlinii 1. XXIX. , c. (II. p. 493) notat Jatraleptae quorum opera .VIedici in ungcndo ulebantur; flve ,, potius Medici qui reungendo vile mediastinorum obirent mu- nus.'* Celfus (I. i.) distiuguit Medicum inter et Jatro- aliptam: fanus homo qui bene valet et fuae fpontis est, nullis obligare fe legibus debet; ac ncque Medico neque Jatro - alipta egere." (a) Cicero Epifl. ad famil. I. Ep. 9. fin edit. Graevii, Amftel. 1729. p. 23). ,, Qui me homines quod falvum esfe ,, voluerunt, est mihi gratislimum; fed vellem non folum falu* tis meae quemadmodum Medici , fed , ut Aliptae , etiarn virium et coloris rationem habere voluisfem.**. - Confer fupra dicta, . 4. pag. 12. Ca) Zachariae filius , Actuarius Conftantinopoli aulae Cae- fareae, hinc vulgo occurrit fub nomine Actuarii. (4) Becker, II. s^4 337. 338. 844 Johannes In prae- fcribendis medicamentis , etiam esternis, ad diverfam ae- gri irritabilitatem attendendum monuit, a lenioribus incipiett- dum et cauusfime ad fortiora transeundum. 4 C O M M E N T A T I O domini applicavit , qualia Epomphalia drastica Jo* hannis tempore erant ufitatisfima , quorumque in genitalia actio adeo eratcognita, ut abortus ex eorum in gravidis ufu. metueretur. Unguentum ex euphorbio ad alvutn ducendam in pedum plantas Johannes unxit; ex quo eodem remedio emplas- truni admovebat, ad falutares excitandas haemorr- hagias Emefm externis excitare noverat remediis. Medicinae cultu ad Arabes translate , horum polypharmacia fimplicitatem e Therapia fugavit; ex- terna etiam multa adhibuerunt remedia. Rhazes C-H 9230 colocynthidem ita , purgantis inftar, ad- hibuit CO 5 praeparatumque cxternum e Mercu- rio cum fale culinari laudavit (2); Avicenna (978,980 ? 1036.) ad convulfiones et fpasmos , ca- lida praeter balnea, olei calidi unctiones commen- davit ; tetano aegrotantes cleo tepido imponi jus- fit Cs) Avenzoar C+i J 790 inDysphagia lactis aliorumque nutricntium praefcripfit balnea C4) . 9. Scicntiisin Europa faeculo XIII restauratis, Medicinam ilia , ab Arabibus fervatam potius quam correctam , recuperavit. Gilbert us Anglicus primus fcriptor Anglo- rum practicus, faeculo XIII. florens(5) 5 meliorem jam do- (i) Sprcngel^ II. p. 401. (a) Vo i g tel, 1. c. I. p. 50. Pennink, p. 27. (3) Schopff. I. c. p. 759. (4* V. L. Brer a Anatripfvlogiu osjta Dettrina dellt frga- g\tioni , Edit. V. Basfano. 1812. I. . a p. 3. (5) F r e i n d , Hit tor. Me 4. 1. c, p. 552. M E D I C A; 25 docuerat unguenti Mercurial is praeparationcm , cui plerumque falivam addere iblebat(i). Apud Guai- nerium qui a 1440 obiit (2), occurrunt balneo- rum artificialium vestigia (3). Ant on ins Cermifone quern anno fequente mortuum tradit Sprengel (4), de externa opii et oleoforum administratione fcripfit (5). Fatum quo Navarrae Rex Carolus malt gnus verfus finem faeculi XIV. periisfe fertur, argumento fit jam tune temporis fomentationes cum Spiritu Vini ad astheniam univerfalem in ufu fuisfe. Pa race If urn, qui annis 14931541 vixit jam balnea nutrientia ad fustinendam aegrotantium vi- tam administrasfe tradunt. Cardanus (Paviae a 1501 natus) Opisthotontim Mithridato et frictionibus cum oleo Chamomillae cu- ravit (6). J. Rueff circa annum 1554 inter alia medicamenta externa in morbis gravidarum et puer- perarum , in retentione menfium a phlegmate (uti dicit) post balneum e pluribus herbis confec- tum, unguentum laudat ex oleo Liliorum aliorum- que (i) Comptnd. McJ. 40. Venet. 1510. Voigtel I, p. 99. pennink, p. 17. (i) Sprengel, II, p. 672. in nota. (3) Ant. Gualncrius* Practica et Opera Omnia, fof. Venet. 1508. p. 139141 ; P ^4 <* e brachio et manu tico embroditione in cervice pofita fanata. (4^ I. c. II. p. 672. Vide etiam p. 621* (5) Oonjtli* Medico^ fol. Venctiis 1522, (l (7) Uti legiiur in: Recueil des pieces qui ent concourus four It prix de FAcad. Roy. dc Chirurg. II. Paris 1757. P. 7o (8) Vixit a. 15431601. (Sprang. Ill, p. 610 et 6is)^isci- pulus fuit Dureti (152786.) et JR. a mi (nat. 1515) , vir doc- tri- M E D I C A. 27 tiam ftudiorum caufa petiverat et redux primus Leidae Medicinae Profesfor fuit , loco balneorum in Italia ufitatorum laudat dccocta medicamentorura quibalneorum vires auger ent( i ). Bacon is Veru- lam ii tempore (15601626) in ufufuit fanguis te- pidus catulorum felis ad Eryfipelata et inftauran- das carnes et cutira (2). J. L. Bertald a. 1614 libruni edidit mere Jatralepticum (3) , in quo jam plurima quae interne adhiberi folebant remedia externe commmendantur , uti fuo monebimus loco. Oleum Croci fronti illi- tum fomnum ciere putat (4). . 10. Ad finem faeculi XV, [circa anmitr, 1492 (5)] novus dirusque morbus, luen piua Ve- neream , in Europa apparuit, et postea ab exercitu Gallico Neapolim obfidente late disperfus est (6). Jam trinjl et eruditione excellens, ex Italia redux inclaruic cnra 1 , licet infelici , aegrotamis comitis Noordcarmes Ultrajecti praefecti; comitum Egmond quoque fuit Archiater. Cf. Bur- m annum: Uitrajectum eruditum , p. 134 135. (i) Spreng. Ill, p a7 229. (a) Hift* Vitne et Mortis Intent. IX , $ 13* 1.. c. Vol VIII, P. 436. (3) J Ludov. Bertaldi, Externorum Medicamentoru* ttj'farattts. Taurini, 1614. 4. (4) Ibid. p. 36, (5) Freind, Hifl. Medic. 1. c. p. 396. Sprengel, C^ P- 674) notat luem menfe Junio 1493 primum in Gallic, Italia et Germanid fimul apparuisfe ; (itaque hrcvi post Columbi redi- tum ex America qui fuit die 13 Martii 1493.) <6) Freind, 1. c. (C a r o 1 n s VIII. filius L u d o v i c i JCl , t% 1495 menfe fcbruar. Neapolira oppugnavit, ^a3 COMMENTATIO Jam a 1497 Hydrargyrum externe unguenti form huic mti'rbo oppofitum fuit, fed non nifi a Chi- rurgis plebejis cum poenas luerent a Medicis de- prehenfi (i). Legimus quidem externe etiam bal- nea ex fanguine boum aut vervecum calente com* mendata (2) , fed unguenta Mercurialia inde ab ini- tio, (licet incerta fortuna"), ufitata obfervantur, adeo ut heroicum Jatro-aliptarum dici mereatur re- medium. Mercurialia haec unguenta ab Arabibus ,,fuisfe fumta, evidenter conftat" Freindio (3). Black (4) primam frictionum Mercurialium origi- nem repetit ab a. 1497 vel 1498. Frictionum famae non par urn detraxerunt Fernelius et Fallopi- us, quorum ille (5) monet: vile hoc remedium ab honestis Medicis non ufurpandum esfe quum malum modo larvet non eruat. Fallopius (6) licet con- (O S p r e n g e 1 , 1. c. Ill , p. 88. et 89. (2) A. T. Petronius, de morbo Gallico VI, c. 28: de f , balineis ex brutorum fanguine adverfus Gallicum raorbum caet." Cf. dphrodifiacus Jtvt de lue Venerea vel morbo Gal- lico Opus ab Al. Luifino confectum, Lugd. Bat. 1728. fol. p. 1310. Putavit Petronius: fanguinem animalium (hominis, licet efficaciorem, ob impietatera non laudat,) virus ulcerum haurire, trahere, abfumere (s) Fre ind, 1. c. p 112 Cf. pag. 2O. not. 4. - C4) Ex%uife d'une histot're de la Mtdicinc et d la ehirurgie de Mr. W. Black, de 1* An- glais par Cor ay, Paris 1798. p. u 5- (5} JDe luit Voncrcae curatione cap. 15. in Luifini Aphro- dijlacot 1. c. p. 545 ibidem, pag. 6-1 dicit: Hydrargyrus radicena non evellit." CO -^' morbo Gullico tractatus ip. 76- In tiuifini Jphrodijiaio t p. tfop. M E n I C A. 49 conftet, cum frictiones adhibuisfe, fcripfit; w finofl fanantur valentior fit lues; multi Marasmo corn* piuntur oh inunctionem; raultis fuccedit dentium w cafus , palati corruptio , his osfa capitis exefa mancnt, illis os et facies intorta Hac ratione ego non probo Medicamentura ; utor , v aliquando quando non potui via regia asfequi intemum." Alii vero aequius de intmctione cogitarunt. In eunte faeculo XVI. de Vigo Ceratum Hydrargyri commcndavit, quod diu famara retinuit (i), J. Berengarius Carpenfis (2) vulgo inunc- tionum Hydrargyri dicitur auctor (3); licet hoc docuerit Fallopius (4)tamen Sprengelio (5)et Burferio (6) asfentiendum videtur, eum princi- pem- 0) Floruit circa annum 1513* Chirurgus fuit Papae Julii II. cf. Sprengel, 1. c. III. p. 90. () Bononiae Profesfor a 1502 1527. (Spreng. m p. 08). (3) Schwediaufir, (Ilufeland's Biblioth. dtr pract. JItilk. IV, i. 1801. pag. 181. addit Schwed. eum remedium fUura arcani inftar fervasfc.) A s f a 1 i n i (avserl. Abhandl. XV , 1792, p. 197.) Ramazzini, opera omniaMcdica et Phyfiol. Lend. 1739. 4. Tom. II. c. III. p. 13. (4) Apud L u i f i n u m , 1. c. p. 809. (s) I. c. III. p. 90. (6) J. B. IJurferii de Kanilfeld Optra postkuma; col- legit J. B. Berta, Tom II, Veronae 1822. Pars II. cap. VI. (Hufel. JSibl. dtr Pract. IJcilk. Tom. XLIX, 1823, p. 356; fecundum hunc auctorem J. Weidmann (W i d e m a n ?) C a s- parTorella,Wendelin Hock faeculo XV. jam unguentis Hydrargyri, quisque fuo modo ufi fuisfent; quae in latiorem u fum traxic Berengarius verfus annum j 520. $o COMMENTATIO pern foisfe inunctionum fautorem non auctorem ; quae unctiones , cum magni illas duceret , famam illi et divitias attulerunt (i); wide, uti iblet, mul- tos numerabat qui vestigia fequerentur; hinc vul- gare evafit morbi Gallici remedium Immo" F r e i n- dium ,,experientiadocuit: falivationem earn, quae per unguenta excitatur , in atrocisfimis illis cafibus certius refpondere folitum altera 4 , quae per inter- 9, na fit remedia." (a). J. n. Cum itaque ab externa medicatione boni obfervarentur efFectus , et ipfa esfet commoda ? non potuit quin plebeji et impostores futilia multa prae- dicarent efficacisfima ; de Arnuletis loquor et facris illis Hierophantum annulis, aliisque fimilibus , a quibus interdum boni traduntur eventus, ob fu- perftitiofam hominum credulitatem. Et utinam hie conftitisfent ! Majori autem vulgi damno Pana- cea venditarunt remedia, quae univerfalia et fallere nescia externe adhibenda arcana tristisfimos induxe- runt efFectus. Amuleta celebrantur permulta ^3); ad febrem, apo- (1) Fallopius, 1. c. p. 809. fcripfit : J a c o b u m Carpen- f e m pecuniam nunerataoi 40000 fcutatorutn aureorum, praeter alias divitias reliquisfe. - S a v ar y , (in Journal de Med. Chirttrg* et Pkarm. per C or v if art etc. Tom. XXI, Mars 1811. p. 206) indicat Berengarium de inunctionibus fcripfisfe int Com* mentataria fuper Anatomiam Mundini, Bononiae, 1521. 4* unde patet primum non fuisfe inunctorem. (2) F r e i n d. 1. c. p. 415. C3) J C Vulpius,^ tmuJetis 1688. J. Wolff , fcrittl- M E D I C A. 31 apoplexiam , vcnena , abortura aliaque dat%. B a r t h o linus contra pestem laudavit Arfenicum in regione cordis vel axillA finistrft gcstum(O. Ettmulleret van Helmont ficcatum Bufonem contra pestem et febrem laudant (2); quod idem praeparatuni manu detentum haemorrhagiam narium fifteret (3). Apud C o t u n n i u m legimus aegrotantem febre in- termittente laborantem radice Plantaginis majoris nudo pectori appofita fanatum. Alii laudarunt Pae- oniae radicem contra Epilepfiam gestam ; Casta- nea Indica affectiones haemorrhoidales praeveniret , fifteret, fanaret; fuber ad collum materiem lac- team eliceret; quae, ut omnia hujus generis fig- menta, refutavit Duval (4). Cogites de catenu* lis infantum collis circumjectis, de Sereni Abra- cadabra! ..... . 12. Ex omnibus jam allatis patet nullo aevo externam medicationem non fuisfe cultam. Saecu- 10 vero XVIII. folidior doctrina Medicinae novum tribuit adfpectum. Jatraleptice fuos habuit cultores et nium amuletorum^ Jenae 1690. J. Wolff, curiofus 0mtilet0- rum fcrutator, cui acccsfit, Julii Reicheltii, txordium de amuletis t cum figuris, Francof. et Lipf. 1692, A. N. H u fa- 11 er, amuletorum historia et cenfura, Hallae 1710. J. F. D e- ufuetabufu amuletorum , 17*0 J. C. Kraufe ,) J oh Cottfr. Morgenbesfer't Anhitnng zur KenntnhfJtr frirkunf/m au.'fcrlicher Arznfjtm ,- Bresl. 1771. 8 pag. 96. c 34 C O M M E N T A T I O tur (i) nostrum quoad fcopum nullius est pretii, Mti facile infpicienti parebit. Idem valet de Meur- f i i opera (2). Kennedy Corticcm Peruvianum externe adhibi- twn febrifugum jam novit (3). Medici ItaliElec- tricitatis ope medicamenta., verfus hujus faeculi me- diim par tern 5 corpori inducenda putabant; P r i vat i Fetietiit , V e r r a 1 1 i Bononiae , B i a n c h i Taurini , J> r i g o 1 i Veronae , P a 1 m a in Sicilia , aegrotan- tes , tubos vitreos remediis purgantibus repletos in manu tenentes , tabulft omnem contactum ar- centi infulatos pofuerunt, et jam Electricitate re- mediorum in corpus tranfitum evacuationesque alvinas producere voluerunt (4). N o 1 1 e t , W a t- fon Canto n aliique nullum hujus meihodi ob- fervarunt efFectum (5). Ha Her priprum expert menta fufpecta vocat (6). Circa annum 1757 Soroterde in Purgantium externe applicatorum agendi modum iriquifivisfe yidetur (7). Pechlino autem jam innotuit Pur- gan- (?) Ersch, I. c. no 1850. Est opuvculum mere chirurgis ^lestinatum. (2) R. Meurs, Disfert. remediorum quo- Tiimdam extemum apparfttum exhibens fdectiorem L, B. 1793.4, (f,) Lsfay on external rtmedies. Lond. 1715. 8 G . (a) Gil- fc e r t , in relatione operis D u v a 1 1. c p. 54. M o ri f a 1 c o n , jp. 3,0. CD) Gilbert, I. c.pag. 54. (6) Eh-m. Phy- ol. V. 87. ' - (?) S. G. Soroterde, de furgantium praefcrtim Cati applicatorum agcndi modo. H4lae .'757. Jibrum hunc nusquam invenire potui. M E D 1 C A. Jjf gantia cordi fi admovcas alvum ducere(i). An- glicus quidam chirurgus a<>. 1768 Nitruai extrinfecus in organa Uropoietica agere vidit, Corticemque ita antifepticum et febrifugum novit (2)* Cel. Bauin 5 (1728 1804) Venereos externe balneis cum fo lutione Merc. Subl. Corrof. curare docuit (3). S. Pye (4) infantes a febre intermittente, tusfi- bus et fpasmodicis morbis Corticis Peruvian! ex terno ufu liberavit. Rofen a Rofenfteiri (1701 1773) femet ipfum a femitertiana fanavit cataplasmate ex decocto pulvere chinae in regione ventriculi pofito (5). Alexander (6) pedi- luvia ex decocto Corticis adverfus febrem valde Jaudat, et urinae antifepticam inde tribui faculta- tern obfervavit. Barihez a*. 1775 infantem rhachiticum despe- ra- (1) J fl. Pechlin, At pnrgantitim mcdicamtntorum fa- iuJltatilms, Lugd. Hat 1672. 8**. (2) Monfalc. 1. c. p. 311. Forfan Alexander, de quo* Brera p. 3. Si leggono nelle opcre di Alexander i forprendenti effetti dei bagni farti col decotro di China -china e colla foluzione di nitro." (3) IJ a urn 6 Chymie Expcrim. ct Raifonn. Par. 1773. II, p. 418. (4) Spreng. Gcfchichte V. p. 321. notat: Medieul Obftrv. and Inqut'r. Vol.- II, ^45 et dicit eum cocium Corticem cataplasmatis inftar ap- pofuisfe. Romer vero (1. ciiando p. 22.) vestes fine manicis irt quarum Uuplicaturis 26 uncias corticis misfae erant ei in nfu fuisfe. (5) Spreng. i. c. V. 321. (6.) Medic, ferfuthe und Erfahr. Leipz. 1773. p. 30. Mur- ray Jpparatut Mtditaminum I, 577. indieit : Iffuyt p. 38. C a $6 COMMENTATIO ratunr fanavit diut urna gestione vestis cum pulvere Chinae(i). Tandem R.6mer (2) a. 1792 haec de ufu Corticis externo exempla collegit , et ex pro- pria experientia auxit. Hufeland eodem anno externam medicationem in praxi infantura fummi esfe moment! docuit (3) eamque Medicis fummo- pere commendavit ; praeftantisfimos narrat effectus de ufu externo Opii, Anthelminticorum , Chinae aliorumque in infantibus (4). Circa annum 1780 Clare (5) novam docuit morbi Gallici curandi methodum qua Merc. Dulc. gingivis inungeretur. CirilloMerc. Subl. Corros. axungia porcina fub- actum plantae pedis primus inunxit (6). Cl. P. Nahuis Chemiae in Acad. Traject, Profesfor fe- bres intermittentes ad omnia remedia pertinaces fa- na- (l) Brera I, 3. (a) Abhandl. uber die Peruvianifchc Hindi befonders dsren Anwtndun? als ausferlichet Heilmif- tc I , und einige in der Art g letch wirkfam gefundcne , und in der Wirkfamlteit dieje Rinde noch ubertreffende Mitt el von C. L. Romcr. Altenb. 1792. 8 g . (3) Bemerkungen uber die Naturlichen und Kunstlichen Poltken ttnd verfchiedene Kin~ der'Krankheiten. BerJ. 1/92. uit hct Hoogd. door J. A. Saxe Utr. 180-2. Derde Afd. I. Hoofdft. VI, p. 329. Uitw. middelen, en het uitvvendig gebruik van invvendige gencesmiddelen." (4) Ibidem. (5) Von einer ncuen Methods das Qticck- JtJber zttr Hellung der fenerifchen Kraakheit in die Mafse der Safte zu bringen. (Samm. atiferl. Abhandl. zum gebrauche Pract. Arzte T. VI , 1780. p. no lift. Multura de ea methodo disputatum, vide infra. (6> Osftrvazioni pratiche intornf allalue viuerta del dettore Dominiet Cirillo. Nafoli 1783, 8. M E D I C A. 37 navit limmento ex oleis Aromaticis et Baliamo Peruviano confecto , fpinae dorfi illiniendo (i). A. 1799 Ward (2) obfervationes dedit qtias ipfe et Percival de Opii ufu externo variis in morbis egregias collegeranr. L e n t i n (3) volati- libus reraediis aegros inungere, dein eosdem in- fulatos Electricitati exponere propoluit , cum ob- fervasfet duas Spir. Terebinth, guttulas mantis palmae ipiius infulati injectas , uno nondum praelapfo minuto jam in ore fapi et in urina odore prodi. II. HISTORIA METHODI JATRALEPTICAE INDE A SUMMO SAECULO XVIII. $. 13. Cum Asfalini a. 1787 (4) opusculum de vafis lympbaticis ederet, fimul plurima collegit quae vel transitum Medicamentorum externorum in ip- CO Laur. Kuyper j r . de frictiont fpinae dorjl ut exportif fimo remedio in febribns intermittentibus. 4*. Traj ad Rhen. 1784. Tria enarrat excmpla p. 34 38 . (2) Samml. auferl Abhandl. XIX. i8oO. p. a/s.Ward uber don ausftrlichtn Ge- brauch dcs Mohnfaftes, {Med. and Phyf. journ. 1799. 1, 441.) Eben demfelbem p. 293 : Neuere Bcmerkungen uber den &us- ferl. Cebrauch det Mohnfaftes (breviter in Medicin. Chirurg. Zeitung 1803. IV, 341.) (3) Hufeland's, Journ. der Pract. Heilk. XVII, 1803. ft. 4 p, 196. Vorfchlag die Eltc- tricilut Ztir Anv/tndung fliichtiger Arzutimitttl bey Krankhti ten zu lentitzen. (4) A s fall n i j r . Esfay Medical fur its Vaisfeaux Lymphatiques > caet. Turin 1787. ia p . Sammt. *vferl. Ahhand. XV, 1792. ubtr die Lymphatifche Gefasft und det en Krankheiten, p. 93. von der Einfaugnng der an die t>ierfliish des Kiirpers gebrachtt Subflanztn , p. 197125. 3.8 COMMENTATIO ipfam hiitnorum masfam , vel horum efficaciam in curandis morbis probarent. Conftabat itaque inter Medicos de militate medicationis externae. Medicus vero C h ia r e n t i prima pofuit vestigia, ut promp- tiorfieret haec methodus, etapluribus indagaretur. Scilicet Medicamenta externa , et imprimis Opium , conjungendo cum fucco gastrico , aptiora abforptioni , et hinc efficaciora reddere iludnit (i), ea ductus opinione quod fuccus ille medicamenta et alimenta in ventriculo iblvere deberet 42). Primum fecisfe methodi periculum (3) dicitur in mifera quadam crudeli dolore excruciata, cui Opii internum ufum neganti , pomatum in dorfo pedis applicavit ex Opii granis iij , in fucci gastrici cornicis fcrup. ij , folutis , pomatoque commimi junctis , eo eftectu Ut post dimidiam horam dolor disparuerit (4). Hanc (1) Ragfenamento fulla digestions eon aJcunit osfervazioni fuir ujo yantaggtofo del fago gastrico nellc malattie deJIo fto-* tnaco del Dott. Franc. C h i a r e n t i. ediz. a a . Firenze 1796. 8 9 . Osfervazioni , ed espericnzc ful fugo gastrica riguarilato come H mezzo destinato dalla natura , per rendere fuscettibili una gran parte delle foftanze ad esfere asforbits d$i diverfi vujt (tsforbtnti delln macchina animc*le* Firenze 1797. 8. (2) Brera, edit V. : Basfano 1812. I, .4. p. 7. fq. (3) Brer a, I. . 4. p. 8. (4) Brera I. c. I. . 4. p. 8 fq. Chiarenti opuscula frustra quaefivimusj piurima tamen ejus experimenta narrare posfurous ex opere Brera e, et ex Gi u Ho er Ros fi, quorum Discours invenimus in Journ, (le Phyfique par R o zi e r a 1 . 1798. parte 2. T. XLVII (par D e- Iarae"terie torn. IV.) p. 106. qijod proflat in bihliothec^ Tty Harleml. M E D I C A. 39 Hanc fucci gastric! ut probaret facultatem egregia inflituit experimenta; canes inunxit pomato ex Opii granis vulgo 6. fucco gastrico folutis et dein axun- giae junctis, unde narcoticum ibmniferumque ob- fervasfe testatur cfFectum (i). Loco fucci gastr. Spiritu vini fubftituto , hilares et vivaces manfe- runt canes licet xx adhibitis Opii granis (2). Ad tusfim e catarrho pectoris emendandam , ne vigi- lando noctem tereret, felicisfimo fuccesfu folutio- nem 6 gr. Opii in fucci gastr. Unc. j. fine addita axungia in axillam unxerat ; cum vero f equenti vespe- re candem Opii doiiri fpirituvini folutam adhibuisfet, nullum inde petivit molestiae levamen, quod ter- tia vespere prior mixtura iterum probe attulit (3}. Pomati Scillitici etfectum diureticum (4) in ca nibus experiments monftrabat. Rheum quoque in tali pomato canibus affrictum potenter in al vum folvendam agere vidit (5). . 14. Nee defunt qui eum ipfius vestigiis fe- querentur , inter quos nominasfe fufficiat B r e r a , Giulio et Rosfi, Tourdes, Riboni, aliosque inter Italos praeftantes viros (6) , licet Ros- (1) Ragion.iwento fulla digestivnt caet. p. 170. Brera, . 148. I. p. ais 220. Osferyaz, Eip. II, HI, IV ec V. (2) Osferyaz. pag. 20. Etp. X, XI etXII. Brera . 16.1,34. (3) 21. Esp. XIII, XIV et XV. Brera $. 16. I, 3 et postea Chiarenti (2) novam de fendendam putarent methodum contra objectio* nes cl. C h i a r u g i 9 qui eandem ob minus evi^ dentes efFectus , improbaverat (3). V. L. B rera, Paviae Medicinae Profesfor, qiri et aliis (4) fcriptis optime de Medicina meruk , a. 1797 Programma (5) de nova hac methodo de- dit, in quo (6) Chiarenti experimenta narrat et repetita probat , atque de Opii (7) et Scillae(S), aliorumque diureticorum 9 inter quae Digitalis Epi- glottis 9 externo ufu praeftantes narrat efifectus. Sa- U- Anfelmi, Manna, Garneri, Betroni, B artfariotti, Benvenuti, Vacca, Berlinghieri, Sichi, qui cum eo obfervationes commuuicarunt. Mo n falcon, 1. c. p. 311 adhuc nominal Ballerini, Salmon ft Botta. (i) Riflesfioni del Sig. F. Rosfi fopra la lettera, nella. qualt il dott Vinf.enzo Chiarugi mette in eampo aJcune efperienze , e ragionamenti contro f ufo esterno tleJT Oppio gontro il dott. Chiarenti. (a; Letter* del /. Fr, Chiarenti in risposta alle obbiezioni fottc dal fig. Chiaru- gi /*/ nuovo metoth di fomministrarc /' Opj,io esternamentt, j>er fregagitwti caet. 1798. 8 tt . (3) Brer a . 13. 1, p. 23. (4) Ersch n. 2797, 392, 3900 et 4272, Cs) Programme del modo d' agire ful corpo umano per mezzo Ji frizioni fattt con faliva td altri utaori animalizzati , c colle varie fostanze, chc alT ordinario Ji foministrano intcrnamen- te* reeltato dal V. L. Brera M. D. caec. 3. ediz. accreseiuta. 3797, 8 *!- (6) Uti patec ex hujus opusculi lata expofitio- I1C ill Sattimlung auferl. Abhandl. T. XVII. ^796 p. 453 470. Satis brevis relatio invenitur in Med. Chirurg. Zeit. 1797. IV, ?I4 216. (7, Samml. auferl '. Abh. XVII, p. 457, 46* cc 4^3. (8) Ibidem p. 45.-, ft-q. 460 feq. et 463. M E D I C A. 41 livara autem optime fucco gastrico fubrtiuii expe- nentia illi his in experimentis probavit. Hoc 13 r e- rac opus adeo grate fait acceptum, ut auctor tres intra menfes totidera editiones curare debucrit; quod fi autem attente perlegas , Anatripfologiam mino- rem in formam redactam legere crederes (i). Ne- que injuria! frustra enim tres priores Anatripfo- fologiae editiones quaereres (a)j quartam Pro- gram matis editionem edidit Tub titulo Anatripfolo- giae (3); et cum obfervationes de hac methodo adeo increvcrant , ut uno non amplius complecterentur volumine, quintain nuperius dedit editionem adhuc nia- O) Sic (1. c. p. 464.) jam narrantur experimenta ilia de vo- rnitu et aucta aivi politione ac fudore post externum Tare. Eraer. ufum, qur.e in Anairipfologia I, . 169. p. 245. II, . 248 p. 63. fcqq. (2) In tali taediofa pcrfcrutadone olci et operas uiulcum cum perdidisfem > tandem meum errorem vidi, et quidem ex verbis auctoris postquam de programmate egerit: Scorfi esfendo due anni dopo la tcrfa edizione del mio lavoro Caet. caet. (praef. p. 7.) (3) Anatripfologia , osfia Dt>t. trina delle frizivni ediz. 4. 1799. et ilJco, Brevisiimam hujus operis recenfionem habemus in Huf eland's il>/iath. der Pract. Hcilk. IV, 1801 , p. 7333, 303314- a levitate non excufandam. Jofcph Eyerel Gcrmanicam hujus editionis dedit verfionem Anatripfrlcgit oder die chre von der Ein>ei- tfttngeu die eioe neue Methode en thai t, durch El nreibnnr.cn Vtit thitrifchc Stiffen und yerfchitdenen andern Subftanzen % jie man innerlich zugeben pfl^gt , atif den menschlichen Korper %u wirken. Wicn. 1800 Kyerel (in Praef. ad Tom. II.) ex fuis et amicnruin obCcrvationibui ccriium prQiniiic tomuoi . pumquara dcdit. 42 COMMENTATIO magis auctam (i), Ne autem credas Brer am modo obfervationes practicas dedisfe ; minime fie ! Methodicum et rationale fcripfit Jatraleptices fy- flema , illam fecutus, defcribens, atqne commen- dans methodum , qua Medicamenta humonbus ani- malibus foluta et digesta , cum axungia infpisfa- ta , frictione corporis integumentis infinuantur , quam vocavit Anatripfologiani (2). Male vulgo auctores (3) Brerae tribuunt omnes obfervatio- nes in ejus opere conteiltas ; etenim inter fere fep- tuaginta quatuordecim modo funt ipfius auctoris obfervationes (4). Et vel fie tarn en Anatripfologiae auctoris famae et Jatraleptices progresfibus minim favit opus ; diferte tradit no vain lecundum methodum regulas parandi et administrandi medicamenta (5) , horumque historiam, actionem therapeuticam inter- ne (l) driatripfologl'i osjta dottrina delle. fregagloni , che com- prcnde if nnovo metoclo tragiri ful corpo umano per mezzo di fregagloni fatte cogll fimori animali e colle varie foflanze , che air ' ordinario fi fommintstrano intsrnamente. V a . cdiz. Basfano iSia. II. 8. valde auctam esfe hanc editionem com- paratio nos docuit. Italic^ editione ufi fumus cum Germanicauj quartae editlonis verfionem fersus acceperim. Ulterior compara- tio quiutam edicionem ricorretta e notabiln*ente a-ccresciuta monftrabat. (2) Brera I, . n. p. 19- f eq. (3) Uti auctor recenfionis in Hufe landi Journal quoad . co6. obf. /. . CD?, . 208, . 212. obf. i en 2, . 015, aas- obf. 4, . 238. obf. i. (4) 1. 205, . 210, . 216,^1, a, 4- 123 , i , a. . 225 , 3- 228 , aso , 4. *32 , 3- . 237, 2.5.244. Itaque quatuordecim obfervationes. (5) Artictlt IV, (II, 5-i3.) VIl,Ci54^^6.; M E D I C A. 43 lie et externe applicatorum comparans (i). DC animalibus humoribus optime meritus est, quorum Chemicam indolem ufumque phyfiologicum pnlchrc expofuit (2). Indicationes et contraindicationes novae methodi indicat; (3) cujus praeftantiam ob- fervationibus fere LXX probat (4). Agendi ratio- nem medicamentonim externe applicatorum ftatuit mechanicam et Phyflco - Chemicam (5) ; prolixitas ei imputatur (6), non fine veritatis fpecic; cui ac- cedit, piurimas quas collegit obfervationes tantum ipectare ufum Opii. Cum itaque Brera fummas in Jatraleptice perfi- cienda et promovenda meruisfet laudes , non mirum videbitur, cclcbres Taurini Profesfores Giulio et Rosfi opus- (7) fuum illi dedicasfe; expcri- incnta Chiarenti (8) et qnaedam Brerae (9) tra- (l) Articolo III. (I, 140267) "^ CO Articolo II. (1 P 33~i4O.) jure haec pars optima operis Brerae putatur. (3) Articolo VIII. (II, 165 179.) (4) Articolo V. (II, 18 I3c.) (5) Articolo VI. (13015.;.) (6) Kid. Chirurg. Zeit. 1801. IV. p. 86. Ubi recenfio operis legitur. (7) Discotfrs lu d r Academic Royale Jes Sciences dt Turin; ou Extrait des Experiences fur les cffet* de qitelques remSdes disfous par la falive , ou le fuc gastrique 9 edminhtres exttricurcment. Tur. 1798. 8 Invenimus rero hujus operis fatis amplura epitome in Journal de Phyfave par Rozicr.a . 1798. Partell. T. XLVII. (far D e la m e" t eri?IV.) Extrait dc; Experiences fur tes effects etc. par G u i ! i o et R o s f i p. 206 215. (proftat illud Jcurnal in nitidisCma Bibliotheca Teyleriana Harlemi. > (8) Joitrn. di phyfiqut ]. c . 7 9. p. aoS. fqq. (9) Ibidem $ 10 K. (p. ais. fq.) 44 COMMENTATIO trad tint, ipfique cum Scilla, Opio, Digital! purpurea , aliisque inftituerunt pericula. In femina ? hydro- pe pectoris laborante, pomato Scillitico brachiis illito ? urinae copiam valde auctam obfervarunt , idemque in alia ascitica Ci) ; memorabilem narrant cafum matronae , a fpasmo , irritabilia valde deglu- titionis organa Oefophagum et ventriculum afficien- te, externo Opii ufu fanatae (2). His proximo acceclit Tourdes (3), quern fae- pius citat Brer a (4); febrem intermittentem om- ni medelae pertinacem Cortice pomati forma exhi- bito fugavit (5). Vehicula animalia minoris dux- it (6). Agmen clauclit R i b o n i (7) qui po- mati Scillitici eflectus diureticos experimentis pro- bavit (8). Apud Italos tantus fuisfe videtur hujus methodi ufus, ut Brer a juniores Medicos ne in omni morbo , fricando , methodo abuterentur , re- fraenandos putaverit (9). . 15. Magnos itaque inter Italos Jatraleptice fecit pre- (t)yoarw. dcPhyJtq. . 13. CaiS 2 J 40 C 2 ) il} J 4- vP 2I 4-) (3) Lettre fur les Medicaments administrds a /' exterieur de la feau dans les maladies internts i Paviae 1798. 8 V . (4) I. . 42. p. 85. . 73. p. 122. Ubi elicit eum obfervasfe , bilem effectus dedisfe fuperiores illis fucci gastr. et falivae. II, . 227. p. 73. aa9 P- 77' 230. caet. caet. (5)Brera I, $. 129. P. 190, (6) Lettre p, 29. Brer a I, . 167. p. 242. (?) Lettera full* vfo del ri- wedj fciolti nella faliya , ed, esternamenie applicati fer Fre- gagione. Brera I, p. as6. (8) Br era I, . 163. P. 236* (9) Brera . 271. II, p. 169. M E D I C A. 45 progresfus , licet ab aliis in co hi discederent , quod humoribus animalibus ialivft inprimis et fucco gas- trico medicamenta folvercnt, ct inde promptum illo- rum in humorum masfam transitum, vim et efiica- ciam repeterent. Inventionis autem laus illis ne- ganda videtur, cum legamus , Gilberti Anglici (1210??) tcnipore (i) falivam ungucntis Mercu- rialibus addcre folitum fuisfe (2). Non vero potuit quin Germani et Franco -Galli externae ap- plicationis utilitatem commendatam cum viderent , rnulta de ea inilituerent pericula. Aemula Medicorum Societas Parifienfis Cl. A li- ber t et Dumeril ut opus Chiarenti inda- garent mandavit , qui , uti fpeciofo tractatu expofuit Alibert (3), purgantibus , diureticis atque febri- fugis remediis externe applicatis , efFectus obferva- rent illis Chiarenti fimillimos. Notarunt vero, Scillam in ascitide (4) , Corticem in febre quotidia- na CO Vide 5.9. Gilhertus Anglicus docuic raeliorera Ung. mercurialis praeparationera cui plerumque Salivam addere. folebat. Vide ejus Compend. medicin. Venct 1510. Voig tel. 1. c. 1, pag. 99. Pen ni uk 1. c. p. 27. (2) Sprengel, Merc, vivum cum faliva infricasfe notac. (3) O/rferyations et Experiences fur quelquts Medicament Purgatifs , diurttiques et febrifuget , appliques a /* exterieur (Mdraoires de la Soci^te" M^dicale d' Emulation , fdante a 1'e- cole de Mcdecine a Paris, pour 1797. Paris 1798. p. 180190. idem /n Samml. atiferl. Abh. XVII. Leipz. 1798. p. 439 452. A 1 i b c r t jam ante illud mandatum Purgantia ezploraverat. (4) Meotire$ p. 185. Samml. 447. * 46 C Q M M E N T A T I O ha (i) et quartana (2) fine additis animalium hit* morilnis efficaces fuisfe; Scilla in ipfo oleo Amyg- dalarum et fpir. vini bene ageret (3). Unde liquo* res animales mitti posfe concluderunt (4). Celeber A. J. Chrestien a. 1801 opnscu* Him (5) edidit de variolis inoculandis, in quo appen* dicis inltar quaedam de Jatraleptice communicavit et breviter obfcrvationes de ufu linimenti fpirituoli, camphorae, aliorumque expofuit; camphora fali- va* digesta in Arthritide pertinaci multum levamiriis attulit; non ita aethere folma (6). Post tres au- tern annos , praeclarum illucl edidit obfervationum praclicorum fummarium (7) , quo Jatraleptices uti- litas facunde vindicaretur, ejusque ufus per omnes practicos fieret communis. Obfervationes, plurimas ipfe quas fecerat , collegit de ufu camphorae (8) 9 li- (i) Mtmoires p. 188. Satnml. 449. ft}. (-) p. 188. Samml. 450. (3) Memoiret p. 187. SammJ. 447. (4) ibidem. (5) A. I. Chrestien, Opuscule fur ? innoculation de Ja petite verole , avec qitdques reflexions fur ccJhf cle la vaccine , fnivic tfolfervations pratiques fur la m e* thode par abforption. Montp. et Paris an. IX. (240 p* 8 ) II u f e land's Biblioth. asr Pract. Heilk. V, 1801. p. I 18. '(6) H ufe land's Biblitthi T. V. p 17. (7) De la Mehcde Jatroliptice on obfervations Pratiques fur /' adminis* tratinn des remgdes a /' exterieur dans le traitcment ties ma- ladies internes par A. I. Chrestien, Montp. an XIf (^.04.) 8 y . (pag. 358.) CO ibid_-m 1804. p. 2248. In cditionis 2 ac verfione Germanica , (qua ampliore no; ufi fumus) Gott. 1813. p. 39 66. Ubi indicamu*: Chrestien 1804. erit M E D I C A. 47 linimenti fpirituofi (e Spir. Juniperi, oleo caryo- phyllorum et balfamo nucis Moschatae) fi), Opii et fingularis tincturae opiatae [quam dicit tincturam antispasmodicam et paravit ex Opio crudo Spir. fru- menti (eau de vie) ita foluto, ut unc. j. vehiculi gr. xij Opii contineret] ; de ufu mixturae Opii cum camphor A (2); de Digital! purpurca (3) de china ej usque tinctura (4) ; ipfamque colocynthidem ex- terne unguenti forma applicatam maniam fanasfe tra. dit (5). Altera exftat operis editio (6) valde- quam aucta ; utraque Germanica vesta induta est (7) et erit prima editio Gallica. Chrestien 1813: est edidonis al- terae verfio germanica Gotiingac edita. (i) 1804 p 4854. 1813 P- 6678. CO 1804 p. 66 179- 1813 p. 88195. Cs) 1804 p. 209228. 1813 p. 229 252. (4^ 1804 p. 228 272. 1813 p. 052 287. fs) 1804 p. 179 -:o9. 1813 p. 195 227. Quaedam (1804 p 201343. 1813 p. c87 -345.) de ufu interno- refinae et extract! reGnoJl Chinac, de vi antemetica radicis Columbo etc. etc. addit. (6) Paris I8ii.8 9 . (500 pag.) Titulus idem, verbum Jatro- liftfce mutavit in Jatralcptique. A. C. Savary brerem hu- jus confpectum dcdit in Journ. de Med. Chirurg. et Pharm. far Corvifart T XXI. Mars i3n p. 204. (7) primam editionem vertit H. Bifchoff Berl. 1805.' 8. altera dicirur, Vtber die Jatraleptifche Methodt oder Practifche Beobach- ttingen , vber die Jfirkfamkeit det Heilmittel bey dsren An- wendurg aitf dem J1 r ege der Hautabforption in der Bthandlung ttehrertr Krankheiten det ausfern vnd innern Organismus ; und eobachtungen ucber ein never Heilmittel in der Behand- tung der Venerifchen und Lymphatifchen Krankheiten von J. .*. Chrostien" (A. J.) Gocting 1813. Hanc edit, praeter Gallicam ;anni 1204.) adhibuimus. 4* C O M M E N T A T J et Itala (l) -~ Einpiricus licet nominetur (2) ta* men eximiis dignus cenfetur laudibus. Cum igitur applicatio externa in dies ufitatioF fieret et utilior , doctisfimus D u v a 1 , invitante Aca- demia , hujus medicationis vestigia in veterum monumentis perfcrutatus est , quibus G i Ib e r t * qui D u va 1 1 i i industriam recenfuit 9 fua addi- dit (3). . 16. Inter Germanos Schopff (4) a. 1797 rem tractavit ; qui postquain ferie obfervationum (5) collectd , externe applicata agere probasfet ac interne fumta, demonftrare conatur, medicamenta externa pa- rum abfoiptione fed actione fua in cutim agere (6) ; Ventriculum longe aptius atrium recipiendis reme* diis putat (7). Doct. vero K neb el 8) Jatralepti- ces iterum multiplicavit laudes ; prius fecutus est methodum Chiarenti, dein Medicamenta cum axungia porcina mixta ab aegris fibi ipfis infricari ^ jus- 0) Chrestien 1813 p. u. * O) Nei. CMrttrg. Zeit, 1^04 IV, p. 97. ubi invenitur operisrecenfio , cf. etiam Mon- f ale on 1. c. p. 3 '=. fs) Rapport fur un travail du. eft. Duval, far le cit. G il ber t, etc. vide fupra p^ 13. not. 3 Erevisfime ex- inde in Med. Chirnrg. Zeit. 1802. IV, p. 353-355* (4) Schopff, Inner e Wlrliun^en durch atisfere Arzneyen , Hufel.Jottrn.derPract.ljeilk. 1797 band V. St. IV, p. 752-812. et inde in Med. Chirurg. Zeit. 1799- !* SOS. (5) 1. C P 758 794- C<5) ] - c - P- 795 So3. (7) ibid. 808 fqq. (8) Hufel. Journ. der pract. Heilk. B. XX. 1804. St. II* p. 61^-81. * Ein Bcitrag zur Anatripfohgie yon I. G* Knebel." M B D I C A. 49 jusfit et fimul falivam in manum fricantem despue- re (i), feriera fpeciofarum obfervationum tradit de virtute vcl inefficacia medicationis externae in- primis in cura hydropicorum (2) venereorum (3) Paralyfeos (4) Spasmorum, Typhi, Arthritidis, caet. Utilitatem nostrae methodi in praxi infan turn ulterius probavit Joerdens (5). Deni- que nominandus venit doct. Schreger, qui prae- flantisfimo in opere (6) plurima collegit de extcr- na medicamentorum administratione imprimis quoad balnea. Anglorum auctores rem fpeciatim tractantes , quan- tum fcio, non dantur; F. Hahn (7) de Tartaro Emetico externe applicato pericula fecit (8). Ipfe Hufeland externam medicationem val dopere promovit. Vidimus eum jam a. 1792 hanc in praxi infantum fummi duxisfe moment! atque Opii , anthelminticorum , Chinae , aliorum- que externum docuisfe ufum. In nervofis autem febribus hanc medelam indicari postea docuit (9), et CO I. C. p. 64. (a) 1. c. p. 6571. (3) P. 71 fa (4) p. 72. (5) Hufel. Journ. der Pract. #*//*. XVII, 1803. ft. II. p. 89. Grosfer Nutzen ausferlich angewendcter Arzneimittel. (6) Dr. C. H. F. Schreger, Ealneo- Techniky etttr 4n1titung Kunstbader zu bereiten find anzu- wcnden II, Furth. 1803. (7) J. Hahn, Obfervations an* experiments of the ufe of Enemata caet. Philadelp. 179?. (8) Chrestien, 1804 p. 14. 1811 p. 32. (9) Bemtr kangen iiber die Neryenfiebcr und ihrc Complicat. in Jen Jah* ftn I7961798* Jena 1799. W*ammingen omtrent 5* COMMENTAT1O et anthelminticorum ufum ulterius probavit (i). Tandem pluribus occafionibus Medicorum attentio- nem ad hanc methodum vocavit eamque Temper laudavit (a). . 17. Nee defuerealii, qui obfervationes colli- gcntes et dijudicantes hanc Therapiae partem trao tarent; inter quos agmen ducit J. C. Pienitz (3); a. 1809(4) F. L. Neidhardt(5),omni in pane Brer am fecutus, ejus experimenta tradidit; fcro- biculo cordis medicamenta applicasfe videtur (6). Medicorum Amftelodamenfwm Nestor C. -H. a RToy a. 1811 hanc methodum nostram inter reli- qua medicamenta externa tractavit (7). Mo n fal- con Itfarffen en derzelver Complicatien nit het Hoogd. door A. Nu- man, met eene voorrede van E. J. Thoraasfen d Thues- fink, Gron. en Amft. 1808 p. 28 e; feqq. (i) Waarnem. 1808. p. 87. (a) Kleint MetUzin. Schrif- tcn III. Berl. 1825. p, 28, so, IST, 281 fqq. Item in fine tfactatus doctisfimi K neb el, 1. c. p. 36; ad Schopff 1. c. ^.770. et in System tier Pract. Heilk. 1 , 1800 . 58. p. 169 172. I. c. p. 77o et in plurimis ejus operibus praccicis. (3) Disfert. de frictionis , unctionisfut ufu therapeutics et diae'tetico. Vitebergae 1806 4. (4) Disfert Inang. Med. de modo medic amen tis 9 region! eff- gistricae applicatis , corpori humano aegroto fubveviendi , auc- tore F. L. Neidhardt, Altdorff 1809, 8. 48 pag. (5) Recenfetur in Medic. Chirurg. Zeit. 1810. II, p. 140. ubi dicitur: eum nullo puncto a Brera discedere aufum fuisfe. (6)*uti fcribunt: Huf eland in Biblioth. der Pract. Heilk. XXiV, 1 810 p. 335, Voigtel I, 355. (?) Verhondeling over de voornaatnfte uitwendige geneesmiddelen tegen faweti- ilige ziekten, Amft. 1811. 8. (p. 5 et aa s8) M E D I C A- $i con extcnfam atque pulchram de hac methodo dedit expofitionem '(i); nee fpernenda, quae de .mcthodo externa dedit Rullier (2). Tandem J. J. P e n n i n k medicamenta extrinfecus appli* eata ordine therapeutico collegit , auctorum obferva* tiones tradens (3). Societas Medicorum Monspe- lienfis a. 1800 frustra praemium reportandum de hac mateiie pofuit. . 1 8. Tot itaque taliumque virorum conjuncto labore factum est, lit medicatio externa fummi in Praxi haberetur moment!. Hinc omnes auctores (4) de Medicina Practica vel Materie Medica externam Medicaminum adhibitionem internae fubjungunU Hinc obfervationes de utili externa adminiflratione in dies numero crescunt. Ipfam hujus faeculi per* niciofisfimam Afiaticam Choleram doct. R a n q u e externa mcdela totam quantam curari posfe , ex -fre* quenti conclufit obfervatione (5). H.Scott pedilu- via (i) Art vJatraleptique^inDict. des fcienc. Mtdic. XXIII, \>ar. iGiS p. 306 fqq. (a) Art. Inhalation" Diet. de fyiencts Mtdic. T. XXV, Par. 1818 p. 49 1 57- Cs) ] J I' c n n i n k f Specimen Medico - Therapeuticum : de medico- wtntorttm in corpore hamano agtndi ra t i one , eorumqut ad- vtinistratione externa in morbis interois^ Traj. ad Rhen. 1819. (4) Inter hos nominasfe fufficiat: Richter (die fpeciellc Thcraine> Berl. iCis fqq.) qui innumeris fane loeis externam commendat medelanj. F. G. Voigtel: Volljtaiidiges System der ArzazymittcUchre ^herausgegeben van C G. Kuhn I, 1816 p. 054 fqq- P- W. Vogt: Lehrbuck der Pharmakodyngwtik ll, 8. 1828 , a9, s Notize* tot D a * *S* COMMENT A TIO viacum parca aquae regiae quantitate (i) in varirs -morbis, praefertim ia illis fyftematis biliofi, utilia indicavit , atque optime Hydrargyro fubftitui putat , confentiente et firmante dein L a v a g n a (2) prae- primis Wallace (3) , aliisque (4) ; quae balnea Bell operofa vidit in fyphilide (5). Scattinga verfus annum 1818 novara imguenti Mercurialis adminiftran- ditradidit methodum (6). To u r tual a. 1813 Cam- phoram , Aethere fulphurico folutam , rheumaticis et fpasmodicis in morbis utilem expofuit(7). B afedo w a Q . 1828 morbos internos inflammatorios unguentis Mercnrialibus curandos monuit (8). Guibert(p) externo auxilio hydropicos curare docuit. III. Heat Gtbiete for Natur- und Heilkunde , n. 658. XXX , n?. 20. Juli 1831, p. 319. (0 Medic. Chir. Transact. VIII, p. I73_ 2 6 . Samtnl. anserl. Abh. XXVII, 1818. p. 147178. $, Velter den innern vnd fiutfcrtt Gebr&uch des Konigswasfcrs ijt der Kur von Krankhciten. (a) Dierbach, Die neuesten Entdeckungen in dcr Materia Medica, II Heidelb* und Leipz. 1828. Cf. II, p. Co8. (3) Samml. auserl, Ab* handl. XXX, 1822. p. 543 552. et 666' 698. W. Wallace Unterfuchungen iiber die Heilkrafte 'der Chlorine insbefon^ fare in Krankheiten der Leber etc. Chlorium principiunjt agens credidit, qubd hinc aquae regiae fiibftituit. <>>vtHRt^ bacb'II, 605;. (s) Med. Chir. tht. i8i9 II, 260 fq. ex ejus obfervationibus Chifurgicis. " (6) Unguentum axlllis appofuit ,> Nuovo metodo di atntninisirare f ungnento Mer- curiale ni malt ffilitici del Scattigna. Napoli JSiSi Med. Chir Zeit. 1820. IV, p. 51. Samml. auferl. Alhandl; XXXI, 1823. p. 528. (7) Huf. Journ. der Pract Heilkj XXXVI, 1813. St. V, TO? 122 (8) Huf. Journ. dcr ract. Eeilk. LXVII, i8a8. St. VI, p. 63103. ] (9) Mi* 1 ' moi* M E D I C A. 53 III. HISTORIA METHODI ENDERMATICAE. $ 19* Jatraleptices licet cfficacii probatft , ta- men non defuere , qui externae applications fpem falfam fuisfe obfervarcnt. Neque mirandum ! quan- tum eniin effectus pro medicamenti natura, ad- ministratione , aegrotantiumque conditionc posfmt differre facile quisque intelligit. Sic vel plura le- guntur exempla de Cortice, febrifugorum Cory* phaeo , ad pondera faepe frustra Sterne adhibito. Caufam ejusmodi medicationis externae inefficacis , vel faltem minoris ejus effectfls , in Epidermide , Corium , actionis focum obtegente , quaerendam esfe cuique patet. Anteriore faeculo de tollendo cras- (loris Epidermidis obftaculo jam cogitaverant. Sic Anglus Chirurgus Clare verfus annum 1780 Sy- philidem curare docuit, Mercurio dulci cum aliis remediis additis (i), gingivis genisve internis infri- cando (2) , quam methodum Hunter (3) et prae omnibus Cruikshank (4) valdopere laudarunt. Ad- moire fur la mSthode Jatraleptiquo tpliqttt* au traitement ds bydrofisics, et en particulier de ? hydrtpe ascites par T.h. Cuibert, D. M. Paris 1828. 8. (R Kuhpockengift,musfen weitere Erfahnmgen Ich- ren (i)." . Mulcum quidem tali ratione progresfum fuit ; ipfa veto cutis dcnudatio nostri aevi inventio est. Nova indicata est applications externae mcthodus , qua, Epidermide Epispasticorum aut Veficantium ope in veficam elevata* et dein remotl , medicamen- ta vel pura, vel ceraro mixta , denudatae cuti , Co- rio , applicantur ; audit mcthodus Endcrmatica. In genere (i quaeras : quomodo haec methodus a priori diiFerat , notandum venit , earn longe citiup et fortius in totum organismum impetum facere, imprimis cum requirat remedia fortiora, meraca f quae hac ratione , refracta dofi , facillime in humoruna masfam ducuntur. Scilicet jam diu obfervatum fuit : remedia quae- dam , ufu chirurgico , ulceribus vulneribusque , aliaque forte fortuna locis excoriatis aut vulne- ratis applicata , aeque efficacia egisfe , ac interne adhibita , imo faepe graviores , quin et lethales pro- duxisfe effectus ; nemo vero confulto cutem , Epi- dermide ablatfl, recipiendis medicamentis aptiorem red- J. P. Pointe, 3vrn. Univ. dt Sciences Mtdittles Tom. LVIII, Juin 1830. p. 36?. Cf. etiam Froricp's Notizcn, n. 329. B. XV. n. ai. Nov. 1826. p. 336. CO Practifchcdrzneimittellohrc, Erfurt 1814. * P 35- 5$ COMMENTATIO reddere (luduit. Nostra vero aetas practicum inde ufum fibi paravit! 5.20. Cel. illeStahliifectator(i) 5 G. P.Nen- ter, initio face. XVIII. jam fcripflt; Si infan- tes juniores infigni debilitate corripiuntur , fum- mo cum fructu fpirituofi liquores fontanellae ,, applicantur" (2) uti Dr. Pitschaft (3) in- dicavit. Cl. B a 1 1 y primus habeatur , qui denu- tae cuti remedia ad morbos univerfales internes adhi- buerit,cum a% 1802 in infula St. D omingo(4), Mercurium dulcem tali ratione administravit , fe- brem flavam debellaturus (5). Richter (6) monet, Orfila et Magendie, cum medicamenta in cutis locis excoriatis aut incifis apud animalia cum fructu adhibuisfent , hanc dein experientiam in ufum practicum ad curandos hominum morbos ver- tis- O) Sprengel, Gefchichte V, p. 57 fq. eum adeo Stah- lii, quern tamen non audiverac, doctrind imbutum dicit, ut hu jus vel temeraria confequeretur placita. Ejus opera funt, Theoria hominis fani. Argencor 1714. Pathol. Medic. Part Gen. Arg. 1716. et fequens opus. (2) Fundatnenta Medicinae Theoretico- Practica II, 4. Ar- gent. 1718 fq. Tom. I, P. 2. p. 346. (3) Miscellaneem ous alter ttnd neuer Zeit. Huf eland's Journ. der Pract. Heilk, T. LX1X, 1829. St. VI. Decemb. p 4. minus recte ita- que Bally primus habetur. (4) Med. Chirurg. Zeit* 1828.1,193. Le mb ert (jEsfai p. n.) fe a. cl.. B a 1 1 y accepis- fe tradic, eum, cum in infulis dictis Antilles esfet, hoc reme- dium a private quodam homine accepisfe. (5} G. H. Rich- ter, dc Methodo Endtrmatica, Gallis dicta, expetimentis i7 , 8. Berol. 1829. ? 3 et 29. (6) 1. c. p. 3. M E D I C A. 57 tisfe. A. 1819 Clure (i) in fanandis regionum tropicarum morbis Hydrargyrum jam endermatice adducebat ; fcilicet loco cutis fcarificato infpergeba- tur Merc. fubL corrof. , ut abforptione in humorum masfam abiret. Hac methodo utebatur , ut in totum organismum ageret, et inprimis maximo cum fruo tu, ubi cura celeris et magna cum energia pera- gcnda esfet, uti valde convcnit in febribus ende- micis, hepatitide , aliisque morbis regionum tropi- carum, ubi fimul maximi interest, vijs digestricibus parcere. A. 1820 (2} cum Hydrargyri adverlus Hy- drophobiam ufus fufpectus evafisfet , frictiones cum Merc. fubl. corrof. in locis fcarificatis quidam fuafit Medicus , unde prompta oriretur falivatio. Latiorem autem et magis methodicum hujus me- thodi ufum , quin et , fi ita velis, inventionem , debe- mus medicis junioribus Lembert et Lefieur. Hi fcilicet, in Nofocomiis Parifienfibus practici, a. 1824 primas de hac methodo (mtthode Emplas* tro-dermique , postea Endermiquc ab illis dicta) cum publico communicarunt obfervationes (3) fob Medic, and Surgic. Journ. Januar. 1819. Hufel. Jurn. der Pract. Htilk. XLVIII, 1819, VJ. p. 9499: Ueber einf ntut , lei dcr Behandlnng efniger in den Tropen- landern ', orkommendtn Krankheiten, anzuwcndende Art 9 Rlercur if *tn Korptr zu bringtn , von W. M. Clure. (2) Hu- fel. Bibl. **r Pract. Htilk. T. XLIII, 1820 p. 81. (3) Archiv** giutrtlet de Midecine. V. Mai 18:4. p. 158, 159. Exfoft fommaire fuitt mtdication nouvtllt far la vote de la 58 COMMENT A TIO fub aufpiciis cl. Bert in collectas. Hac methodo ejusmodi adhibenda monuerunt remedia , quae par- vo volumine magnam vim et efficaciam recon- (hint, femperque a parva dofi esfe incipiendum. Pericula fecerant cum Acetate Morphii, quo infom- Jiium , doloresque rheumaticosfustulisfe, Catarrhos- que pulmonum chronicos fanasfe dicunt. Sulphate Chinii tali modo intermitterites tertianas et quarta- nas fugarunt , frustra Cortice ej usque principiis inter- ne oppugnatas ; Tetanus , ex Nucis vomicae extracto endermatice applicato excitatus , flatira disparuit , di- mota nuce et in ejus loco 2 granis Acetatis Morphii pofitis; Tart, emeticus fudorem copiofasque al- vi evacuationes induxit. Fatendum vero, titulum Expof6 fommaire" levi huic tractatui egregie convenire. Jam fundamentum aderat , mox tabulatum et fas- tigium recepturum. Diaria medica novam metho- dum brevi divulgarunt (i) ; postea vero Lefieur folus fpecialem de hac methodo Academiae regiae medicorum Parifienfi dicavit trcctatum, cujus epi- tome die 23 Maji 1826 in con vent u , fuit lec- tum (2). In hoc tractatu, uti par fuit, metho- dura peau privet de fon cpidermide , on par cells des autres tisfut accidtntellement denudes par M. M. Ant. L e mbert et A. J. Lesieur Internes des Hdpitaux. (i) Froriep's N- tizett XIV, n. 19 Julij 1826. p. 304- Moll et van Eldik Praetisck Tijdfchrift veer dt Geneesk. in al haten oaivaag. V 1826. p. 187. (a) Arch* genir. de Mod. XL Juin I3atf, p. 298. M E D I C A. 59 dum fuam commcnclat efficacisfimam , et post tradi- tum aptisfimum cutis denudandae modum , medica- mentaque involvendi et applicandi , methodique com- moda (i), XVII addit (2) obfervationes ; Acetate Morphii catarrhi chronic! , ipfa Phthifis pulmonalis , dolorque pleuriticus evanuisfent; Sulphate Chinii intermittentes , varii typi , et tusfis convulfiva fu- blatae esfent. Prioris expofitionis videtur repe- titio; obfervatio de Acetate Morphii, Tetanum, ftrychnii efFectum (3) , tollente , etiam traditur. Cl. Adelon laudes open tribuit, cujus 'argumen- tum auctori Thefium materiem jam praebuisfe , con- firmat (4). Etiam hie tractatus plurimis^ Annali- bus infertus (5). Non vero potuit , quin Lembert Academiam literis misfis certiorem faceret , fibiprimam competi ex- p. 498. Aead. Roy. d Me d. fiance do 33 Mai, Mr. Adelon four lu(, et pour M. M. B er t in et D umer il lit nn rapport inprimis inter Germanos (2). . ai. Novae itaque methodi regulis pofitis, ejusdemque efficaci* obfervationibus probati, plu- res de ea pericula fecerunt. Dr. Martin (fi- lms) (3) Sulphatem Chinii in intermittentibus , hac methodo fanandis indagavit. Bally plura experi- menta diverfis cum medicamentis inftituit (4). In- ter Germanos circa 1828 prima experimenta inftitu- ta funt, et quidem circa Chinii praeparata, We f c h e (5) et L e h m an n (6) Berolini . Chinium ful- (!) Jrfhiv. Gin. de 'Mid. XVII. 440. XVIII. Septb. I8a8. pag. 146. et infuper: Froriep's Notizen n% .414, XIX, 1828 n , 1 8. p. 288. fufe in Bibl. Medicate Octobre 1826. unde legitur in Journ. Univ. dtf Scicnc. Mtdical. XLIV, 182(5. p. 141-^-444. Hehrend's u. Moldenhawer' Ncaesto med. chir. Journalistik dcs Auslandes 1830. Marz. S. 39O Moll en van Eldik, Tijdfchrift X. 1831. p. 274280. (a) Med. Chir Zeft.iB^o. Febr. n. 13. p. 209224. no. 14. p. 224 as8. Satis fufa et accurata expofltio. Omnes autetn Lcraberti obfervationes legi posfunt in llichteri opere, ejus^loe verfione GermanicaV mox indicandis. , (3) Fro- riep's Notizen n<>. 398. XIX, no. n. a, 1828. p. 27. u. da fchweftlfaur. Chinin , in fofern man es in ausfetzenden Fiebern auf durch Veficat. geoffnete tlautftellzn gelegt hat'. Moll et V. Eldik X. 1831 pag. 279. (4) kevve MtMc. 1827. H, 23. Avril. Med. Chir. Ztit 1828. i, 193. (5) DIsfert. Inaug. Med. Obfervat. qttaed* de Chinin. praccipue de cxtetaa tj'ut applieatione. Berl. 1828. (6> Disf. Inaug. Med. Obf. qu*edat d nfu extcroo Chinin. et Muriaiici et Su/phorid , Berl. 18:8. fa CQMMENTATIO fulphuricum et muriat. febribus intermittentibus , varium typum habentibus, optimo fuccesfu oppofue- runt. Hasfe (i) Diuretica in morbis hydropicis, Meyer (2) Acetatem Morphii in tusfi convul- fivft , cuti denudatae ? applicata tentarunt. Doct. Mansfeld a". 1828 quaedam ded.it hac de methodo obfervata, quam in fexus fequioris morbis coramendavit (3) ; in actione autem a medi- camentis obfervata a Lefieur quodammodo difFert ; fie Tetanum etTrismum obfervavit (4) ex fexta Acet. Morphii graniparte; et in alio cafu ex femel iterata applicatione tertiae partis grani ejusdem praeparati, fpatio 6 horarum interpofito , Tetani vidit fympto- mata, quo eodem praeparato L efie u r Tetanum ex 2 granis Strychnii ortum fugaverat. Saepius Ma n s- feld methodum utilem obfervaverat. Novam ta- men viam ingresfus est , fcilicet epidermidein non dimovit, fed remediis fortiter flimulantibus 5 rube- facientibus , cuti tantum tribuit irritationis gradum , quanto opus est,ad celerem applicatorum in humorum snasfam translationem (5). Hanc methodum vocat : Application des remedes fur la peau irrittf* eam- que (i) R ichter, 1. c. p. 5 > 29 <" P- SS^* (O ^ nm uali univerfali di Medicina 1829. Majo. Froriep's Nitizen N. 335- b. XXV. n. 7. p. 103. Moll et v. Eld. IX, 1830. P 55. (3) dHuali uniy. Germaio 1^30. K&vue Med. 1830. p. 487. Moll et van Eldik IX, 1830. p. 479- "- (4) Att ' uali Deceinb. i8i8. Arch. Gin. de Med. XIX, 1829* p. 267 fq. Cs) G rife's nnd von Wai t her 's, Journal dtr Cfrirttrgit and Augenhtilkundc t b. XV, h. II, p. 334. E 2 tf$ COMMENTATIO nistratione Endermatica valde utili , Acetatem Mor- phii, extractumque Belladonnae fpectantes (i). Serius (Novbr. 1831) obfervationes communicavic, quas cum D r . Bonnet collegerat, de utilitate Sulphatis et Muriatis Morphii, prae Acetate ob promptiorem abforptionem , endermatice applicatorum , in fanando rheumatismo articulorum (2). Bluff nuper quaedam nostrae in methodi detri- mentum dedit (3). Scilicet refpiciens Acetatem Mor- phii, Strychnium atque Chinium frequentisfime endermatice administrari , cum hisce pericula fe cit , nee ab ullo , licet faepius , variisque in mor- bis , et dofi , adhibito bonos vidit eftectus. Nuperrimo denique tempore (4 Julii 1831.) Ru d. Alb. Magnus (4) , octodecim tradidit obfervationes, cum illo a celeberrimis practicis Barez, Heim et Romberg communicatis, de Acetatis Strychnii , Morphii , aliorumque ufu En* dermatico. Acet. Strychnii cum fructu ita adhibebatur ad choreain S. Viti , cep^alalgiam , et brachii moven- di difficultatem , hemiplegiamque ; frustra ad para- iy- (l) Journal univerfel et hebdomairt ds Mtdecine et de Chi- rurgie pratiques. Paris. 1811. luin. Behrend's Allg. Reper- toriitm tier mcd. chir. Journalistik des Auslandes 1831 Decbr. pag. 315. (:) Archives Ginerales de Midzcine 1831 Nov. Revue mldicale 1831 Decbr. pag. 473 (3) Hohnbaura's und jahn'sMedicinifches Converfations Blatt. 1831. N. 37 (4) Rud. Alb. Magnus, Beroiinenfis, Disfert. inaugar. medic, sistens: Obfervationes iu Mcthodum Endermaticam 9 die 4 Julii 1831. Berolini dcfenfa. BcroL 1831. S, . M E D I C A. 69 lyfin. Acetatcm Morphii utilcm vidit contra tusfes , profopalgiatn , paralyfin musculorum faciei , inuti* lem ad neuralgiam brachii dextri; de Kerme mine- rali , pulvere Scillae , extracto Aloes aquofo, Calome- lane , et fulphure aurato Antimonii pericula quoque facta leguntur. Hr.ec autcm innumerasque in dies de utili nos- tra -metktfdo auctas obfervationes , Strychnii Mor- phiique ufiim inprimis fpectantcs , ad fua loca dif- feramus, SuiHciat ex allatis condudisfe, jam me- thodi endermaticae (idem esfe poficam ej usque ap- plicationem omnes confuevisfe inter practices (i). (i) Meta hie fit pofica! Ne in malara tlucatur partera, me hujus historiae argumentum adeo extendisfe, Ipfa enim pa- rum erat elaborrua, cui accedic, plures, quorum opera -bre- viter op oculos pofuimus , auctores raro occurri. Sic B r e- ram in variis bibliothecis frustra quaefivi, donee ex ipfa Ita- lia acceperim; Lemberti opus non amplius in commercio est, neque, aeque ac iilud Richteri, facile acquiritnr; bine, cum non parca gauderem libroru n copia, in hac confcri* benda historia aliquid utile, quamquam arduum, esfe putavi. CA- ; C A P U T II. REMEDIORUM APPLICATION! EXTERNAE FUND AMENTA ANA- TOMICO PHYSIOLOGICA. La faculte absorbante de la peau n'est plus un objet de controverse ; 1'experience et 1'observation 1'ont prouvce , mfime aux yeux. des plus sceptiques. Arcliiv. gen. de Med.'Xl. 1826. p. ?5. COLLARD de MARTIGNY. . I. Qui igitur praemisfam legerit historiam jure quaeret: quodnam fit tandem organum illud, cui, eventu adeo felici, medicaraenta applicantur, quidveillud, uttalis eventus obtineatur, praeftet? Nee miraremur, fi ulterius lector peteret argumen- ta, quibus probandum: revera dari abforptionem externe applicatorum , atquehaec omni, qua polleant , vi medicatrice in hominum morbos agere internes , limilique ratione ac interne porrecta ; vel si actionem talium remediorum explicandam , aut functionem cutis integrae et laefae discernendam aliquis postularet , ut probabilera de medicatione externa haberet notio- nem. C O M M. M E D I C A. 71 ret. Hanc ergo ob caufam ad fingula haec per- tractanda aggrediamur. I. PARS ANATOMIC A. J. a. Omne quod vivit animal benigna Natura , ab hijuriis e rebus externis facile oriundis , defen- dit integument! ope, quo quad sacco omnes inclu- fit partes ; fystemate cutaneo animal cum mundo externo cohaeret. Omnia quae corpus intrant illi five nocitura five profurura hoc fystcma penetrare debent. Prima in embryone distincta pars est (O- Systema cutaneum dividunt in partem externam , cutim, et internam, membranas mucofas; utraque pars ejusdem typi modificatio, ftructur et func- tione baud valde dislimilis ; unam vero alterius esfe prolongationem , negandum , nascunttir enim ubi inveniantur membranae. Magna tamen est fimilitu- do ; in prolapfu uteri , aut ani , mucofa vaginae vel intestini recti membrana, incrasiatur, exficcatur , cutis fpeciem refert ; (i quaedam fuperficiei corpo. ris pars, diu atmosphaerae actioni fubflraharnr , epidermis mollescit , disparet , muci adest secretio , uti illud videmus in anchylofi, ubi crus valde flectum diu natibus fit appofitum (2). 3 Quoad cutis jlructuram^ asfumenda vidc- tur opinio Cl. Eichhorn (3) 9 qui duo cutis ftra- (l) jP- A. B^clard, EUment fAnotomie gtntralc ; Brux. 1828. p. sis (a) B^clard, 1. c. p. 219. (3) Mec- kr Archivfur Anatomi* und Phyjtohgi*, 1827. p. 27109. Dr. 7* COMMENTATIO ftatuit ftrata (i); vulgo tria enumerantur : epider- mis 9 rete M a 1 p i g h i i , corium. Alii quinque nu^ merant(2); Cruikshank (3>,Gaultier (4), Cloquet (5), Dutrochet (6) fex, quadra- plicem retis M a 1 p i g h i i flatuentes laminam , quod rete Gordon (7), Bichat(8), Rudolph! (9) negant. Eichhorn in medio veritatem quaefi- visfe -videtur, cutim ftatuens et Epidermidem ; ad priorem refert panniculum adipofum , corium et mucum Malpighianum. J. 4. Si incipiendo ab interioribus, Cuffs par- tes cultro anatomico exponere velles , primum of- fenderes panniculum adipofum, membranam cellu- las referentem , irregularibus adipis masfis , ite- rum e minoribus cellulis factis , repletas (10); hac remota corium olfendes ciijus 3 laminas , cellulis lym- Dr. H. Eichhorn, zvGottingt 9 Btt9rltung* uber die Ana" tomie und Phyjiol. der ausfergtt Haut des Menfchcn. CO ! C. . 28. p. 44. (2) SammL ausf. Abhand. VI. p. 705. cf. etiam Seller, Integumente des K'orfitrs in Pie- r e r's und C h o u 1 a n t s , Anat 9tnisch Phyfiol. Real Worterb. IV. 242. fqq. (3) E i c h h o r n , S. 27 , p. 39. S e i 1 e r , p. 244. (4) Recherches Anatomiqucs fur le fysteme cu- tanee de fhomme. Paris 1811. Hufel. Biblioth. XXVIII. (1812- P 266.) Recherches fur forganifation de la peau de rhomme. 1809. (5) Traitt ffAnatomie defcriptive , II. Paris 1816. p. 771. CO Journal Complement, du Diet* des Sciences Medic. Par. 1819. V. p. 36/5369. C?) Eich- horn, p. 39. Seller, 244, (8) An a t Gen&r. II. p. 6S (9) Eichhorn, p. 39. (jo) Eich. p. 48. M E D I C A. 73 lyrnphaticis potiuS , quam adipofis, inflrucras, et folum ftructurae denfitate diverfas , feparere licebit ; limites difficile distinguuntur, quippe textura fen- fim feniimque mutatur ; primam E i c h h o rn di- xit tunicam vasculofam internam corii (i), ibi- que cellulas vidit lyrapham gerentes, non adipo. fas (2) ; textura jamjam denfior fit , quae denfitas ad medium corium itenmi decrescit ; adest tunica intermedia corii (3); crasfiori huic tunicae tertia fuccedit laxior et tenuior , quam Eichhorn e laxiore tela cellulofa et vafis rete ita dictum vas- culofum facientibus , factam putat ; audit tunica vasculofa externa (4); bene distingui posfunt haec tria flrata ; infimum ^dimidiam 9 medium et fu- premum quartam utrumque pattern crasfitiei corii faciunt; limites autem vix dantur (5). , 5. Ad cutim quoque refert Eichhorn cor* pus Hind muccfum , rete dictum M a 1 p i g h i , quod Bichat (6), Gordon, Rudolphi (7) negant ; alii e pluribus laminis fingunt ; a corii vafis rete illudfecerni , papillas defunfurum B i c 1 a r d (8) et (i) Eichhorn, p. 48 fqq. CO Has cellulas elicit lyra- phae destinatas (Lymphraume') ct in iis lymphaticorum ostiola aperta credit, p. 59 et 64. (3) 1. p. 6?. CO ! c p. 68 , 69. Cs) ' C. p. 69. C<5) TraitJ Jet membrani* tn gJnJrsl et dt diytrfts mintbrants en particular. Paris 1802. p. z6. (7) Eichhorn, 1827. p. 39' C8) B iclard P. 256. f4 C O M M E N T A T I O et Mai pig hi (i) autumant. ' -*- Secundum Eichhorn corpus mucofum in cadaveribus ex- ficcatione adglutinatur corio vel epidermidi ; in vivo corpore est materies albuminofa, mucofa, tenuisfi- ma tela" contenta, alcohole coagulabilis , unde in Mu- ieis adeo pulchre exponitur. Per telam , hunc mucum tenentem , fenfim fenfimque denfatam , rete vascu- lofum ad fupremam cori panem extenderetnr (2). Fieret rete Malpi'ghii ex alb um in e feri , ab ar teriolis ferofis nutritionis caufa adducti , cujtis feri aqua et fales fudoris infhr per proprios canales de- veherentur , albumen rete Ma! pi hi i formaret et cu- tem nutriret (3) $ in reti hoc ostiola cxigua va- forum lymphaticorum adesfe fuspicatur (4). . 6. Haec tandem omnia , fuel inllarficci et defen- tis , obveftit Epidermis. An e plurimis laminis t'acta fit, uti quidam veterum Cs) et recentiorum volunt(6), vel an masfa fit homogenea vafis -aeque ac ner- vis C7)> ant his tantum (8) desdtuta, an expanllo vafo- rum (i) Chausfier et Adelon, Art. ,,Pcau" in Diet, ties Scicnc. Mid. XXXIX. Par's 1819. p. 567. (2) Mec- kel's Arch. 1827. p. 4043. (3) Meek el's Archiv. 1826. Eichhorn, aw Gutting. Ueber die Ausfnnderun^tn durch die Hau$ und ueb ( .r die Wegc , durch welche fie geschehen , p. 405486. Cf. p. 4470148 (4) Vid. 18-27. P'86 0) Vid. apud Haller V. 15. ~ (6) E. H. Weber, Beobacht. ueber die Oberhaut , die Hautbalge etc. Meek el Archiv. 1827. p. 198. 201. (7) Be" clardjkc p ?6a. (8) HalJer,ner- yos non adesfe dicit , vascula autem ne^are nou aufus est. V. 15. M E D I C A. 75 rum cutis (O, aut tota quanta e vafibus abfor- bentibus (2) , an e squarais imbricatis , aut e ftra- to cellurarum irregularium , in quarum interna par- te granulationes diverfae formae (3) , aut e parvis squamulis fcmi - ovalibus sibi inpofitis et vafa in- et ex - halantia in interftitiis gercntibus oblique aperta (4) , non est quod certe afiirmare valco. Mittamus quoque litcm an ex muco Malpighiano exficcatione (5) an ex oxydatione (6) , aut ex i'ecretione cutis oriatur (7). Verofimiliter est in- durata fuperficies corporis mticofi, adeo ut inde a dermate ad epidermidis fuperficiem usque degra- datio fuccedens obtineat organifationis et vitalita- tis, et epidermis fpecies fit fuci cum organifatio- ne et vita non nifi origine cohaerentis (8). Hac enim ratione fimul componuntur lites de vita et organi- ff- (OLecuwenhoek,expanGonem vaforum cutis , R u y s c h papillarum credit; Be"clard, p. 265. CO Magcagni, Prodromo dellagrande Anatamia II. 1821. fllediz. Chir. Zeit. 1823. III. 129 fq. (.s) Rasp ail. Fro riep's, No- tizcn, n. 438. XX. n. 20. 1828. p. 337. (4) Mojon Ocfervazioni notomico ffiologiche full* epidermide. Gen. 1815. Journ. itniv. des Sciences Midic. II. 293 et 300. Riche- rand, (Nieuwt grondbeg. tltr Natuurk. v. d. M. 1826.) II. p. 82, etiam de laminis loquitur. (5) Uti veteres (B<5- clfird, p. 26.) Haller (V. =o. et qui ibi ex illo tcmpore indicantur) Raspail, (I.e. p. 337 ) Gar a ngo t, (Bd cl ard, p. 265) fed Seiler, (1- c. p. 252) obfervavit tune in foetu lieri non posfe Epidermidem, hinc nova theoria. (6) Eich- born, 1827. . 39- P. 87-88. (7) Richerand, Eli- men* de Phyfiol. 8. edit. II. p. 75. ( 8 ) B del ard, p. 76 COMMENTATIO fatione illi prorfus deneganda vel concedenda(i). . In cute putrefaction! expofita , fi jam caute epidermi- dem dimoveas , elevando multidinem videbis filamen- torum transparantium decolorum ; aliis (a) vascula fudorifera , aliis (3) in- et ex -halantia , aliis tandem filamenta , haec funt vifa , ex epidermide ad corium ducta , (4) aliis a muco (5) formata. . 7. Ncrvi cutis. A quovis totius corporis nervo unum vel plures ramulos ad cutim tendere onines confentiunt , adeo utjam Gl is f on cutim te- lam habtierit nerveam (6) , et fubstantiam nervorum per cutis texturam folvi , eifundi atque dispergi alii (7) bene clocti putarint. Cultro vix ultra co- (i) Mo jon, (1. c. p. 299) Epidermidem totam quantam or- ganifatam dicit, fenfibilem, vitaeque organicae fubjectam. Sic et alii (Be"clard, p. 261). Seilervitae fubjectam quam- diu cum corio cohaerat, transitumque a firuccura organica ad conglomeradonem inorganicam putatl (1. c. p. 052. cf. Riche- rand, Element, II. p. 75). Facile quisque asfentiet Col- lard de Martigny, (4rch. gener. de Med. X!. 1826. P. 73 fl^ 77 9 78) : epidermidem , quae nutntur, raorbofe affici- tur et regeneratur vitae vegetativae non posfe non fubjec- tam esfe , licet et nervi et fenfibilitas vel flc tamen ei defint. (2) Kaau, Hunter (tte'clard, p. a6i> Cs) Bichat, (Anat. gener. II t p, 759 et 60), Chausfier et Adelon, (1. c. p. 569.) (4) Cruikshank, (Beclard, p. 261), Seller, (1. c. p. asO- (5) B^ clar d, (p. 261) quia nee postinjectiones nee postinflamm. rubescerent. (6) Dumas, Princ. de Phyf. II. 1800. p. 368. (7) J. B. Wil br a n d, (das Ilautsyftet* in alien feinen Verzweigungett, Anatomisch , Phyf. und Pathol. dargeftelt. Giefen, 1813. II. p. 119.) If en* flarara, (von Humboldt, 1. c. I. p. 222), Gall. M E D 1 C A. 77 corii ftratum medium perfequi posfunt, ubi cum vafis minoribus hie et illic papillas form are viden- tur, quae e reti convoluto vaforiioi et nervorum in extima corii pane inveniuntur (i); in linguae et digitorum apicis papillis materies nervea prae- valeret prae vafis , tantum harum nutrition! neces- fariis , in aliis autem locis vafa praevalerent pra<* nervis, hie tantum ad illorum funetionem moderan- dam obviis , nee alii praeter viforum nervi ades- fent , nam fenfilitas hie loci noccret ubi tantum de- fenfio a rebus externis, abibrptio et fecretio re- quiritur (a); ingeniofa fane theoria! fed nervi qui fecretioni et excretioni praefunt, qui vafa condu- cunt, a magno fympathico oriuntur, et igitur in cute (non ita in linguae et digitorum apice) nulli esfent praeter fympathici nervorum rami. At , quodvis punctum curis vel exilisfimo capillo tangas , fem- per percipitur ! Solidior igitur videtur opinio , ner- vos , quum ultra mediam parcem corii eos perfe- qui non detur , in ipfa cutis fubftantia fubtilisfi- me dividi et folvi. E dictis patet, papillas, quas fupra corium col- lectas papiltare formare corpus autumant, verofi- rniliter componi e nervis et vafis minoribus con- volutis, tela junctls, in extimo corii ftrato promi- nen- 0) Eichhorn, 1827. . a <5. p. 37. $ 34* P- ?o. (a) Eichhorn, $. 37. p. 83. rtrmuthnngtn iittr jit VirthtiJung der Hautnrvin. n 7 8 COMMENTATIO nentibus. Lenhosfek e papillis nervosprocedere, inter corii areolas ad ramos majoresconcrescentes, pu tat (i) , alii (2) totas fingunt e nervis papillas , alii (3) e vafis , quin et ex abforbentibus et exhalantibus ; E i c h h o r n eas negat , et telam cellularem cum va- fis reticulariter disperfis , quas viderint , papillas esfe dicit (4). . 8. Va[a cutis. Membranae integumentariae funt partes omnium vafis ditisfimae (5). Arterias aiitem in ipfo dermate jam multiplicem inire ana- flomofin, dein in ejus fuperficie rete vasculofum facere, non nova, fed jam a Bichat (6) produo ta est opinio. Dermatis areolas penetrare vafa 9 ibique, a fubtili tela cingente fustenta , dividi 9 ad externam fuperficiem tendere, papillasque ibi et vasculofum rete formare , fcripfit B d c 1 ard (7) ; ad faciem corii fupremam vafa igitur ipfe (8) etalii(p) referunt. Eandem fententiam arctius circumfcrip- tarn, novae inftar , protulit Eichhorn (10) priorum placita moderans. Scilicet vafa multiplr- ci anastomofi in infimo corii ftrato jam fubtile for- CO Phyf. Med. 145.?. 103. (2) Br era, .254. II. p. 142. Hempel, Otttleedk. p. 258. (3) Chausfieret Ade- lon,l. c. p. 567. (4) Eichhorn, . 26. p. 37- 37 P^ 83. . 34- p. 70 et p. 85. Cs) Beclard, (p. 316). (6) Anat. glntr. II. p. 689. (?) 1. c. p. 251. (8) 1. C. P 253. * GO .Gordon, (Eichhorn, I. c. p 39). Ru- do 1 phi, Acad. Wisfcnfch. zu Burl. 1814 18'5 P- i?6 1?7) Bichat, Anatemie g&ntr. II. p. 569. (so) 1827 p, 40. et 6873, ' M E D I C A. 79 formarent vaforum rete , eo tenuius quo magis ad intermedium accedunt ftratum, quod rectangulo per- forarent, et jam horizontaliter retis inftar, per laxiorem tunicae intermediae, quae incumbit, te lam cellulofam dividuntur, et fie ex hac vaforum per telam disperfione fupremum corii ftratum, id est tunica vasculofa externa ortum duceret, vafa- que ita corio non incumbunt, fed ipfa fupremum faciunt ftratum. Cultro vaforum fines detegere nemini licuit, plu- res autem in corii fuperficie adesfe patet in prae- paratis felicisflme injectis, ubi materies interdum guttularum ad inftar effluxa propullulat ; ut fie- rent canales fudoriferi ab Eichhorn detectis , necesfe vafa adfuisfe debuerunt. In M a 1 p i g h i i reti rubra non adfunt vafa (6) ; capillaria exiguis cum ostiolis ibi adesfe concluditur ex praefentia ipfms mud et lymphae in cellu- lis (7) ; in Epidermide an adfmt fatius adhucdum videtur hac de re cum Hallero (V, 14.) nihil affirmare. . 9. Port cutis. cutis undique meatibus plena'* docente Galeno (3); nee mirum! fudoris enim fecretio datur ; Leeuwenhoek igitur poros vi- dit , depinxit , imo in pede quadrata 207, 360, ooo caU (0 Eichhorn, 1827. P. 86. (a) Ibid, et p. 78. (3) Dt Simpl. Mcdit. facuttat. I. 13. Opera Omnia per J. Corntrlnm. BaCl. 1549. V. p. 14. So COMMENTATIO calculo finxit ; Von Humboldt autetn fub Microscopic 312,400 augente, nullos in epider- mide poros vidit (i) ; hinc multi benedocti (2) quos obfervare non posfent negarunt poros, alii (3) vel fie tamen eos adesfe ftatuerunt , ut fibi transi- turn per cutim declararent, alii eosdem fimul ad exhalationem et abforptionem aptos putarunt (4). Celeber Bellini (5) jam e feparata cute et in- verfa faccum formabat, et lie quad per alutam Mercurium presfit. Wilbrand (6) jam notavit e poris in digito- rum apice provenientes cerni posfe fudoris guttu- las. (7) Bdclard excavationes notavit infundi- buliformes coecas, et fpatia inter parvas Epider- midis (Idas , nudo oculo contigua , fub lente vero irre- gularia , rigofa , excavationes minores exhibentia , cum poris comparanda, quia fudor inde propullu- laret ; poros esfe negat, nam in cadavere Epider- mis exficcationem impedit, quae cito obtinet in lo- cis excoriatis ; ipfe uti Humboldt et Seller, ex columna Mercurii 28 pollicum, fupra laminam detrac-p taeEpidermidis pofita nullum obfervavit transitum. Eich- (i) U&er die Fafer , 1. c. I. p. 156. (2) Me eke I, (Handbuch I. p. 567) fudorem per penetradonem excerni fta- tuebat. B e" c 1 a r d, (R e i 1 , Ueber die Erkenntnis and Cuhr der fieber. V, 1815. $ I. p. l6\ ' (3) S e il e r, 1. c. p. 251. (4) J. G. Haase, de Vajis cutis et intestinorum abforbenti- but* fol. Lcipz. 1786. p. 14, (5) Kaau B. I. c. . 436. ? 189. (6) Dtt H*ut/yttem t I.e. p. 71. C?) B * clard, M D I C A. 81 Eichhorn autem (i) invenit infundibulifor- mes istas excavationes cum canalibus cohaere* re, quae canales esfent epiderraidis modificatae prolongationes , et in cellulis texturae cutis , cel- lulisquc corii lymphaticis terminarentur ; in exter- na fuperficie ostiolis inorganicis jam apertis.jam claufis finirent. Has decrevit canales fudoriferas quae vi capillari ex lympha , ab arteriis ferofis in cellulis cutis depofita , partes aquofas cum fali- bus fub forma fudoris deveherent. In quadrata pede adfunt 720, ooo. Aestate guttulae fudoris ex iis pullulantes confpiciuntur. Pori hi inorganici aperiuntur quando epidermis intumescit, et funt vel fpatia irregularia in fubflantia cutis , per quae ob- tinet perfpiratio infenfibilis , vel margines referunt cum canaliculis , quas vocat poros cutis inorganicos regulares, vel poros fudoriferos; inferviunt ex- cretioni fudoris guttatim effluentis , frigore claudun* tur, calore patent. Quidniqui praecesferunt hos viderint jam patet, nam in detracta epidermide contrahuntur , intumes- centia in aqua , crispando ficcitate (2) ; e veficis a cantharidibus elevatis nihil effluit , ob disruptas canales et fluidum ipfum orificium premens. Cer- ni posfunt quando , cute aqua cajida tractata , epi- dermis caute detrahatur , ubi vaginarum inftar ap- clard, 1 c. p. 148, a6o, 262, 263. (i) Meckcl /IT (.hit 1^6. p. 405 fqq CO Me eke I. 1816 p 413. F 82 C O M M E N T A T I apparent ( i ). Notabile autcm est Cel. Grew eos a. 1684 jam quam exactisfime in tabulis ex- presfisfe (a) , et nuper quoque ante inventum Eichhornii, dexterrimus Schroter Cs\ . 10. Cuds vafa lymphatica. Decurfus horum vaforum est per telam cellulofam , fub cute vena- rum ductum fequentes ; ftatim quando percipiun- tur, radiculae videntur quae hand infrequenti ana- ftomoli inter fe jungimtur , adeo ut rete forment quod magna pro parte membranas ferofas et inte* gumentarias formaret C4 )* De vaforum lymphaticorum in cute fimbus dis- fentiunt Anatomi ; ostiola ab aliis fuere negata , vi- fa et depicta ab aliis (5). Haase in exteriore cutis fuperficie five cuticula globulos Mercuriales fparfim haerentes vidit presfione post inpleta vafa lymphatica (6). M a s c a g n i (7) per totam corpo- ris fuperficiem ostiolia adesfe putat, imo totam epiderraidem finxit vas lymphaticum. Plurimi haec Cn Mccke-I, p. 421. (a) Weber, (Meckel dr- thiv 1827. p. 198.) Grew depinxitin: Phil. Transact. Year 1684* n 159. p. 566. Nemo tabulam infpiciens negabit. (3) Dasmenschliche Gcfuhl etc. Leipz. iili4. fol. fig. 7. 8. 9 ili ^Ouinp. 27. Autenrieth, (Phy/tol. Tubing. 1802. Bd. II. p. 1$O eosdem jam indicasfet. Hufel. Journal, der fract. H*tlk* Bd. LXVIII. St. VI. p. 106. (4) B e" clard, p. 379. Cs) B 6 clard, p. 327. (6) 1. c. p. 5. (7) In litte- rfs ad Desgene'ttes misfis. (Rec. P triad, de la Soe. to Mid. da Par t III. an 6 p 9i*93, et fuprs vide,. M E D I C A. 83 haec lymphaticorum ostiola, five in ipfa epider- mide, five in corio haerere putarunt (i). Si autem ad reliquum corpus attendamus, vi- demus vafa lymphatica, fere Temper, fi non uni- ce, per telam cellularein esfe disperfa. Conftat materies externe applicatas abforberi , fed immature inde coucluditur , in epidermide orificia patula adesfe nam horum abfentiam ibi egregie demonftrat Eichhorn (a). Nee tamen haec funt deneganda ; ut autem horum functio , abforptio , bene procedat necesfe fluidum tangant vel in receptatula fluU di abforbendi exeant ; hinc orificia non nifi in eel- lulis cutis aut corn fuperficie existere posfunt (3) ; lympha variolofa non afficit nifi scalpello fub Epi* dermidem ponatur. Niii adesfent ostiola quomo* do diverfae materies , fanguis , cruor , pus , mate- ries fabulofa in calculofis , Hydrargyrum in iis in* venirentur (4) ? Cum autem abforptioni indigeant receptaculis 9 ut fluidis fubmerfa fint ostiola 9 hinc Eichhorn in cute in cellulis tantum corii, et in CO So em me ring, (de Corporis Humani fabrica) V. Traj. ad M. 1800. . 4. p. 390. et . (5. Lenhosifek, (II. p. lotf ct feq.) in areolis corii, Brera, (II. . 248. p. 133) in ft*- perficic corii ; in e:\trcma cutis fuperficie Chausfier et Ade- 1 o n , (I. c. p. 596 et 568) , ut B 6 c 1 a r d , (p. 326 et 32?0 A ^ cpidermidem usque ostiola teudere credidit Humboldt, I.. p. 155) et Bichat, (II. p. 765772.}. Wilbrand, (II. p. 56) ostiola in tuuicis villofls quafi folvi credit. (2) 1. c. 1817. p. 9398. 109. (3) Ibid. 101104. (4) Cf. ibid. 117113. F a 84 COMMENTATIO in cellulis lymphatkis ab illo defcriptis, ea no- tavit(i); ingeniofe hoc cohaeret cum inventione canalium fuderiferorum , per quas abforbenda transi- rent, non autem videmus quidni in fuprema co- rii parte definerent vafa lymphatica (2) , aut fub- tile in ejus fuperficie facerent rete; probata epi- dermidis permeabilitate , fluida cum lianc penetra- verint, corium inter et epidermidem depofita tan- gunt jam ostiola ? neque ulteriore receptaculo indi- gent. De altera fine vaforum lymphaticorum in venas fcilicet mediate per glandulas vel inmediate acnto fub angulo , aut in ductum thoracicum hie loci vix agendum videtur. II. PARS PHYSIOLOGIC A. ii. Mtiltae eaeque memento plenae funt cu- tis functiones. Senfus tactus fedes est , corpis te- git, et ab externi mundi injuriis defendit, fuper- flua inutilia excernit , et tandem materies appofitas five aeri formes five fluidas inhalat. Ultima haec func- tio nobis confideranda , misfis reliqtiis et inprimis etiam misfa in mirabilem cutis cum interno corpo- re nexum, inque ej' ls respirandi facultatem ampla inquifitione. . 12. Abforptio cutanea. Infima animalia zoo- phy- Ci) ^. 48. p. 122. Oi> Chausfier ec Adelonjipfe E i c h h o r n , . 30. p. 85 hoc fufpicatur. M E D I C A. 85 phyta abforptione cutis nutriuntur. Prusf. Potas- fae extcrne applicatum in ianguine invenitur (i); refpiradonis ncgotium in infcrioribus ctiam cuti in- cumbit. In fuperioribus ubi omnium functionum distincta fcparatio, internis abfnrptio podus parti- bus concesfa est (a); abforptio externa est inter- nae auxiliatrix ; mimine tamen credantur qui illam negant, obftat et ratio et expericntfa. Veteribus jam momcnti plena fuit vifa: x* foxy xixi Ix Koitiys KXI fw0i/, Sfao (Tig &q eXTTVOGV KCLl slffTTVOOV OhOV TO C3)*'*"* Haud novum est fenibus, exhauftisque puellaruiu: vegctarum accubitum commendari (4) 9 & Phthifin ac Podagram concubitu contrahi (5). In foetu cutis jam abforbet. Dilcrte nostra CO Trcviranus, 1. c. I. p. 38 et pulchre Bluff, (d* abforptione cutis. Berolini. 1825. H u f. ^/^/.LVI.i8a6. p.iSa). (2) Bdclard, p. 124. (3) Hippocrar. de morb. vulg. VI. Sect. VI. i. in edit. Fo efii, II. 1662. Sect 7* p. 1190. Ga- le nus, (Op. omn. Bafil. 1549. III. p. 745) pulchre in hunc lo- cum commentatur. (4) David, III Rtgam I. 14. F, aco, (///jr. vit. ct mart. Int. IX. . 06.) de Barbarosfa fene idem notat. Celebre HludcvnfiliutttHermippipuellarumqne ,, vegeterum accubitus fenibus eommendatus" Ilaller. V. p. 89. Cs) Haller, V. p. 89. Richter, Spec. Therap. VI. 1818. p. 767. Seller, 1. c. p. aao. (6) H. v. d. Bosch, Disf. Chcm. Phyflol. de natura et vtilftate liqvorit Amnil Traj. ad Rh. 1792. 4. G. Posthumus, Disf. Medi- ca tie liquorc fttali amntos dicta , 3 caj$bus % deficicnte pror- fut hoc liquorc, parturitntium in Nofoc. dcad.tbferv. Gron. 1819. "8". 86 COMMENTATIO inprimis experi mentis B r u g ma n s (i), Amnii li- quorem per cutim abforberi demonftrarunt , ut in- de alii partus ficci caufam repeterint ("a); epider- mis tamen jam altera aut tertia menfe formata est. Momentofa haec in fanitatem moderandam vel lestituendam functio. Temper tenuit Phyfiologos, qui innumeris fere obfervationibus et argumentis hanc cutis facultatem probarent. Abflrahantur autem ("3) istae obfervationes , a. ubi respifatio pulmonum multum fecisfe potuerit , b. ubi epider- mis fnerit emollita , laefa, frictione deperdita; praecipuas lustremur , et ab utraque audiamus parte. OBSER V AT IONUM ORDO I. Ad pr obandam abforptionem ciita- neam. I. Materiae extus applicatae ,, chemice , odore 9 yelfapore intus repertae. . 13. Hydrargyrum ? alia. Plurima exempla le- gunturde Hydrargyro extus unguenti forma adplica- to , et regulino in osfibus reperto , uti illud viderunt Mead,Brasfavolus C4) 3 Boyle (5) 5 Holtz in CO V. d. Bosch I. c. p. 4954- (a) J- P- J. Ru- dolph Disf. de partu flcco. Erlangae 1790. 8 U . .4. Soemm. dc morbis vafor. abforb. I. c. p. 181. (3) B^clard, 1. c. p. a66. C4) Mu rray, A. M. II. p. 52. (5) Cruikshank, Gefchichte und Befchrcib. d.cinfaugende Cefasfe yon C. F. Lud wig. Leipz. 1789. 4". p. loi. M E D I C A. 87 in dentium radicibus (i), Otto (a) Fallopius (4) reperit: homines inunctos triennum ante et venientibus gummatibus , in tibiis detecto osfe vidit ibi collectum argentura vivum.*' Wepfer (5) notat, Mercurium foris artubus illitum intra cranium aliquando a fe repertum fuisfe. In fanguine hominum inimctorum et animalium illud invenerunt Autenrieth et Zeller C6), Seiler et Ficinus (?), Westrumb (8), Schubart (9). River (10), Mascag- ni (n) in glandula pariodito; alii (12) in faliva; Guerfent (13) in mammae glandulis et falivali- bus feminae hydrargyrofin pasfae; Bloch (14), Ha- (0 Hcnchcl, I. 1. p. 63. (2) In radio et ulna et os- fibus pedis juvenis qui propter ulcera fcrophulofa fubierat inunctionera. Huf. Bibl. LVI. 1826. p. 62. (3) An hue cafus Hufelandi, Journ. 1820. V. p. 117. (4) Tract, d* morbo Gallic9 9 *C*p. LXXVI. ap. Luifin. 1. c. p. 809. <5) J J Wepferi, Qlsferyat. Med. Pract. de affcitibnt tapitis internis tt externit, Scaph. 1727. 4. p. 056. obf. 75, (6^ R e i 1 et A u t e n r i e t h's Archiy fur die PhyftoJ. VIII. p. 213. (7) In hujus Zeitfchrift fur Natur en Hff/kun- de. Dresden. II. p. 317 feq. (8) A. H. L. Westrumb. Unttrfuchungen ulcr die Binfaugungskraft der Haut. Mec- kel, Archiv. 1827. p. 469 537.509. (9) In fanguine equi inuncti globules vidit. Rudolphi Phyfol. II 1828. p. 264. Cio) Murray, IL p. 55- (u). Brera, $.aii.II. p. 30. Cia) Autenrieth's Phyf. J. 551. (13) Archiv gtnlr. XV. 1817. Novb. p. 3857-89. C4) W estrumb. 1. c. p. 490. 88 COMMENT ATIO Hamilton (i) in lacte; Bichat (2) in liquo- re Amnii; Cantu (3) Colfon (4; in urina. Inunctis nutricibus kiem neonatorum curare fami- liare est (5); in Gallia (6) tenellos istos curant lacte caprarum tonfarum et ad (alivationem usque inunctarum. Alii (7) nullum metalli inuncti reperirunt vestigium. Seguin (8) in morbis venereis pediluvla ad* miiilstravit e 16" aquae et drach. iij. Merc, fublim. corrofiv. ; nullum autem apud 13 qui integris gati* debant cruribus et pedibtis et pediluvio ad 10 (Re'aum.)ufi fuerant , obfervavit effectum , ab- forptum falem indicantem , qualem probe dignovit ubi aderat {babies fyphilitica et balnei temperatu- ra 18 (9). Quinque miferos pofuit in pediluvio tali, 3 cruribus illaefls ad 18, a cum fcabie in crure ad io ; in his effectus obfervabatur , in il- lis 0) Disfert. on Milk. 1770. 3. (2) Anat. gtn&r. II. p. 694. (3) Froriep's Notizcn y n, 142. VII. 1824. p. 151. Huf. Journ. LX. 1825. p. 114. (4) Fro- riep's Notizen, p. 358. XVJ. 1827. p. 95. Med. Chir. Zcit. 1889. IIJf n 34 "~ (5) Asfalini, 1. c. p. 115. Voigtel p. 356. (6) Blumenbach, Med. fli&lioth. Gott. 1785, I. p. 49. Fro riep's Notizen , 600. XXVIII. 1830. p. 95. Moil et v. Eldik, X. 1831. p. 284. Wendelftadt, Hu- fcl. Jottrn. XXVIII. V. p. 69. *- (7) Mirabelli, Ber- thollet, Wed em eyer, Cruikshank, Chevallier, Rhades, Wohler, alii. (8) Meckel, Deutfches flrchiv fur dfs Phyfiol. IIJ. iSl?. Intellitrenzblatt , p. 585. Cc fqq. (9) Ibid. p. 590. M E D I C A. 89 lis tarda ct debilis abforptio (i). Brachium in 10 fB aquae cum drachm, ij. Merc. s.c. ad 10 diu fubmerfum tenuit ; nullus effectus , neque falis in fo lutione inminutio; ad 18 fal diminutum , aquae autem quantitas minime minor (2) ; concludit (3) infra et fupra 10 5 11 18 nullam abforptionem locum habere ; in hoc enim cafu cutis conftringitur , in illo fudor abforplionem impcdit. Mercurii effectus ex longiore pediluvii ufu notavit , ob na- tain inde cutis laefionem (4). Mercuric dulci, fcammonio, gummi guttae,fale Alembroth , et Tar- taro Emetico abdomini appofito post icj horas pat\iit ponderando falem Alembr. 10 gr. 9 Tartar. Em. 5 S r 9 g- S utt - l g r Merc dulc. fgr. perdidisfe 5 fcam- monium J gr. acquifivisfe , quod non a folubilitate , fed a majori acritate repetit (5) ; abforptio igitur non peragitur epidermkle integra , vel nifi laedatur, pro- prietate acri ftlmulante applicatorum. Ei as- fentiunt J. Currie(6), Ma gen die (7). Con- (i) ! c - PS9i et 595. CO Il>id. p. 591 593* Materiera perfpirationis fal ex folutione petere et fecum intus ferre pu- tat (594,5990 0) Ibid. 590,598. (4) ">id. p. 594596- (5) ! c. p. 597. (6) James Currie, ilber die Wirkungen des kalten und -warmen Wasfcrs , alt ein lleihnittel tm Fleber vnd in andem Krankheitcn, I. Lcipz. 1 801, a. d. Engl. ubert. von Michaelis. II. Leipz. 1807. ubers. von H ege wisch.(5\ edit Lond. 1814) cf. I. c. XVII. PC 258. Findet tint Inhalation dutch die Jlant ftatt? cf. p. a?9- (?)Magendie, Journal, I. p 14. Pric. El. dc fhyjiol. Effer. II. p. 262. 90 COMMENTATIO Concedimus acria , (limulantia , epidermidem laeden- tia facilius abforberi , magnamque esfe temperatu- rae efficaciam , fed ex his cuti illaefae abforbendi facul- tem,aut epidermidi permeabilitatem ne deneges; minor entm temperatura, et falis corrofivi vis adftrin- gens multum fecisfe videntur. Sic Sewall dum de- coctum rhei, rubraeque tinct. in excretionibus re- perirat , nullum vidit transitum ex decocto adftrin- gente ligni campechenlis , brafilienfis , eorticis quercus* Chemice transitus materiarum pulchre probatur. Westrumb in cruris viri fani locum veficantis ope excoriatum cucurbitam pofuit 9 illique per i J horam pediluvium fuppofuit ad 20 (R 6 a u m) cum Prusf. Potasfae ; en ! . . . Muriate oxydi ferri post bi- horium in lympha per cucurbitam extracta translatum fal apparuit (i); idem ad aa obfervavit; ad- mixto ,, praeter Prusfiatem , Nitrate Potasfae 9 illud probe hoc minime in fanguine venae brachialis obfervabatnr (2) ; rheum balneo brachii admixtum , in cucurbitae fanguine quoque et in urina prodi- bat (3) ; copiofior transitus post irritationem cutis ope tinct. can than (4)* L eb k u c h n e,r (5) plu- ri- (1) 1. c. > Exp. VI. p. :5o6. VII. p 507. (2) Ibid. Exp. VIII. p. 508 , canem abrafura postico corpo- re in balneum cum Prusf. Pot. pofuit per 30 m. ad 20 ; fal in fang, venae cavae , urina , non in chylo et ductu thoracico. Ibid. Exp. Xf. p. 534- *- C?) Ibid. Exp. IX. p 508. Exp. X. p. 508. (4) Ibid Exp. XII. p. 534^- (s^) Lebkuchner, Disf. M E D I C A. 9; rimis experiments Prusfiatis Patasfac transitum probavit(i); acido fulphurico dilnto extus admo- to acida cxcrementa rcperit, repetitaque frictione tormina ventris , urinam acidam , intestinorum in- flammationem (2); Acctatis plumbi dr. ft m aquae Unc. ij. quater in cuniculo aftrictd , post veneficii fymptomata mortem viditdum partes internae admoto Hydrog. fulphur.' nigrescerent ; ex dr. j. Muriat. Barytaecum 20 part, aquae post isi'veneni effectus, ex iterata frictione mortem in cuniculo vidit (3). A 1 b rech t quoque momentofa his in rebus fe- cit pericula (4). . i^.Materiae odori ferae. Camphora et Phospho- rus post externam adhibitionem in acre exfpirato animadvertimtur (5). Westrumb utroque bra- chio ad cubitum usque per 45' ad 20 22 (R) in balneum cum Prusf. Pot. dr. j. Nitrat. Pot. dr.ij.; et Disf. qua experiment!! eruitor , utrum per viventiutn *d- httc animalium membranas atqiie voforum parietei fonde- rabiles Hits applicatae permeare quetnt , nee nef Tubing. 1819. 8 9 . cujus epitome fufe in drchiy gener. de Med. VIII 1823. Mars p. 434444. (l) Ibid. p. 425,- 427- (a) Ibid. p. 426. Simile quid narrat Westrumb, 1. c. p. 491. Cs) Ibid. p. 4-7. (4) ! F. L. Albrecht, Comment, in qua proponitur recenfus corvm alimentorum et medicaminum , qnihus,j$ve tnlo alimcntario fint ing e sta,fivt commiinibus ctrporis intcguincntis applicata, ingretfus in fy ftema vaforum fanguiferorum out concesfus a Natura cut nt gatns Jit. Gott. 1806. 4. (s) Westrumb, 1. c. p. 491. Theophrasto jam notum vide Aipra p. 15. 92 COMMENTATIO etMofchi gr. aliquot fubmerfo, Mofchum in acre ex- fpirato et urina 5 Prusf. Pot. in excretis detexit (i). Idem experimentum inftituens , tubo quo externum aerem fpiraret naribus et ori adaptato et per fenestras ducto , debilior fuit in acre exfpirato odor , nullus in urina (2); eodem cum tubo inftructus pedilu- vium fumiit ex decocto rheo 5 et inferiorem cru- ris partem Balf. Opodeldoch inungi curavit, nude post ig ex anima per 6 horas camphoram redole- bat (3). . Stuart (4) fimili apparatu utens Al- lium (5) ad axillas , interna crura et malleolos ap- poni curavit per i horam et locum dein ablui ; post f horas in acre exfpirato diutius quam per bihorium et in urina odor ingratus. Odorem urinae violaceum ex Terebinthina extus ad motatribuiadducunt, hie autem abforptionem per pul* mones (6) multum facerefponte patet. K a a u B. no- tat : qui diu manibus tractat Terebinthinam , paulo post emisfam urinam ilia videbit inquinatam" (.130.) Rons- C*) Westrumb. I. c. Exp. I. p. 496, in aliis experimen- tis post horas odor Mofchi aclhuc in acre exfpirato. (Exp. III. et IV. p.. 497 498.) (a) 1. c. Exp. II. p. 497. (3) 1. c. Exp. V. p. 498 CO s> Verfache welche die , yon einigen 99 bezweifelte Eittfaugung durch die Haut zu leweifen fchei* nen von J. B radne r Stuart von Albany. (Meckel, Deutfch. Arch. /. d. Phyf. I. 1815. p. 151. (5) Allium cuti attritum fpiritu ac fi comederes elucescit." ,, (Soemmering,^ corf. hum. fabrica , V. p. 413.) plan- tis admotum animam olidam reddit. " G. Bafilevitsch, (JSysth. rtforb* di script* Argentor. 1792. p. 37.) (<5) Priori fac- M E D I C A. 93 Rousfeau (O repetitis experimentis viclit Tere- binthinam interne fumtam, vel adeo externe ap* plicatam ut aer a inpraegnatus infyirari posfet 5 folitum tirinae conciliare oderem; cum veto per tubiim aerem externum duceret, per 2 horas va poribus Terebinth, ol. fe expofuit , brachium in illud fubmerfuin tenuit , aut nudo corpori afFricari cura* vit , et nihil odoris violacei in urina percepit. Om nem itaque cuti abforptionem procax denegavit. Lebkiichner in cuniculo 5 oleo Terebinth, per 10' affricto, in tela cellulari, fanguine venae ca- vae, et urina odorem percepit (2); Stehber- ger(3) in juvenecum prolapfu veficae congenito , ubi quovis momento urina colligi potuit 5 neque de coctum rheum , neque lign. campech. neque acid, Gallarum , balneis partialibus aut frictione adhibi- tum transiisfe obfervavit, fed Terebinth, manibus brachioque affrictum post 15' , iufpiratum post 15* in urina detexit (4). Li- faeculo mos erat in pectoris et faucium morbis vapores ex fingula- ri lebete herbis et Terebinth, inpleto , inhalare, unde fempet odor ille violaceus urinae obfervari folehant; (Brief van, M. van Gcuns, over een* verbcterden toeflel tot daiupade* mittg t en dt nuttighcid daarvan in Borst- en Keelzicktcn. 8 (i) R e i 1 et A u t e n r i e t h's Arc hiv f. d. Phyf. VIII. p. 383 , ex Edimb. Med. and furg. Journ. 1806. II. p. 10. (a) 1. C. p. 424 et 428, oleo camphorato aflTricto etiam odor in fangui- ne venae cavae infer. ; pulmones autem hie multura fecisfe vi demur. (3) F. Tiedemann's, Zeitfch.f.d. Phyf. II. 1826. H. I. p. 47. (4) Acctatcm Potasfac quoquc e pediluvio in H C M M E N T A T I O Liceat autem propria quaedam experimenta enarrare. Loco tesfellae vitreae, in fenestra aedi- culae in horto exllrtictae tesfellam ligneam poni curavi , et lignum tanto foramine perforari , quanto voluraen partis brachii mei fuperioris prope humerurn arete exciperetur. Jam cum in ae- dicula federem , et nudum brachium (aeftate a 1 . 1831 temperatura aeris 68 Fah r,) per foramen ad hume- rum fere usque porrigerem , januft et fenestrd be- ne claufis, et foramine interpofito linteo carpto circum brachium claufo 9 adjutorem jusii lagenam ex cubiculo meo petere et contentum liquorem, ol. Terebinth. 9 inpatinam fub brachio pofitain infun- dere; manum immergere inconfultum duxi 9 cum , uti fieri folet , epidermis prope ungues vel in apice digi- torum non raro laefa fit ; hinc flexo cubito, ipfumcu* bitum brachiique partem infra eum 9 liquore fubmer- (i , adeo ut fuprema brachii pars et manus furfum flectae , patinae margine fustentae , ficcae manerent. Jam hac pofitione fatis taediofa integram horam per- ftiti , qua praelapfa , ol. Terebinth, rurfus in la- genam fundi, patinam auferri , et brachium probe ablui curavi; dein per femihoram eandem brachii partem eadem pofitione in aqua tepida pofui, ne ullus remaneret odor. Urina 15' ante experimen- turn fuit misfa et fervata 5 quae ao' post coep- turn in urinam transgr*sfum vidit ; itaque tantum materiae in urinam agentes. M E D I C A. ^5 turn experimentum fuit collecta erat ut prima, at vero quae 80' large fuit misfa manifesto odo- rem fingularein , priori non proprium , quern di- cunt vioiarum , exhibebat ; urina hora II , III , IV , VI et VIII misfa eundem habuit odorem , non adeo fequens ; obfervandum alio tempore numquam mihi adeo frequentem esfe urinam. Post 14 dies experimentum repetivi ; jam altero bra- chio inTereb.venetae et ol. Tereb. pari copiaeadem ratione pofito , nulla notanda venit differentia nifi quod urina demum ad minutam 100 oleret 5 et non tarn diu (enim ad horam Vin quo fpatio ter fuit misfa) retinuerit. Cum rurfus eadem in pofitione federem in pati- nammundam infundi curavi, aquam i2o(Fahr.) (quae temperatura durante experimento fiebat no )", et cum aqua" misceri 6 gr. Mofchi , quae adjutor a cu- biculo meo , lagena bene claufa , petiverat ; post ho- ram , (interdum aliquantulo aquae calidae addito), fo- lutionem lagenis excipi , patinam auferri , brachium ablui , et aquam tepidampuram fupponi curavi. Uri na 90' ab initio experiment! misfa debilem valde habe- bat Mofchi odorem , mihi modo peifpicuum 1 , unde cre- do nullum ; exfpiratus vero aer jam 20' post coeptum experimentum manifeste Mofchum redolebat ut cui- que esfet clarum, adeo ut quum postea confulto amicum quemdam inscium adirem , dixerit : vae ti bi qui Mofchum redoleas ! Hora IV post ex- perimentum odor evanuerat. Cam- 9<5 COMMENTATIO Camphoram fubtiliter divifam , cum axungia por- cina mixtam , unguenti forma brachio ut fupra il- liniri curavimus; post 30' anima camphoram re- dolebat , nullus vero in urina odor 5 ! neque amplius quam horam post experimentum camphoram anima reclolebat. In alio experimento nullus odor. . 15. Matcriae gustu percipiendae. Mofchus e pediluvio (i), ol. Petrae vertici inftillatum (a) oleum cajaputi plantae pedis appofitum (3) , co- mum maculatum ventriculo admotum (4) 9 quin et oleum olivarum pedi illitum (5) 5 immo ferrum post ufum balneorum chalybeatomm, manifeste in ore gustari obfervatum fuit, IL Aqua ex alre reforpta* . 16. In locis humidis et tempestate humida exiguam obfervarunt fitim et frequentem tamen uri- nam (6); Chausfier 4 opifices antro humido fepultos per 14 dies fervatos notat (7). F on ta- na per bihorium in aere humido obambulans ali- quot uncias fe graviorem vidit, drastico licet fum- to CO Soemmer. de C. H. fabrica. V. p. 413. Lenhosfek III. p. 354. Westrumb 1. c. p. 490. (a) Haller V. p. 86. (3) Ibid. (4) Asfalini, 1. c. p. 200. Voigtel. 1. C. I. p. 356. (5) Samml. auferl. Abhand. VI. 1780. p. 652. (6) Haller, V. p. 89. Westrumb, p. 491. Haller de aere humido JamaicenJl; Dampierre (Marcard, 1. c. p. 260) de nautis in mari pacifico- (7) Diet, des Sciences mtd. XXV* 1818* p. 7i M E D I C A. 97 to (i); de Gortcr (2) nocturnam aquae in- halationem (tatuit Unc. ij. iv. vj , R y c (3) Unc. xiij, KeilUnc. xviij (4); Marcard homines vidit in terdiu labore lasfatos noctu i 3 & acquifivis- fe (5); Watfon vidit juvenem fame exhaustum , quum ei unum vini vitrum porrexisfet et dein equo veheretur , intra horam Unc. xxx acquifivisfe (6). Parum autem haec argumenta valent ad cutis ab- forptionem probandam, certe enim respiratio plu- rimum hie attulit , et conftat tempestate humida exfpirationem longe esfe minorem; in majori vero ponderis augmento , vix a folis pulmonibus deducenduru /idetur (7). III. Urittae copia major ilia potuum. . 17. Et hoc quoque argumentum parum vale- re (i)Cruikshank, Gefchichte . Befchreib. I. c. XVII. p. 96*. Linings (Philofoph. Trpntact. XLII. Lond. 1743. P496)per a i horas in acre humido 8 $ unc. abforptas vidit. (2) H al 1 e r , V. p. 89. Keil (D///. d Corp. anim. vi adtrahente ; Diet, dcs Scienc. Rled. XXV. p. 5) notat juvenem delasfatum , noc- tem fub coelo hnmido terentem , Unc. XVIII mane graviorem. H o- m e (W estrumb, p. 493) noctu multum tranfpirans mane fe gra- viorem (a unc. Hall. V. p. 89.) expertus est. (3) Haller, V. 89 (4) >Quae in aSre . . circumvolitant aquare particulae , a cuti nestra attractae, cum fanguine commiscemur, et cor- pus pondere augent." ,,27 Decb. hac nocte Unc. xviij vaporis ex sere ad fe fomniantem attraxisfe" fcrip- .fit. Vide Edwards, agens phyftques. Paris. 1824. 8 tt . p. 364 et 366. (5) H. M. Marcard, vber dit Natur und den Gebrauch dtr Bader. Hanov. 1793. 8 9 ' p. 859. C6) Westrumb, 1. c. p. 493. . (7) Westrumb. 1. c. p. 492. G 98 C O M M E N T AT I re fponte elucet. Stupenda leguntur exempla(i) de urinae copia potum longe fuperante, ut ipfe Ha Her a fola respiratione oriri non posfe fatea- tur (2) ; quae autem Livizan, Baratti, Fothergill, Frank, de Haen alii (3) de in- genti in Diabeticis et bydropicis narrant urinae co- pia" , excretionibus per naturam et artem licet vigen- tibus , fernper iterum increscente , imde aquae ex acre per cutim abforptionem demonftratam haberent,vix alicujus videntur momenti; proprium est diabeti urinae qualitatem et quantitatem mutare; cum Ru* therfordio (4) , qui in diabete cutim ficcam , ari- dam et calidam faepe obfervavit , omnia pulmonibus tribuenda putarem. Ad validiora ergo tranfea- mus argumenta. $. IV. (i) Haller, (V. p. 89, 90) ea collegit. Int?ralia: Ex Gatinaria puella quotidie per 60 dies pocula minxit 16, qualia 3 biberat, ut in eo tempore 1740$ urina fuperaret, et fuper cibum potumque amiferi: 1740 gg; felici tamen eventu." (2) Innixus calculis Taglini quern citat: cle acre," p. 167, 168. (3) Has obfervationes vide apud Westrumb, !. c. p. 499 feq. Seller, 1. c. p 229. Marcard, p. 352. Cruikshank, I. c. XVII. p. 96. Lenhosfek, III. p. 353, ex hydrope post paracentefin brevi faepe restitute , curis abforptionem probatam habet. Idem Cruikshank , SammJ. ^a/er/. Abh. VII. 1781. p. 655. Darwiii, Zoiinomia, I. Sect. XXIX. . 43. Asfaljni, (1. c. p. 2) Haller, V. p. 87. C?) Socmmcr. d* C. Il.fabrica, V, 413. (8) I. fupra c. p. 151* 152 Quae fecit Westrumb peri- cula jam fupra narravimus , p. pa io6 COMMENTATIO misfa (i). Cum in infufo Rhei (unc. 3 cum aquae modis 2) per 4 horas ad 98 manum fubmerfam tenuerat, urinam alcali addito aurantiacum colo rem acquirere vidit (2). Nulla urinae mutatio ex pediluviis cum inf. vel decoct, ligni Campech., Brafil. , cortic. quercus. Experiendi voluptate quaedam propria fed pe~ rlcttla. Utrumque pedem 3 fere pollices fupra mal- leolum in infufum Rhei , quo 6 unc. Rhei contine- nerentur , fubmerfi ; temperatura aquae erat 102 (F a h r). , durante experimentc licet interdum aliquid calidae adderem varia fuit a 102 96 Hac ratione inde ab hora matutina 7 ad horam 12 usque pediluvium fustinui; urina post i | horam misfa profundioris quidem fuit coloris (nempe prima liujus diei urina) fed folutio alcali- na colorem non mutavit ; quae vero colligeretur post 2j horas hide a coepto experimento , folu- tione Subcarb. Potasf. addita coloris fubiit muta- tionem , et in aurantiacum five potius rubicundum tranfiit, qualis color in alia urina alcalibus non producitur, fed etiam enascitur quando urinae con- fulto aliquid infufi Rhei (aut Rabiae tinctorum), et dein guttulas folutionis alcalinae addideris; fex- ies ilia die ante cubitum urinam adhuc collegi et fern- (i) The od.' Se wall, Eittige Verfycht u. Semerk. uler die Hauteinsattgung. Meek els Deutfihes Archiv f. . die Einiaugungskraft Jtr Vintn. Hanov. 1825. 8. Meek el, Arihiv. 1827. p. 528 et H 2 53S. ii6 COMMENTATIO hoc nitatur fundamentis, aut quomodo vafa hanc functionem abfolvant , hujus non est loci. Reminis- cendum autem , non abfolute orificia requiri , quum parietes , permeabilitate vaforum extra omne du- bium pofita , etiam forbeant. Vafa cutis lymph, hete- rogenea, non asfimilata vel non asfimilanda, turn dernum forbere videntnr , quando eorum vis repulft- va, a Brugraanfio (i) nostro in illis proba- ta , fit devicta ; venae omnia fumunt quae cum iis in contactum veniunt (2). Jam vero 9 cum ra- ro externe homogenea abforptioni afferantur, ve rofimilimum reddltur 5 materies externe medican- di fcopo applicatas, ut plurimum a venis abfor- beri, atque his haud minimam abforptionis cuta- neae partem incumbere, quod ex actione veneno- rum jam a priori concluderes ; Temper vero at- tendendum : ftimulis allatis vim vaforum abforben- tium repulfivam facile tolli , ad quod frictio for- fan multum facit. . 24. Differt cutis abforptio : a. ratione aetatis. In infantibus ubi epidermis tenuior, cutis mollior fenfibilior, et magis activa circulatio, promtior est , tardior in adultis , nulla fere in fenibus (3) ; b. pro fexu et temperamento ; promtior in femina , in 535. Fohmann, das Saugader - Syftem Her Fifche, 1. C. p. 8. (i) Vid. infr. p. iai. CO West. 1. c. p. 535 537. Venarum in abforptione dignitatem probavit etiam Magendjie, 1. c. p. 257 > 261 et 284. (3) Bi chat, II. p. 63135- M D I C A. in lymphaticis et fanguineis , tardior in viro , in biliofis , nervofis melancholic is ubi integumema ftricta funt et ficca. In terris calidis et aeftate melior , hinc Itali et Chrestien felices funt Jatro-aliptae;inSeptcntrione frictiones cum Hydraiv gyro fere ignotae funt (i) ; c. pro idiofyncraiid , alii enim morbis contagiofis longe facilius afficiun* tur ; alii veneris impudicae heroes inpune agunt ; d. pro ipfius cutis conditione ; quo tenuior epider- mis eo utilior Jatralcptice (2) ; clelicata cutis , fen-y, fibilitas in quibusdam locis major, activitas circu- lationis localis , partium cum membr. mucofis con* tiguitas , uti labia , praeputium , favent ; e. pro in- dividui conditione; abforptio enim ad plethoram est in relatione inverfa (3); /. pro aliis functionibus ;. parva aut nulla durante digestione, magna vac no. ventriculo est (4) ? uti etiam fame , fiti , fomuo , tristitia , moerore , timore , omnrque caufa debili- tante , diarrhoea , dyicnteria , diabete f fanguinis profluvio; femper putarunt abf. cutis promoveri de- bilitate , diminui robore ; debiles enim potius mias* mata et contagia attrahunt, quam robusti (5) ; fed robustus homo licet multum contagii cujusdani forbeat vi nocenti faepe refistit , debilior a vel par- (O Rullie r, Diet. J. Sc. Mid. XXV. 1818. p. 56. (a) Hecker, Praktijcht ArtKneymittellehre^l.c.}.:^. (3) M age n die, Edwards. (4) H aller, V. p. 91* (5) Haller, 1. c. Bichat, II. p. 6^6. Richer and (Amfterd. I. p. 315). COMMENTATIO parva copia fuccumbit (i) ; ftimulanth et individui robur tantum abforptionem vaient deniinuere , quate - nus labore, motu , ufu fpirituoforum tranfpiratio incitetur. Tandem cutis omni diei tempore non aeque prompta est abforptioni. . 25. Sequentia inprimis t abforptioni cutis fa- vent auxilia. a. Epidermidis permeabilitas primam hie occu- pet locum , quippe per illam vigeat integrae cutis abforbendia facultas (2). b* Jatro-aliptae maxime celebrant balnea et frictio- nes (3) , vascula enim cutis frictione incitantur 9 cu- tis relaxatur 5 cuticula aliquomodo fublevatur , verbo vitalitas cutis augetur; calore fuo balnea quoque bene agunt ; frictiones vaforum abforbentium vim re- pulfivam vincere videntur. c. Stimuli augent abforptionem cutis; materiae blandae diuturnione contactu eundem ftimulum ali- quomodo afferunt (4). d. Dimota epidermis; materies non flimulantes, blandae, epidermidcm nee chemice nee mechanice laedentes a vulnerata aut excoriata cute celcrius ab* forbentur, nam functio localis exaltata est propter ftimulum, ex qua irritatione blandis materiis flimu- lus (i)Rullier, 1. c. (2) Jam fupra clare demonflrata est. Ipfe Magendie (Prne fieri ppsfe putat. M D 1 C A. 121 medicamenta vinccre dcb'ent, et primaria Jatro- aliptarum cura verfatur in hoccc impcdimento cor- rigendo ; dimoto vero obilaculo et corii fuperficie denudatft mcdicamenta cum ipfis vcnarum finibus , earumqtie parictibus , cum retc vasculolb , vafo- riimque lymphat. ostiolis , in corii fuperficie et eel- lulis admittendis in contactu ponuntur , aut in corii cellulas penetrantcs ad lymphaticorum ostiola , de- victft vi repulfivd avide inhiantia , et fanguifera' pluri- ma vafa quovis puncto permeabilia, accedunt , unde fa- cile intelligitur cur ea qiiae endermatice applicantur tarn celcres et fortes pracftent cffectus , diiui lac- pius Jatro * aliptarum cura fit frustranea. Brugmans noster (i) ftatuic vafa lymphat. facilitate quadam electiva et rcpulfivA , fempcr as- iimilata homogena fumere , hcterogenea ftrenue rcpellere; haec vero asfiimunt quando vis ilia re- pulfiva fit devicta velalia quacumquc ex caufalym* phaticorum actio abnormalis fuerit facta; AVes- trumb illustri viro asfentitur et rem ulterius pro- bat (2). Jam vero quaerimus an non etiam fti- mu- (i) Disfert. C. G. Ontyd pracfide S. J. Brugmans, d Caufa alforptionis per vafa lymphaticn L. B. 20 Febr. 1793. Cap. II. p. 5760. Similem fere theoriam ftatuic Hu- feJancl, Syst. der Pract. Iltilk. I. . 48. Brugmanfii theoriam fere ipfis verbis doct. Ontyd propofuit V. A. v. Ilecs, de Caufa functionit fyfttmatit lymphatici. L. B. I8'7v p. 36. (2) Unt Ibid. p. 53. M E D I C A. 1*3 ma exllrncta piucmus. Ad ipfas autcm mcthodos pertracrandas nondum transire licet , probandum cniin fupercst: cxterne applicata fimili agere ra- tione ac interne porrecta , materiesque vi pollcntes medicatrlce , vol venenata exrerne applicatas , ad in- ternes duci abditasque corporis panes , eosdemque ac interne adhibitas producere cflectus (i). ODSERVAT10NUM ORDO II. . Extcrna agunt ut intern a. A. Cute Integra. . 28. Ipfi Jatro - aliptae eorumque ministri hand raro effectus in fe ipfis percipiunt , quos inunctione in aegris producere volebant , unde chi- rotccae in Nofocomiis ufum ab experientia didice- rint CO Non fan's distinguunt aucrores (Schopff cet) inter ob- fervationes quas fub alccro et tertio clisjunxi genere; fub hoc in Cap. Ill et IV. istas collcgi quibus probnrcmr utilitas Meth. Jatra!. et Enderra., 1. c. remcuia quae ceterum interne dan- tur, cum fructu adhibita fuisfe ad fanandos homimim mor- bos internes; fub illo vero genere hie retulimus obfervatio- nes quibus jam a priori concluditur: medicameiita cxterne ft adhibcas, ejusdem fore cfficaciac, et omni qua pollent vi tarn medicatrice quam venenata ad intimum corpus duci. Ne igi tur hie obferv. confulto de medicatione externa factas quae- ras , fed alias quibus pateat: Medicamenta (vcnenata inp.y externa forte fortune , yel vfu Chirurgico alioye quovit wodo 9 topic* ad tr,tiqc olios, tosqut faepe topicot effcctus , imo rafk admota, tmnem faam effitaciam per totum at intcrntim cor- pus y ftmper no* optatam , faepc non ezfpictatam t hmd rart uofivam distribuitfe. i4 C O M M E N T A T I O rint ministri. Jam R a m a z z i ni (i) fcripfit : ,,, de Jatro aliptarum morbis " praecavendis ; B re r a hand tinum narrat exemplwn (2)., ubi qui poma- tum Scillam , Digitalem , vel Acet. Pot. continen- tem inunxerat 5 diureticos effectus fit pasfus ; ex Opii granis V in canem cum fucco gastrico nuda maim inunctis fomnolentiam expertus est Chi a- renti (3). 5, Manus tremere iis, qui venerea lue infectos 59 Hydrargyro faepius inunxerint 9 " notat Feme- lius (A) Gravem vertiginem tenebricofam et 55 continuam " chirurgo cum perunxisfet fubortam tradit Frambezari us. ,, Nostras chirurgus alvi fluxum , tormina , et falivationeni hide habuit." (R a- m a z z. 5) ; legitur (6) de foemina a lue fanata dum maritum inungeret , ipfa autem non inungere- tur (7). Religiofa virgo et ancilla in Nofocomio S ! . Vi- ti Londini (8) , aegrum pertinacisfima conftipationis cau- (i) Opera omnia Med. et Pliyfiol. Ed. 4. Lond. 1739* 4 Tom. II. de morbis artificum Diatribe, C. III. p. 13 15. (a) Anatripfologia , Ed. V. Basfano 1812. I. p. la II. 48. 51,52. (3) Brera,I.. 145. p. 213- Idem vidit in alio vit.o quern inscium opium canibus adfricare jusferat. Ibid, p. 21 6 218. - (4) &e luis venereae cut-atione t 1. C. C. VII, (5) ! c. p. 14. (6) Van S wiete n ad Boerh. Aphor. 1467. V. p. 526. * <7) Neapoli inunctio in pedum plantas folitum luis est remedium , hinc ne amplius unctoribus inde mahim Ruggieri Tomo-frottore indicavit {$Icd. Ckir Zeit. 1813. IV. p. 34<5. 1817. H. P. 268, (8) The Medical M E D I C A. 1*5 caufa inunxerant cum oleo Crotonis Tiglii ; [aeger non purgabatur, nam aderat obftaculum mechani- cum; ipfa autem ex officio caritatis post 3 horas valde purgabatur, ct univerialem aegritudinis fen- ium , cum oris ingrato fapore experta est ; ancilla alvi modo evacuationes est pasfa , non vero tarn- diu fricaverat. Chrcstien (i) refert de matre ex intermitt. reconvalescente , quae filiara Tinct. antispasm. opio confectam fricaverat, agrypniam inde, agi- tationem, et pectoris ardorem pasfa. Puella contra intermittentem medicinam negans , matrem ob eun- dem morbum , Tinct. antispasm. et Tr. chinae fri- cavit, unde utraque fana. Materiae c regno animali. . ap. Cant har ides* 5 m pl astr Canth. applicatio- nem hand raro viarum urinariarum dolores , mic- turn cruentum, (Iranguriam fequi cuivis notum est (2); Boyle Cs) Canth. cervici applicatis, gravem inde in viis urinariis fe expertum notat do- lorem. Schenck (4) post Canth. genu appli- ca- and Sorgic. Journ. Dec. 1828. Arch, gtntr. de Md. XIX 1829. p. 12'. (i) Chrcstien, 1813. p. 190192. (O Haller., Cruiksli., Soemm., Sc hopff, Westr., I.e. (3) Exercit. de Atmosph. corf, confistentium , rf*- que mirabiJi fnbtilitats, dcterminata Natura et infigni vi ef fluviorum.L.U. 1676. I2 p .p. 75. Non Canth. manu ritinuit, uti alii notant. (4) J Schenck ii a Grafenberg, Ob- fcry. Medicar. rarior* Libri VII. lib. VII. Obf. 36 ct 37. in Edit. Francof. 1609. p. 967- IbW% f66s p. 875. is6 C O M M E N T A T I O cata's , 5 t fanguinis mictas tradtt , pergitque ita : .,, Incrcbile videtur; quidam Chirurgus Mediola- ,>, nenfis bis fanguinis profluvio correptus fuit per ,, urinam fecum portando cautermm ex Canth. in 9 , byifa." (i). Hildanus O) , Pareus (3), fimiliter multas obfervarunt noxias ex veficatorii adpofitione , imo Plenck (4) inde vidit inflamm. renum , velicae , pryapysmum , cum mictu cruen- to. Leguntur e contra duae obfervationes en- urefis applicato vificatorio ad regionem facram fu- blatae (5) , atque diurefis exinde feliciter inftaura- tae (6), Materiae e regno vegetabili. . 30. Opium extus etiam admotum narcoti- cam fuam vim et fomniferam exercere decent ob- fervatores (7). Canibus ^ quorum abraib corpori Opium fucco gastr, folutum Chiarenti (8) ap- .plicaverat, magna fomnolentia, melancholia, tor- por, ftupiditas fepervenerunt ; 5 grana propria ma- nu cum illis aliquando affricasfet , in fe ipfo efFectum cxpertus est , eandemque infolitam fomnolentiam in fuo CO .Obf. 37. esthuic prorfus fimilis. CO Horn's Archiv 1815. I. p. 104. (3) Ibid. (4) Toxicologia* Vicnnae. 8. 1785. p. 135. (5) Medical Commentaries. X. p. 416. Med. Obferv. and Inqnir. III. p. a. (6) ^ Roy, 1 c, p. 23. C?) Haller, Chiaren ti, B rera, Percival etWard, Westr. ^, opium folutum, quod cuti admoves, infugitur, nee alirer agit ac fi in venam in,icitur." Soemm. de C. H. f. V. p. 413. (8) Brera, I. p. 3436. 213 -asi. M E D I C A. 127 fuo tonfore vidic quern inscium 7 gr. Opii cani adfricarc jusferat (i). Huf eland (O pillulas conficiens e masfa a drachm. Opii continente, masfamque per horam diei calidislimae intcgram manibus tractans, vertiginem inde, fenfum ine- briationis , lasfitudinem , angorem expertus est. Di- mota masfa lotisque manibus effectus defiit, fuper- ftite tamen per diem delasfatione. Emplas- trum anodynum temporibus appofitum , non mo- do capitis dolores placat, fed et vomitiones faepe enormes fistit" (3). Trail es (4) loquitur de foemina quae correpta graviori odontalgia alterutri temporum applicabat Em- plastrum quod habebat grana duo Opii; vix hoc factum erat, cum corriperetur furiofo de- lirio, fpasmo oris ftipato; abripiebat et-abjicie- ,, bat emplastrum, deliriumque et dolores cesfa- bant." Chrestien ab externo Opii ufu conftipatam vidit alvum ac ab interno (5); Mc- jan (6) ad Asthma fpasrn. 4 gr. Opii in tinctur. fibiaffrciavit, et narcoticos effectus est pasfus. . 31. Tabacum extus narcoticas retinet quali- tates , ej usque plantae deccctum , cum eo caput ,,la- (i) Ibid. I. p. 215 ai8. 00 Huf el and In Jonrnat. V. p. 770 in not. ad Sch5pff. (3) F. Hoffmanni 0/>. Phyf. Med. foL Gen. 1748. I. p. 318. $. XLIV. (4) Ufus Opii falubrit et oxiur, in morb. model A. Vratisl. 1757. 4. Sect. I. J. XX. p. 124. (5) Chrestien. 1813. P. 134- (6) Ibid. p. 91. 123 C O M M E N T A T I O lavaretur , vomitus fecit, et deliquium, et convulfiones , et ebrietatem , et vomitum, , 55 cum ventriculo imponeretur , etejusdem plan- '- tae Oleo chemico illito , alvi purgatio fucces- ,, fit. " (Haller V. 38). Sic legio quondam in- 5, tegra equitum, quae telonii eludendi caufa folia Nicotianae fub indufiis thoraci impofuerunt te- 3 , mulentiam inde cum vomitu pasfa fuit" (i), Hartmann foliorum Tabaci cataplasma cum aqua, aceto , vel fpir. frum. in ventriculi regione ponen- do vomitum provocavit (2). . 32. A cataplasmate Belladonnae oculo inpo- fito paralyfis muse, levat. palp. fup. (3), in alio cafu paralyfis Iridis (4) obfervata fuit. Sent* -cionem balneis alcaHnis ex cineribus vel fale Tartar.!. G o e 1 i s (6) aceti balneum , . antidoti contra Opium inftar , aeque efficax esfe ac internum ufum aceti in infante obfervavit* Ma- (i) Fallopius (med. purg. fimpl. an 26.) (2) Ar- r'ould,' 1. c. p. 34- (3) L emery, I. c. p. 678. (4) Brera, I. . 235. (s) -Ofi farta fodae indole. Erfurt. 1792. Schopff, 1. 'c. p. 762. 79I 00 Moll en V. Eldik, IV. 1825. p. 36<5. M E D I C A. 131 Materiat e regno mincrali. . 36. Cosmetica maxime ex hoc regno petuntur; J. A. von Brambilla (i) vidit matronam cum a filiabus cosmetico e plumbo praeprimis uten- tes ; candidus erat facici color , at major natu dirisfi- mos inter cruciatus colica perierat faturnina, qu& junior mine correpta aptis remediisvix ex orci fauci- bus rapiebatur ; mater jam per duos annos colicam 9 confdpationein pertinacem, paralyfin artuum infe- riorum fuit pasfa. -^Hufeland cosmetica e mere, fubl. c. (a) veneficium vocat chronicura , cujus flebiles progresfus turn demum (i nimii fuerint ob- fervantur. Matronam vidit 9 quae ope cosmetici, fuae familiae proprii (cum Merc. s. c. ) , candido gau debat una cum prole colore. At ipfa fpasmis fere Temper , afFectionibus nervorum , ct filiae a prima juventute variis neurofibus vexabantur. . 37. Arfenicum* Ab empl. Arfenicali capi piti impofito mors , et alia aegre fervata , cum fa- vo impofitum fuisfet' 5 H a 1 1 e r (V. 86). Inuncuo* nem capitis cum Ung. , cui Arfenicum admixtum fue- rat , in puella acerrimi dolores , totius capitis in- tumescentia, vigiliae, animi deliquium , febris 5 et 6 die mors infecuta funt (3). Alia puella comp- *<* CO Santnl. Auftrl. Al,h. XII. 1788. AMi. vtn Jtr Sieyki- lit. p. ao3, CO XWraia vice arguit. Klcinc Me&cin. Sthrif- ten. III. p. 340. Gefahren des Sublimats als Schonheitsmii tel.^arui/.LXX.i830. I. p. ii nitoremque conciliat , fed corpori nocet 7 tan- 5 , dem in Phthifm deducendo , lit tristisfimis faepe contlirit exemplis." . 40. Antimonium. Vomitus ex admoto cru- w ribus decocto metallorum legitur " (7) ; diverfae funt (i) Schopff, I. e. 775. CO J. A. Schmidt, die dntigoulard in Wahrnemungen Hber Misbrauck und Un- pcherkeit dss Sleye- extrakts voiiOstenreiohfchen Feld- Chirur* gin twfgeflelt. 8. Wien. 1785 -* (s) Ibid. Obf. 18. p. 131. (4) Ibid. Obf, 15. p. 121. Obf. 16. j?roc. 124. (5) Ibid. Obf, n. p. 100. * C6) /cm. Cftem. II. proc. 172. Lugd. Bat, J 7* 4. II* p. 454. (7) Ephem. A^ad. Nat, curios. De ca- M E D I C A. 135 fum de Tartari Emetici extus applicati vi emetica obfervationes. Hecker ex ung. Tart. Emet. cum adipe vidit vomitum (i); Gutlebfe infanrem triennem , propter fpinac incipicns vitium taliUng. inunctum , post vomitum biliofum intra 48 horas mortuum tradit (ft). S her win 5 gr. Tart. Emet. aqua foluta in ma- nus lavando fricaverat ; naufeam inde et pcrfpira- tionem anctatn pasfus est 5 9 vero gr. affrictis , al- vum laxatam et praeter naufeam , urinam longe co piofiorem vidit (3) ; repetivit ejus experimenta. H u t c h i n f o n , vidit -perfpir. et urinam -calorem- que aiicta, nullam autem in primis viis mutatio- nem (4). G a i t s k el (5) , B r a d 1 e y (6) , S t r u- ve (7) fuspecta diibitant' haec experimenta, cum ipfi urinam nort vidcrint auctam ; B r a d 1 e y (8) le- vem naufeam expertus 'est. NequeHahn (9) ex Tartari emetici extema ad- cade II. an. I. 1602. Obf. 43. Mei'boom, 1. c. p. i i. (i) Schopff, 1. C. p. 787. (2) Medic. CV*iV. Zeit i8a% I p. 169* Co) Mem. of t lie Medical Society of Land. II. 1789. art. 34. Obfcryations on the Effects of Emetic Tartar, by external abforption ; in a lettre to J. C. Lettfom, by J. She r win, p. 386394. Male ergo auctores hac expert* memo tribuunt Lettfam; confer, experimenta, p. 391. C4) Mem. of the Med. Society of Land. V. 8l. Samml. Auferl. .rf^.XIXiSoo. p. 513. (5) Mem. of Med. Soc. IV. Sect. VI. (6) Ibid. IV. Sect XIX. (7) Hufel. Journ.lV. 81.3. p. 6oa. (0) Med. Chir. Zeit. 1795. IV. 84, 85- (9) J- Ilahn, Qbftrv. and experitn.tntht vfe ofEnemat. .PhHad. 179"* COMMENTATIO admotione vomitum vidit , neque Chrestien(i), qualem autem hoc modo cieri posfe putat v, H u m- boldt (2). Brer a (3) in cafu colluviei faburralis, frictione ad interna brachia cum 6 gr. Tart. Emet. faliva et axungia remixtis 9 post 3 frictiones fudores copiofos et alvi frequentiam, in infante 6 ann. ob eundem morbum 6 vel 8 gr. affrictis, nihil praeter fudores vidit; fcrupulo 0. autem pro dofi ter illito 9 naufea iecuta est , post qtiartam frictionem copiofus bilio- fae faburrae vomitus. K r i m e r (4) ex folu tionis affrictione nullos vidit efFectus , vomitum qui- dem fi profundioribus vulneribus adfpergeretur ; adhibito autem Unguento cum 60 gr. Tart Emet. praeter pustulas bis naufeam vidit et vomitum. - C o 1 f o n (5) jam ex 3 gr. cum empl. picis ad- motis copiofas habuit fedes , inque aliis vidit per fuperiora etiam evacuationem. Egregie autem has componere posfumus contro- verfias experienti^Cel. Gendrin (6), neque opus est, ut internum Emetici ufum faepe aeque falla^ cem (0 I. C.lSis P. 31 35, 235. CO 1. c. II p. 166. I C3) I. 169. p. 245- II. . ^3. P 6365. 4) K ri- mer, Ueber die Wirkung der avfverfchied. Wegen d. Kbrper beigebragte Brechweinflein. Horn's Archiv. 1816. II. p. 925. Cs) Friqriep's Notizen, no. 505. XXIII. 1829. n. 21. p, 505. CO Observations fur let preparation et fur Ics effets de la Pomade Stibit par Gendrin. refit du Jottrn, Gin. de , CAir. tt Pharm, CLX, Decbr, 1829. p. M E D I C A. 137 cem et incertum indicemus. Scilicet obfervavit , pomatum cum Tartaro Emetico , derivandi et exan- thema producendi fcopo adhibitum, copiofos et frcquentes cicre vomitus fi Pharmacopeia aquam in praeparando atlhibuisfet , quod, ut fal melius cum axungia t misceatur, facere audent; nequaquam autem, fi absque ulla additione fal cum axungia fue- rat mixtum. Si igitur pomatum fcopo alterandi ad- hibet, ne guttulam aquae addi curat, quando vel ex diuturniori in eodem loco ad magnam dofm ufu nunquam vomitum vidit. In matronavero, ex faburra laborante, praefcripfit : R. axung. dr. ij. Tartar. Emet. dr. i /3. aquae destill. dr. ij. ec jam ex altera frictione copiofus vomitus. B. Cute laefa. . 41. Arfcnictim t\Vi\ non integraeadmotumflebi- les hand raro induxit effectus , hinc etiam Cl. S u e r- man illudad carcinomatis curationem anceps,dam- nofum 9 infidum , pesfimaeque notae damnavit reme- ditim (i); refertur inter plura de puero post infper- fum ulceribus Arfenicum intra biduum mortuo (2^); de animideliquio^fyncope^febreardente, delirio ex vix i gr. ulceri tibiae adplicato (3); Degner ("4) in duobus militibus horrendam obfervavit genita- lium inflammationem , fubito in gangraenofam ab- euntem nigredinem , immo fere in perfectum fpha- ce- CO 1. c. C. VI. p. 63. (a) Ibid. c. HI. . 40. p. 34, C3) Ibid. p. 35- - <4) Ibid, p* 35- C O M M E N T A T I O cetum arfenico , aliis licet quam his locis , contra fca- biem inunctis. A mat. Lufitanus refert (i) de juvene , qui contra fcabiem totum corpus occu- pantem ling. Arfenic. ufus , mane mortuus decum- bens inventus fuit ; F e r n e 1 i u s (2) feminam ex pulvere Arfenici ulceri mammae cancrofo infperfo , intra 5 dies mifere morttiam vidit. Tineae ca- pitis admotum Auripigmentum mortem aiiquando induxit"(3). Sco uttetenbis vidit vitae peri- culum ex Arf. cauftici inftar adhibito (4) , imo Jaeger (5) Arf. vulneri admotum citius longe ventriculi inflamm. , quam interne datum , produce- re notat. . 42. Hydrargyrum. Plenck (6) mill tern vi- dit ex Merc. fubl. corr. fistulofo pestis btiboni in- fperfo , post biduum miferrimis convulfionibus mor- tuum. D e g n e r (7) narrat de Merc. s. c. at> empirico matronae contra parvam ad nates indu- rationem exhibito , unde cum cutis laederetnr , do- lores vehementes, tumor inflamm., convulfiones , falivatio, post 15 dies mors. Ex eodem praepara- to contra fcabiem tineamve applicato, veneficium lar- O) Ibid. c. IV. . 49. p. 45. 00 Plenck, 1. c. p. 455. (3) In patria mea;" Meybom iucrtfon, The Edinb.'Med. a. Surg. Journ. VIII, I'Jja. P. I. n. j2. (2) Mcd. Chir. Zcit. 1823. I. p. 169. Archiv von Horn. 1826. II. p. 395. (3) Me y bo- mi us, 1. c. p. 14. ,, Aqtiam Mercurialem propter fcabiem inunctam falivationem raovisfe , novi. Idem cfflcit adhibU tus ulccri mundando in quadam femina Mercurius praecipi- tatus." Carro (Med. Chir. Zeie.') 1812. IV. p. 84) ex Ung. Citrino magnn dofl in fcabie adhibico, omnes veneficii ex Ilydrag. in 3 cafibus vidit fequelas. Refenur Qoaru. C7- verfel At: fcienc. Mid. XI. p. 224 fqq.) de praeftantis forraae matrona , cum propier fcabiem , ab anci!lis illi allatam, balnea cum M. s. c. et Ung. c. Deutox. Uydrarg. adhibuisfet, PhthiQ pulmonali correpta. (4) Toxtocohgic , 1. c. I. p. 92 fqq. Obferv. 5,6, 7. 140 COMMENTATIO tionem dolores atroces , naufea , vomitus , convul- fiones oriebantur, dum atrocisfima mors altero die torminibus finem imponeret. . 43. Antimonium. L e m b e r t ex endermatica applicatione 4 gr. Tart. Em. alvum copiofam vi- dit et diaphorefin (i) ; Krimer (2) ex a granis Tart. Em. vulneri proftmdiori immisfis 9 post biho- rium lepties vomitum notavit ; folutio Tart. em. nu- dis excrescentiis venereis admota naufeam , vomi- tum, alvi dejectionem addtixit (3). Richter ex ft gr. Kerm. min. bis ad praecordia enderm. admo- tis vomitum vidit ,demto medicamine defmentem (4). . 44. Plumbum. Veneficii figna ex cerusfa ad intertriginem (uti quondam celebri) admota Ha Her notat (5); Plenck(6) arthritidem hide et epi- lepfiam in infantibus oriri vidit (7). Egregius autem G o u I a r d i antagonista (8) , hie nobis valicla praebet argumenta, dam magnam obfervationum collegerit vim , quae celebrem ad in- flamm. CO */<" I- c. p. 117. (O 1. c. p. 933935* ($} Chrestien, 1833. p. 33 (4) & e M*th* end. p. 40. A Croco metallo:um herpeti extus impofito vomitus." Hal- Jer. (5) Halle r, V. p. 86. (6) 1. c. p. 421. Cr) Mira fane narrat J. C. Starck (S. Archly f. d. Gs- bartshulfe , Frauenz. und neu gebohrener Kinder Krankbeiten. 111. Jena 1791. St. III. p. 356). Scilicet post aquam Goulardi in infante 9 annorum ad locos ambustos adhibitam , praeter do- lorcs colicos et ardorera urinac , cerusfam (! !) pulveris albidi inftar in urina vidisfe putat depofitam. C8) } A. Schmidt, V, S. p. 134* ** 2 M E D I C A. 141 flamm. externas , ambustiones , vulnera , ulcera , mor- bosque cutaneos aquae Goulardi ufum, dis- f'uaderet inconfideratum , veneficii quippe ex plumbo figna , alvum tardam 9 tremorem artuum , paraly- fin , dolores colicos , colicam pictorum , ipfamque mortem non raro inducentem. Posch(i) ex hujus aquae ad tumores hydropicos (Anarfarca ad- fuir) excoriates ufu, asthma gravisfimum, mortem- que vidit ; Schmidt (2) veneficium post ejusdem in milite ad bubones ufum ; Von Brambilla(3) ex cruris vulnere aqua G o u 1. tractate fenfibilitatem et motum deperditum crurisque atrophiam, Ha- beres colicam inflamm. lethalem (4), ex fcabie cum Extr. plumbi tractata , S t r e i t (5) dirisfi- mas convulfiones colicam pictorum concomitantes ex cerusfa in puella ad impetigineni (Flech- ten) admota, notant. Wendt(6) vidit inulierem, dum verrucas pec- toris humidas cum aqua Goulardi lavasfet, febre cum vehementi cephalalgia , et femitertiana foporol*a correptam. S. 45- Opium. G u i a u d (7) militem , cui con- tra Eryfipelas phlegmonofum catapl. ex farina lini cum (i) Schmidt, 1. c. Obferv. 29. p. 170. (a) Ibid. Obf. 3a. p. 1 80. (3; Ibid. Obf. ao. p. 138. (4) Ibid. Obf. 40. p. aod. (s) Ibib. Obf. 34. p. 185. (6) Med. Chirarg. Zeit. 1798. I. p. 403. (7) Froriep** Notizen, n. 358. XVII. 1627. no. VI. p. 95- Moll ec v. Eldik, VI. 1827. p. 478, 14* COMMENT. ATIO cum magna Laudani quantitate (errore discipuli loco 15 gtitu) applicaverant , contractas pupillas, rnuscul. faciei fpasmos , delirium contraxisfe vidit. In Nofo- comio Philadelphiae cataplasmatibus emollientibus ul- ceribus dolentibus applicandis , addere foient Opii qui4quid fuperfit post praeparationem tincturae, (le marc); Gerhard autem (i) illud misfum facere debuit , ob narcoticos faepius inde natos ef- fectus. Jackfon (a) tinct. Opii acetofam en- dermatice congestiones ad caput , fomnolentiam ce- phalalgiam producere vidit. Morphium purum et aceticum contractam red* dunt pupillam enderm. applicata, nervosque ita et cerebrum afficiunt , ut pro varia dofi fomnolentia fopor, vertigo, delirium, cephalalgia , quandoqua temulentia, faepe ingens ahcritas oriatur (3). Mans fel d ab | gr. acet. Mcrph. dilatatam pupil- lam (4), Gendrin ab gr. narcoticos effectus notant (5) . 46. Tabacum* Oleum ejus empyreumaticum quo locus veficatorio denudatus lavaretur , post pau- ca minuta , vomitus violentos produxit difficile fis tendos (6). Nee primum hoc Gerhard obfervavit ; nam Soemmering (deC. H. f. V. 412.) ,,ol. Nicotianae in vulnere inftillatum vel ore fumtum vo- Cp Gerh>rd, 1. c. p 105. CO Ibid. p. 106. Cs) Lembert et Lefieur, I. c. (4) Zeitsck. /. G#- turtsk. 1. c. p. 393- (5) Ad Gerhard, I. c, p. 108. (rt) Gerhard, 1. c. p. 113. M E D I C A. 145 vomitum concitat;" et Kaau B. (J Tinct. Nicot. puero lavatur caput, ad infestos ipfi pediculos necandos, vel turpem fcabiem M pellendam , titubat faepe et inde vomit." Schrock a. 1685 retulit (i)de 3 filiolis pedicu- lis et tinea capitis affectis, infperfo Tabaci pul- vere in toto corpore intumescentibus praefertim in capite, cum difficili respiratione et prostratione yirium, quorum unus obiit. Grand (a) narrat de rustico, qui cum fcabiem alieno in lecto acquifi- verat, et hac uxorem impraegnaverat , infulio* nem Tabaci aquofam una cum uxore lotii in- ftar adhibebat. Post horam erant quafi inebriati ; lectum pctebant , at utrique gravis fupervenit ce- phalalgia , in viro eructatio vehemens et vomitus , in uxore emeto - catharfis , unde fequenti die nau- fea adhuc , membrorum fpasmi , et asthmatica af- fectio fupererat. Van derMonde fimilem tradidit obfervationem (3). . 47^ Belladonna; alia. Ex Bell, enderm. ap- plicata vifum turbatum , pupillas dilatatas , delirium cum loquacitate et totius corporis tremore, fubin- de vomitum biliofum, colicas, fedes copiofas Lembert (4) notat. Bally dorfo pedis ap- pli- (i) Ephcm. nat. curios. Dec. It. an. IV. p. 46. ' CO Metical Commentariet collected by A. Duncan. Dec. !I Vol. I. Sect. II. n. VI. p. 327. Account of a Angular Effect from the external Application of a flrong infujton of Tolacct* employed for the care of P fora t by P. Cran'd. (3) Ri- . VII. P 67. (4) L ^emtert JBifai , p. 24 ci 144 COMMENTATIO plicatam, pupillam dilatare vidit (i). Wade (2) a part. empL faponis cum i part. Extr. Belladon- nae ulceri manus applicatis , post 36 boras valde notabilia vidit veneficii fymptomata. xtr. Nuc. Vomicae^ Strychniumve enderm. ad motum Tetanum induxit (3) ; R i c h t e r ex Strych- nio convulfiones notat (4) , Bally congestiones ad caput, V. S. indicantes (5). Gravioris veneficii fymptomata ex foliis Daturat Stramonii ad membra combusta admotis Be r de- no kw its ch tradit (6). Bally narcoticos vidit effectus ex aqua Lau* rocerafi in deligatione moxarum adbibita (7). $. 48. Ake; alia. Chirurgis folemne quondam fuit vulnera cum folutione Aloes mundare; mitte- re hoc coacti funt , quia multi vulnerati , diarrhoea inde oborta , fint mortui (8) ; quod L e d o u x ^9) pluribus exemplis narrat. Murray (V. 251.) : in carie hoc faepe obfervatur ex tinctura Aloes adhibita, quae reforptione dejectiones alvi con* tinuas excitat. Ita pilula ex Aloe parata et fon* ticulp ftimuli caufa immisfa alvum movk tanto- pere 9 ut auferre ideo earn opus fuerit." et 120. (i) Richter, I. c. p. s8. - C 4 ) Med. Chir. Zeit. i8a. II. p. 299. &} Arch. gtn. de M6d. 1824. V. p. 1^9. Lembert, Esfai t p. 36. (4) Richter, 1, c, p. 31, (5) Ibid. p. ao. (6) Hecker, Lite, Anna- fen der gefammt. Heilk. i83l. Jan. p. iao. ~ (7) Lem- bert. Esfai, p. to, u. (3) Tisfot et Plenck, I. c. P. J3I- (9) Diet. 4. Siisnc. mid. XXV. 1818. p. (to. M E D I C A. 145 Hellebori ita pilula ftimulandi caufa fontatiellae applicata vomitum et diarrhoeam adduxit (i) ; idem in animalibus (2) fuit obfervatum. Crotonis Tiglii olei guttula una in veficatorio ad nates ftillata alvi movit pofitiones dum conftipa- tio , faburra et vomitus continuus adesfent , obfer- vante Sanfon (3). . 49. Scillac, extr. endermatice diureticum fuit obfervatum (4). Cruikshank vidit, fi loco veficatorii ope denudato flimulandi caufa Canthari- des applicentur, longe citius flranguriam oriri (5) , unde medici americani vehementem fane flrangu- riam notarunt (6). E m m e r t in lympha glan- dularum inguinis chemice decoct. August, fpur* de- texit , quo ecus vulneratum erat lotum (7). His tandem addantur experimenta cum variis ve- nenis a Cl. Orfila (8) inftituta, qui dum haec in telam cellularem animalium fubcutaneam depo* neret, veneficii obfervavit fymptomata. . 50. Qua igitur ratione agunt Medicamema haec externa? Alii putarunt per ita dictum con- fen- (O Jo. Bohnii Disp. de vomitu. Lipf. i<588. 4. . 9. Ca) M. C. Z. 1823- HI. p. 281. (S) Transa c t. Mtdicaltt. I.' Juill. 1830. p. i a; firailem cafum narrat Gendrin ap. Gerhard, 1. c.p. 119. (4) Lembert, 1. c. p. iaa. Richter, p. 29. (5) Samtnl. aufert. Abh. VII. i?3l. p. 14. ft) Ger- hard, I. c. p. 106. (?) Westrumb, 1. c. p. 533. (S) Tojsicrfogic. II. 1818. pasfim. K 146 C O M M E N T A T I O fenfum rem abfolvi, uti Bagli vi, Hoffmann(i), alii. Sc hop ff (2) in nervos tantum agere exter- ne applicata ftatuit , idemqueRo bertf on (3). Monfalcon principes abforptionem agere partes, nee tamen omnes exclufive, dum frictione, calore >7 frigore in fympathiam ageretur C4) Brer a ex- ternorum mcdieamentorum actionem ftatuit media- nicam, et Phyfico - chemicam , primam in papillas eutis nerveas , hanc translatione in fuccos (5) j quod ipfi plerique confentiunt (6). Pro maxima atitem parte Jatro - aliptartim medi- camenta (nam de illis endermatice exhibitis nullum erit dubitim) agere videntur abforptione , quod cum d6 medieamentis in genere conftet (7) , quidni (la- tueremus de externis ? (8). Venena (9)nonin ner- vos agunt, fed circulanti fangume recepta per hanc viam fyst. nervofurn afRciunt et a centro fyst. ner- vei mortem aut nocivos effectus edere valent ; uti inprimis Backer (10) experimentis cum nuce vo- mi- (!) Op. omnta I. p. 318. (2) I. C. p. 795 fqq. (3) Mcd. Chir. Zeit* 1828. IV. p. 204. (4) 1. C. p. 312 314. * (5) I. . 8R. p. 140142 II. articolo VI. p. 130154. (6) Cruikshank (I. XVII. p. 101). Chrestien (1813. p. 31 et 36). Bur dach (Syst. A. Arz- ttey-mittellehrc. l^eipz. iCo/. I. p. 23). Hecker (Pract. drzneimittelhhre. Erfurd. 1814 I, p. 34). (?) Ttevi- fanus, Westrumb. -*- (8)Bichat, gene-rales effectus jam ab abforptione diducit. dttatom. gnr. II. . 692, (9) tund .24. p. 100114. GO) C. Backer, Cow- mtot. ad Quaeit. Phyfol. Acad* Rhen. Traj. j 7 S. 5 I- Etiamfi omnia a veteribus inventa ilnt, hoc Temper novum eric , ufus et inventorum ab aliis fcientia et dispofitio. Ab omni aevo externam vidimus medicationem in fummara humanae gentis falutem fuisfe adhibitam, earn vero verfus finein facculi XVIII, inter praecipuas medendi methodos demum fuisfe relatam , a quo inde tempore metho- dus Jatraleptica habebatur : ea medicanrentorum contra hominum morbos internes vel univerfoles administrandi ratio, qua quae caeteroquin intus da- ri folent aptis vehiculis involuta , cuti integrae , post praegresfam frictioneni, adponuntur, inungun- iiir 9 adfricantur. 150 COMM.ENTATI0 J. 2. Haec autem Therapeutica methodus ex ip- fius Brerae (i) effato , non in quovis aegro aut morbo tamquam univerfalis adhibenda, fua habet Indicantia et Contraindicantia* Indicant! a. A. Ubl interna medicatio impedita* 1. Ex conditione parti urn. l* Medicamentorum transitus in ventriculum fae* pe impeditur Tetano vel Trismo ipfum os firmiter claudente , faepius autem Dysphagia , in qua metho- dus nostra latisfimae est utilitatis; igitur baud ra- ro in affectionibus catarrhalibus ac rheumaticis , in primo exanthematum febrilium ftadio , cum apbthis in febribus pituitofis , nee non Oefophago fpas- mis conftricto , tumoribus compresfo aut corpori- bus heterogeneis obliterate ; nee raro ex debilita- te , uti in Typho , aut delirio vel animi deliquio ; hyftericis ex globo fauces conftringente. Atrox abdominis dolor (2) intestina et ventriculum fae- pe fpasmodice adeo afficit, ut nee per os nee per anum quid inducere valeamus. 2. Ventriculi afectio. Innumera enim probatu? obfervatione , methodum esfe praeftantisfimam ubi remedia (imulac interne esfent fumta , rejiciebantur , quod inprimis obfervatur ex nimia ventriculi fen(i- bilitate, Opio licet magna dofi fimul ingesto, uti in O) Brer a, dnatripfohgia. Edit. V. Basfano. I8ia. II. t 271. p. 169. C 2 ) Brera, II. . 173. p. 170. M E D I C A. in Cardialgia , cholera , colica ; hinc faepe etiam in tusfi convulfiva; hinc post evacuationes in fq- bre gastrica inftitutas , externe faepius ventriculo aromaticis cst fubveniendum. II* Ex conditions aegri. 1. Idiofyncrafta. Aegri faepe a remedio intern^ pesfime affkiuntur , dum idem illud extus adraotum facile ferunt. Opium ita pluribus molestum. 2. Medicinae fastidlum. Vel eniin praejudicio ducti respuunt niedelam(i), velfui non compotes, delirantes , maniaci omnia , etiam cibos negant. Infantes quoque medicamenta negare folent , vel propter ingratitudinem , uti Anthelmintica, vel propter infantum propriam pertinaciam. Hinc Hu f eland methodum nostram fummi duxit in praxi infantum , eo magis quum pleraque remedia tenello ventriculo non fmt accommodata , cutisque infanti- lis methodo fit aptisfima. Tandem delicatiores ingrata , aut per longum adhibita , aut alii , dolore aliisve incommodis vexati, omnia remedia negant, III. Ex conditione medicamenti. Intus non raro noceret, quod extus bene fertur remedium. Chrestien (a) et Brera (3) nota* runt , Digit, purp. extus optime Hydropem curare , piil- Ci) Cafus mmorabiHsapud Chrestien. 1813. p. 88. foemina fummo dolore excruciata , dum opium, quo matrem obneca- tara putabac, fumcrc ncgarec, hujus extcrna applicatione fana- tt. . (a) Chr. 1813. P- 327 Cs) Brera, {. 133. I. P 194- 15* COMMENT AT IO pulfum vero motumque fanguinis non afficere. Merc. Subl. corr. ventriculum faepe irritat , et in- de pulmones , unde catarrh! chronici , ipfaque Phthi- fis fuit obfer vata (i), quos autem effectus externus ufus non inducit (2). . H e r g e n r 6 1 h e r (3) ex fucco fcillae vidit ventriculi inflaram. , externum autem commodum in Hydrope ui'um. Opium in debilibus aegris extus non ita ventriculi debili- tatem inducit ("4). Tandem fi quae fortiora reme- dia magna doli fmt adhibenda, externa praeferatur applicatio ne ventriculus laedatur (5). B. Ubi internae medicationi fubveniendum. Qui enim tantum ex impedita medicatione interna , ad hanc esfe putet transeundum , volvat artis princi- pum opera , ut pateat illi , utramque faepe jungi , praeftantesque viros in omni graviori morbo , plu- res per vias praefidia adducere. C. Ubi externa medic atio praeftet. Saepius enim effectu carent medicamina cum in ventric ulura ingesta , cibis cominisceantur , muco ob- vol- (i) Jeurn. uniy. des Sciene. MeeJ. XII. p. 127, Huf. Syfl. M. Prakt. ffeilk. Ventriculo integro, tamen faepe fortiora re- media contraindicantur propter pectoris malum , vel quae pecto- ri conveniunt ventriculus non fert. (Sic Lembert, p. 106, ubi kerm.min. propter intestinoruminflammationeminducere non auderet optimo fuccesfu illud contra pulmonum affectionem po- ne auriculam veficatorio applicavit). . CO c hrestien. 1813. p. 36. (3) Med. Chirur. Zeit. 1823. HI. p. 282. (4) Brera,!. . 4.$* 6. II. .272. (5) Chres tie n. 1813* p. 89. ttrera. II, . 279. M E D I C A. 153 volvantur , fuccis digestricibus decomponantur. Hinc extus medela fercnda fi torpeat canalis digestrix , debilis fit et quafi paralytica (i), hinc fi ex pro- tracto ufu ventriculus ei adfucverit, et efficacia perdatur, uti in morbis chronicis. Narcotica , ventriculi viribus eorum ufu exhauftis , optime ex- tus applicantur , dum robur fuuni recuperaverit ven- triculus. Tandem fpeciatim methodum praefta- re dicunt , in.convulfionibus infantum (2), in Ty- pho (3) ubi cuti faepe major remanserit vitae gradus , aliis. D. Refttgium post aliorum ufurri frustraneum. Jatro- aliptarum opera, hujusmodi falutaris re- fugii exemplis non carent. Saepe ex orci faucibus educti funt aegri per medicationem externam , dum generofisfima interna nullum attulisfent levamen, malumque ita per longas invaluisfet moras. E. Ubi duplici indication! fatis faciendum. B r e r a egregio docuit exemplo (4)* Ascites enim cum baud raro a viscerum abdominalium obftructione pendeat , in tali cafu , ubi utrumque et caufam et effectum tollere velles , nee ventriculus fine peri- culo medicamentorum vi gravari posfet , unde nulla remedii efficacia , intus fuadet refolventia , extus diuretica admovere; refert ita de ascitico lienis in- cre- (i) Huf. Sytttm . 58. B rera. I. $. 136. p. aoo. II. 5. z7S. p. i?a (a) Knebel, 1. c. p. 79. (3) Ibid, ct Voigtcl. I 1816. p. $S6 (4) Brer a, II. . sjtf, 154 C O M M E NT A T I O cremento infigni laborante, brevi perfecte lanato, ufu pomati ex Scilla et Digit, purp., et pilula- rum ex fale Ammon. Merc. dulc. et Sulpb. aur. Antim. Contraindicantia. A. In omni morbo ubi ufus internus non fit impeditus , aut contraindicatus , interna externae praeferenda medicatio. Ventriculi laudi quid de- trahere,, infipientis est. Externa medicatio est acces- foria (Brer a). B. Diathefis inflammatoria , omnesque inde nati niorbi 9 oh fyst. abforbentis nimiam irritationem et fpasmum 9 vaforumque extremorum irritatio- nem (i) ; frictio ibi jam noceret. Si autem modo refpiciamus remedia , qnibus morbis inflamm. fub- venire folemus, et apparatum antiphlogisticum (a)-,- patet illos liac methodo facile posfe carere. C. Alii morbi non flhenici 9 nee urgentes 5 ubi fyst. abforbens canalisqne intestinalis viget , prae- ferunt internam medicationem (3) , qua a parva dofi majori probabiiitate falutares exfpectare li- cet effectus. D. Aetas fenilis, et in genere conftitutio ri- (i) Brera. II. fe. 264. p. 157. 27 P i 66\ Knebel, 1. c. p. 86. *~ C 2 ) P ate t falutarem ufum Ung. Mercur. hie non respici. Vide Bafedow: Heilung von morbi iniamm. intestin. durch Ung% Merc." Huf. Jottrn. LXVII. j8z8. V. p. 82 103. (3) Brera. 11. |. a?i P- ^6^ M E D I C A. 155 gida, ficca, torpida, quippe ubi torpeat fys. abforbens (i). J. 3. In cxercenda methodo plures obfervandae, certaeque iequendae regulac, turn quoad Medica- menta, turn quoad acgrum. DC Me die a mentis. Non omnia huic methodo acque apta ; rejician- tur (2) , efficaciora licet , volatilia , quae acre de- componuntur, acria , quae lente et incerte agunt; adhibeantur actionis cognitae, certae et probatae; minus cfficacia funt omnino inutilia (3). S. 4. Vehicula. Forma magis minusve fluida Ja- tro-aliptae administrare folent remedia , licet et pul- veri (uti Corticis) tribuant efficaciam. Balnea igi- tur, fomenta, linimenta, unguenta, emplastra, cataplasm ata conveniunt. 1 1 a 1 i (4) animates humores , fuccum gastricum et falivam inprimis , optima putarunt vehicula , unde longe promptior foret et efficacior effectus , immo Brera absque iis parum vel non abforberi putavit remedia. Chiarenti (5) a 6 gr Opii in fucci CO Alibert, J. c. Mem. p. 189. Brera, II. . 267. p. 161. (a) Brera, I. . 92. p. 146. II. p. 7 et 169. (3) Ut excmplum e diureticis flt : Scillam et Digitalem adhibe , non ha Colchicura, Equifetum , Genistara. (4) Praeeunte Chia- renti (Brert, . 4. I. p. 6) et probanteBrera (, 5. L p. 9) qui optime de Chemia et Phyfiologia humorum auimalium meritus* CS") Osfervazioni , p. 31. Exp. 13, 14, 15. Brera, I. p. 36. opium fpiritu vini folutum canibus fine ullo effcc- C O M M E N T A T I O fUcci gas'tr, dr. j. folutis folamen a tusfi catarrha- !i , fomnum impediente expertus, nullum altero vespere pedvit levamen ex eadem opii dofi fpiritu vini foluti. Brera (i) Scillam , Digit, p. Acet. Potasf. cum linimento vqlatili applicavit fine ffectu diuretico ; qualein probe notavit, adhibita, faliva. Vehicula animalia praeferunt , propter in- natatn vim disfolventem , attenuantem , qua reme- dia fuspenfa tenent, -et propter affinitatem inter particulas nutrientes et nutritas , corpus animale ejusque humores (2). Chiarenti Temper fuc- cum gastricum (3) , Brera interdum adhibuit. Sa- il- cfFectu applicavit (Osfenwz* y. -20. Exp. 10, n, 12. Brera, Lp. 34. Ginlio et Rosfi, I c. p. aio) nee aegri agrypniam tollere valuit fcr. j.opii cum unc. ijlinim. volat applicato (Bre- ra, I. p 35). Giulio (Brer a, 1. p. 29.) fucco gastrieo fo- luta efficiora quoque vidit remedia quam aetfeere. (i) B r e- ra, . 9. I. p. 14 vide etiam . 1415. p. 2532. Brera, Anatripfylogiam dixit Jatralepticen, quae humores nnimales ad- inittk vehicula; ilJosdividit: i. aquofos, 2. rnucafos, 3. gelati- nofos, oleofos, ubi efficaciores minus efficaces .praecedunt C 41* p. 221222 \* 201. II. p. ia) aquofos et inter hos falivam iiiprimis et fucc. gastric, laudat (. 18. p. 41. . 24. p. 51). Qleofa facile rancida omnirio inepta. I. p. 17. 47. (a) Brera, . 24. I. 51 * (O Succi gastrici tanta quon- dam utilim fuit habita, ut .^nglus P. Smith (Br era . 258. II. p. 149) commuriicaverit inventionem, ilium per totam cor- poris fuperficiem fecerni , unde Chiarenti concludit : (Ibid, p. 150) heniznam -noils Naturam non unum os dedisfe t fed tot quot ftnt port cutanei. Carminati artificialem fecit fuc- cum gastricum, quern tamen rejecit firera, I. p. 64. 66* M E D I C A. 157 Irvam optime in fucci gastr. , difficulter acquirendi , locum fubllituendam docuit (i) , eamque multo en- comio laudavit (2). Nee bills (3) aut fuccus pan. creaticus (4) inutiles cenfentur. Horum vehi- culorum dr. j. fumatur pro 4 granis medicamen- ti (5)* Alibert et Dumeril fuperfluam rejccerunt additionem efficacia cum viderint aeque remedia, his edditis aut relictis (6). Chrestien (7) cam- phoram cum faliva praefcribit , cum inde tali rao- do ex arthritide levamen viderit allatum , quod non ita ex folutione aethered. H uf el a n d utilem jndi- cavit additionem ad actionem medicamentorum an- gendam (8). K n e b e 1 aegrum fibi ipfi inungentem , falivam in manum exfpuere jusfit. Nostro au- tem tempore horum ufus minus frequens , et aqua , adeps depuratus, fpiritus vini, aliaque aeque apta habentur vehicula. . 5. Quoad praeparationem Brer a docet: me- dicamenta prius ad fubtilem pulv. esfe terenda, dein Ci) Brera,. 8. I. ij. (2) Brera, I. . 10 p. 16. . 3844 p. 77^78. (3) Brera, I. p. 118130. Tourdes, Lettres etc. 1.. c. p. 23. Sachetti apud Gtu- li o et Rosfi, I. c. (Brera I. p. 122). (4) Bre ra, I. p. 8f Jhinc etiam bills eduodeno fucco pancreatico inpraegna* ta(I. p. 22.) (5) Brera, II. p. 16. (6) Mtm. di U Soc. VII. p. 913. (7) J. c 1813. p. 63. In opere oc. currunt optirai effectus ex vehiculis fpirituoCs. (8) Huf. J out*. XX. 1804. II. p. 87. 158 COMMENTATIO dein cum animali liquore ad 15 20 (Reaum) per 24 horas digerenda, fubinde agitanda, dein cum adipe depurato ad pomati confistentiam refe- renda (i) , quibus neglectis fallacem faepius tradit methodum (2). Misfis humoribus animalibus fim- plex praeparatio. . 6. Dofis , uti in ufu interno , differt pro aegro , medicamento et morbo; cum vero non omne, quod externe applicatur,abforbeatur et evaporatione 9 fric- tione aliisque multum perdatur , dofis adeo defi- nienda , ut ne dimidia pars corpus intrare habea- tur (3); hinc largior dofis quam fi fas esfet (i omne abforbererur. Camphora adhibita est ad gr. ia, 15, 20, 30 pro dofi, opium alcohole folu- turn a gr. 6 ad 24. In genere do fin ad internam (la- tuunt == 20 : i (4); Prunelle := 11: i (5); Brera = 12 : i (6). D e aegro. . 7. Locum eligere fuadent multis abforb. vafis praeditum , volam itaque manus , plantam pedis 9 ar- ticulationes , rcgionem inguinalem , fuperficiem mem- (O Brera, II. articolo IV. p. 5. CO Brera, II. 5. 205 P 15 (3) Brera, . 238. p. 114. (4) Vogt, Phar makodynamik. I. p. 40. (5) Mon falcon, 1. c. p. 317. (6) ttrcra , I. 5. 93. p. 14'. Obfervaverat enim a 6 gr. opii externe adhibitis eundem eflfectum , quern a gr. 0. Interne (II, . 199. p. 10.) Neque plus quam duodecies , mi- nus quam decies fumendurn monet (II. p. jo)} alio lopo cedes ad duodecies. (II. 255. p. 146). ' M E D I C A. 159 membrorutn internam pro remediis vero in ner- vos quae agcrent eligunt locos fenfiliores, epigas- trium , nuchani , locum itaque in genere optime permeabilem , vafis aeque ac nervis bene praedituin ; Neidhardt fcrobiculum cordis elegit,quiin pie* xum ageret folarem (i). Cum autem jam fupra disputaverimus ,medicamenta vero fenfu Jatraleptica agere abforptione , turn inprimis venarum cum va- forum lymphat. , patet non adeo ad locum esfe atten- dendtim, nifi ex monituVoigtelii (a) eligendos esfe locos teneros , gracilis ubi cutis et tenerri- ma epidermis , fi per confenfum agere velis fenfi- liores ; morbofa pars inepta est, et ex frictionibus in ilia factis nullus effect us (3). Locus aptalo- done mundetur, ut eo fit permeabilior. . 8. Frictio dein inftituenda partes valdopere ad abforptionem componit (4). Vaforum actionem frictio incitat , nee im probabile , vaforum abforben- tium vim repulfivam inde vinci. Fiat frictio ficca cum manu nuda vel linteis, jam aridis , jam, mol- libus , faepfe asperis , cum lana ovis junioris (flanel) vel (Irigili e cauda equina (5). Duplici ratione medicamenta apponuntur, vel O) V. 5. p. 50. not. 4. CO 1 c. I. p. 554. (3) Ali- bert, I. c. p. 186. Sammt. p. 447. (4) Brer a, frictione facta omne allatum abforberi putat fluidum. (I. p. is.")* adeo ut medicamcntorum , vehiculis animalibus non folutorum, vir- tutem rcpetac a majori doft vel frictione. (I. . 10. p. 17.) (5) Brer a, II. p. 153. l6a COMMENTATIO cuti frictae, vel illi frictione infinuantur, unde idem prorfus efFectus. .9. Balnea tepida Ca6* R) generalia vel to- pica ad promovendam abforptionem utiliter unctio ni [praemittuntur , ad folvendam rigiditatem fyst. cutanei et vascularis inprimis in fenioribus (i). Bal- neum nimis calidum, frictiove fortior, nocent, et potius impediunt abforptionem quam illi favent (2). De tempore applicationis diverfa fententia. Ves- peri abf. cutan. magis vegetam esfe et tune adeo methodum inftituendam docet Chrestien (3), Monfalcon vesperi et nocte (4) ; Alibert au- tern mane frictiones inftituit (5). Singula haec fi rite obferventur , methodus nos- tra erit efficacisfima, ac faluberrimos praeflabit in morbis internis efFectus, quam ad probandam effi- caciam, obfervationibus medico -practicis, ex quae* ftionis mentej nunc aggrediainur. O)Brera, . 265267. P- *57 161* Alibert, I. c. p. i8a. Brer a, . 92. I. 146. CO Brera,. s<58. II.- p. 163* -^ (3) Chrestien, 1813. ? 38. (4) Mon- falcon, 1. c. p. 323. Cs) M* m < P 9o OB* M E D I C A. 161 OBSERVATIONUM ORDO III. Ad pr obandam remediorum extcr* no rum efficaciam in curandis hominum morbis int erni /. A. MET HOD US JATRALEPTICA. I. Medicamenta actionis univerfalis. I. RELAXANTIA. . lo. Oleofa ad cutim tcpide allata vim fuam relax- antem , lubricantem , dolores et fpasmos fedantem , ad panes internas extendere conftat (i) , atquelar* gum inde fequi fudorem (2) ; hinc quas A v i c e n n a jam contra Convulfiones et Tetanum laudavit frio tiones oleofas , easdem et laudant nostrates (3). P e ters puerum n annorum a tetano liberatum frictipnecum ol. Amygd. dulc. (4)? Larrey utiles frictiones oleofas in tetano traumatico (5) notant, iisdemque Hydrophobiam fanavit Ha dwell CO- Des- CO Vogr. II. p. 640. Scopff, p. 759. Huf. , waarn. over &e Zenuwkoorts p. 43. W. Hunter egregie externum olei ufum cxpofuit in Med. Chir Zeit. Erganzungs - Band* XVIII. 1815. p. 136. The Edimb. Medic, a. Surg. Jounr. II. 1806. Pars III. n. 10. Schregcr, Balneo technik , II. p. I34 Ca) Vogt. II. p. 404. 445. -^Cs) Humboldt II. p. 420. Richter, Spec. Therap. VII. p. 776; ct ad trismura Neonatorum ibid. p. 443. (4) Joarn. f. Gebnrtsh. Frauenz. v. Kinder. Krankh. yon E. von Sicbold, VIII. 1828. III. p. 847. (5) Samml. auferl. Abh* XXII. p. 3. (6) Huf. Bibloth. VJI. p. 76. L C O M M E N T A T I O Desgeraud (i) juvenem asciticum liberavit ol. olivar. cum fptr. fal. ammon. affricto ; R i c h- ter tales frictiones in Hydrope valde laudat (2) fpeciatim in a set tide ubi indicat frictiones ex ol. oli- var. Unc. xx et Tincturae Opii fimpl. Unc. j. (3). S c h m i d t m a n n (4) nunquam illas in hydrope non adbibet , turn ob certisfime fequentem fudorem , cum 6b vim antispasmodicam , qua ratione cito et feliciter desperates fe tradit curasfe hydropicos. Ita antea Olivier et T i s f o t. Bertald a. 1614 jam fuafit (5) Hectieis to- turn corpus oleo., fpeciatim oleo cydoniorum dorfi fpinam et thoracem , inungere; N a s f e nuper ad Phthi- ficorum fudorem colliquativum ol. olivar. Unc. j^ n iv omni terna vel quaterna vespere, cum fudoris et virium emendatione fupra totum corpus inungi , tradit (6), quod fimili encomio laudaverat Heinecken. (7). Hufela^d (8) oleofa ibdomini et dorfi fpinae infinuata laudat in colicis , obftipationc, tenfione abdominis et convuKionibus infantum. Ricini oleum folvit obftructiones ab kifl-ammatione , fpasmo, vel fa.ec urn induratione or- tas (9). Urinam movere(io), et potentisfimum ad- ver- (1) Samml* auftrl. Abh* II. Stk. III. 17-75. I>. 140. (2) Spec. Therapie, III. p. 87, 83. (3) Ibid. III. p. 88. (4) Exemplo Galeni, Celfi, Storckii. Mo 1 let v. Elclik, X. 1831.?. 143. Huf. Journ. i83o.Aprjl.3. (s) Opus citatum, n etaso.de ol. cydon. p. 39. (6) Archiv van Horn. May, Juny. 1825. I. p. 389. (7) Vogt, II. p s 64:5. 8) Waarn. over de Kindtrptkjens 9 1. C. p. 331. (9} Pennink, 1. c. p, 37. ** C 10 } Cullen. Alibert, jfim. M D I C A. 165 verfus cantharides (i) esfe remedium oleum extus admotum , notarunt. In Peste tandem cum praecavenda, turn fananda fummae laudantur ulititatis frictiones cum oleo te- pido. Baldwin (2) anglorum conful Alexandriae primus illas inftituit circa annum 178* , cum in Acgypto qui oleum tractant peste viderit intactos ; Comes Leop. von Berchtold Smyrnae (3) in- dustriam et opes hac in re magno cum fructu ad- hibuit ; alii dein (4) , pluribusque in locis (5), hanc pestis curandi methodum utilisfimam probarunt. Frank (6) gravisfimam curavit pestem quotidiana frictione cum Unc. vj. ol. olivar. , qua fepties re- pe- Mem. p. 189. Samml. p. 252. 0) Soemmering, tit mor- bis vafor.abforb.\. 29. p. 65. -* (a)Hufel. Journ. VI. 1798 P.436.LII. I8at. VI p. 113. Ersch n . 3391. (3) Nachrieht you dent in s'Antons-fpitale in Smyrna mit dcmallerbtsten Er* foltre gebir.uchtcn einfachc Mittel, die Pest zu heilen , und fich for derfelber zu bewahren. Wicn 1797. 8 ff . CO Inter hos eminet rev. pater Ludwig, qui aegros ipfe oleo inunxit Huf. Journ. VI. 1798. 436. et Skinner in infula Maltha a. 1814. Journ. Univ. d. Scienc. Me*. I. 1816. p. 209; alios vide : Ubsr die Kuhr der Pest Krankhtit durch Qel-Einrei- lungen. Huf. Journ.XV. St. Ill, p. 153170. (5) desfat (Med. Chir^ Zeit. ifi^II, p. 60) in Leyanto et Tango'ra {Mti Chir.Zeit. 1819. IV. p. 79. isao. III. p. 257.) (<5) Collection d'opusculcs de MtJecine pratique. Par. i8is. C. VI. Mad. Chir, Zeit. Erganzungtb. XVIII. 1815. p. 406. et ulterius in Ludov* Frank, de peste , dyfenteria, et ophthalmia dtfiyftiaca. Vicnnac. iSao. p. 8683. (Huf. Jouru. LII. iSai. Si. VI. P. 111-114). L 2 164 COMMENT AT 10 petita evidens et falutans per ftidores crifis. . Praeftantius autem adhuc inventum est propliylac- ticum quam remedium p.estis , unde plura legantur exempla de medicis et ministris, qui dum fedulo 'in fe ipfos oleum fricarent tepidurn , absque pe- liculo aegros tractabant (i). Baldwin indufta bleo inbuere fuadet (2). Effectus frictionum cum fit fudor copiofus fusceptum contagium eli- minari , coeptumque morbum critica excretione folvi, videtur. (Vogt). In Febre flava fimiles frictiones maximo cum fructu inflitui Roafe in infula Malaga, et J. Al- carez Alicantae obfervarunt (3). . n. Nutricntia ventriculi accesfu impedito , fub forma clysmatum , et balneorum praefcribere , nemo dubitabit medicus (4). Schreger balnea e jusculo carnis laudat : in Phthifi , Atropiiia infan- tum , Marasmo fenili Cs) ; lactisque balnea in infan- tibus atrophia vel tracheitide exhauftis (6), quae jam a vcteribus Phthificis fuadentur , et ab H u f e 1 a n d de bi- CO Met. Chir. Zeit. 1814. II. p. 62, 76, 77* iffao. in. p. 057. (2) Huf.Jotirn. LII. p. 113.- Skinner valde quoque laudat vim prophylacticam. (3) Huf. Journ* XXL 1805. Frag- wentarifchu NachrichteK nber die letzte Epidemic zu Mala- ga , St. II. p. 122 148. F is f cher autem non adeo promptos vid t effectus (ueber die Natur u. Behandl. d. gelben Fiebers, fiuf. Journ. XXI. IV. p. 44. cf. p. 76.) (4) Huf. Sy- fiem. I. *. 161. (5) Balneo-tschnik, II. p. 107. C<3) Ibid. II. p. i3o;accedic Huf el. over efe p. 29- M E D I C A. bilibus et exhauftis parantur. Wintringham(r) lactis pediluvia tepida in febre hectica, Len- t i n (2) balnea cum vitellis ovorum in debilitate neonaterum , G o e 1 i s (3) lactis balnea in atrophia infantum , hudarunt. Van Mo n s vitam aegri , ob faucium vulnus qui deglutire non potuit, fcrvatara fpongiis jusculo imbutis et admotis notat (4). Bonos effectus quando ancylotici rigidi- que artus calido intestinorum dccocto foventur, et iimilem atrophiae fanationem" Haller (V. 83.) notat, quam recentiores omnino balneorum anima* Uum confinnarunt virtutem ; fuadent (5) arthritica membra, paralytica et anchylotica in calens ab* domen animalium recens mactatorum vel in tepida exempta intestina mergere; Ofann (6) pictorem jusflt manum paralyticam bis hebdomade abdomi- ni bourn recenter mactatorum includere , et dein in fanguinem et viscera adhuc tepida ; post tertium tale balneum jam manum movere potuit , fenfimque re- ftituta fanitas; 4 altera jusdem legittir obfervatio anchylofis digitorum manus ex tali balneo fanatae, cujus etiam rei memorabile exemplum tradidit C. F. Schwar- . M E D I C A. 175 ptumbi cxtus praeftare quod intus credunt (i). Fcrri praeparata Brera (2) utilia putat faepiua de die magna dofi cum faliva aut fucco gastrico adhibita., in leucophlegmafia , et excretionibus ni- miis ex lauguore oriundis. Balnea cum ferri falibus Schregcr (3) laudat in cachexia , hypochondria!!, epilepfia , hysteria, atrophia , leucorrhoea , feminis , fudoris, mcnfium niniio fluxu. Eckftein (4) choream , T o r t u a 1 (5) nocturnam infantum urinae incontinentiam balneis chalybeatis curarunt. III. EXCITANT! A. S. I / Aether eo oko vel ar ornate praedita. Species excitantes extus admotae, optimi ufus Hufeland (6) vidit in febribus diuturnis, ner- vofis, verminofis, in convulfionibus fpasmisque fedandis , inertia intestinorum tollenda , ncrvisque in debilibus et torpidis erigendis ; pulvinar prae- fcribere folet magnum ex Melisfa, Chamomilla, Sambuco , Rutha et Mentha , adeo ut totum ab- domen et dorfum amplecterentur. Bagltvi (7) jam monuit in febris ftadiofrigo- ris , (i horrores aegri corpus percutiant remisfio- nem (i) Schopff, I. c. p. 781. Pennink, 1. c.. (2; brer a, I. p. 148. (3) Balnet - technik , II. p. 119. (4) Archiv von Horn, III. 1803. P. 301 (241). (5) Moll etv. Eldik, IX. 1830. p. 451. (6) Ovir de Kinderpokkcn, p. 33a 333 (?) De fibra motrice, I. c. 10. . B. Opera Omuiia Leipz. 1827. I. p. 411. 176 COMMENTA T I O nem fieri ft ol. destill. caryophyllorum epigastrium illineatur. Post febres gastricas, inftitutasve evacuationes faepe tanta remanet fenfilitas , ut omnia respuat ventriculus , quando aromaticis externe, linim. vo^ lat. jtheriaca, pulv. cinnam., caryoph. 9 mofchatae , fubveniendum ; hinc Bert a Id a. 1614 jam lau- dat (i) Ung. pro flomacho roborando: R. ol. nuc. Mofch. , ol. Caryophyl. aa. dr. j , Gallar. Mofchat. fcrp. i. ambr. grif. gr. ij ol. rofar. dr. ij. M. F. U. ; fimile linimentum Hoffmann commendat (2). K a a u B o e r h a a v e ( 429.) jam fcripfit : panis tostus generofo vino ebrius , aromatibus dives 5 epigastricae regioni externe appofitus , adeo corroborat ventriculum , ut vel violentisfimum vo- mitum fistat;" hinc Hoffmann (3) ad vomitum laudat Oleum Menth. Caryoph, Nucistae , Abfynth , Macis, cum balf. Peruv. ad Ung. redacta, fuum- que balfamum vitae ; hinc K lees (4) balf. Peruv. alcohole folutum ; nee recentiores (5) aroma- tica externa ad ventnculi auctam fenfilitatem ne- gli- (1) Loco citato, p. 122. Idem p. p-J, ad affectiones ventri- culi laudat empl. cum oleo abfynth. , mentha . caryoph. cinnamo- mo et pipere. Vide edam , p. lar, 122, 168 9 249. (2) Oper. omn. I. p. 318. (3) Oper. oran. lit. p. 145* alio loco (II. 279) in pasfione iliaca ad lingultum et vomitum commendat epigastr. empl. e Theriaca et ol. nuc. Mofch. pari copia cum oleo Menth. et camphora. (4) Hufel. Journ. XVI. IV. p. 80. , (5) Richter, Sfec, Ther. I. p. 356". M E D I C A, gligunt. Richter (i) in compescendo vomit u 9 et mitiganda cardialgia, lintea aromaticis madida, empl. Theriaci, de Galb. croc, cum opio, olea aetherea laudat ; oleum Mofchatae abdomini affric- tum vomitum tollit (2). Pie nek oleum laurinum extus commcndat in colica(%), Sy den ham (4) in colica pictorum abdomen balfamo Peruviano inunxit. Schnei- der (5) anifi et foeniculi olea in colicis laudat. H u f e 1 a n d vehement! sfimas diarrhoeas infan- turn faepe fustulit balfamo vitae Hoffmanni calefacto abdomini impofito (6) ; F i fc h e r chro- nicam infantum diarrhoeam optime curavit, toto obtecto abdomine emplastro ex amaris extractis, oleo Mofchatae et laudano ac camphora (7). S t a r k e pannis laneis , decocto aromatico vel fpi- rituofis madidis , aegros T^pho hborantes mdui jus- fit, unde egregius faepe effectus , veficantibus , cortice , opio , camphora , mofcho et vino in cas- (i) J. c. V. p. 62 et 8(5. Apud A mould (1. c. p. ?s) jam notatur linteamina dococto calido Memhae. abfynthi', aliorumque aromaticorum, vomitum non tantum pertinacem tol- lere , fcdctiatn colicam , pasfionem iliacam, dyfenteriam emen- dare. (0 Soemm. de C. //. /. IV. 1. c. (3) Pic nek, Mat. Chir. p. 213. Anethum quoque in Tacculis ad ventriculi dolorem laudat (Ibid, p ic;6.) '4) '* r e ra,I. p. ifh. (5) ever het gcbruik tier at theriefc he' olien. Moll et v. Eldik, II. 1823. p. 75. III. p. 226.270 II p- ,38. (6) Over de Xinderpokjct , p. 332, (?) Cf. Huf, XVI. 1803, I. p. 131. M i 7 S COMMENT A TIO casfum adhibitis (i); fimilia Horn (2) in fopore laudat : R. flor. Chamoim rorn. , herb. Menth. crisp. , Rutae , rad. Calam arom. aa. Unc. ij, cam- phor. dr. vj. M. F. Spec, cum fpir, frum. calido capiti inponendae. W i 1 1 i c h (3) quoque in febre nervofa continua multum ab externisvidit remediis. Oleum laurinum dorfi fpinae illitum mire prodes- fe in paralyfi , horrore febrili , nervorum vitiis B er- tald jam notavit (4). Kortum (5) illud ad paralyftn valde laudavit, ejusque ufu hemipara- lyfm fanatam obfervavit. Frequens ufus Majora- nae, aliorumquehujus generis, in facculis et cucu- phis ad capitis dolores et imbecillitatem fystematis nervei. Sch neider Calami aromat. oleum cum Naptha aceti in chronica arthritide afFrictum lau- dat (6). Conveniunt aromacicae frictiones in rachi* ti* (i) Horn's Archiy II. 1801. I. ' p. 651. (2) V. 1804. p. 108. (3) Hnfel. Journ. XXXI. 1810. I. p. 74 75. Ubi meteorismus , borborygmi et inquietudo eviden- ter adfunt frietionibus utebatur cum camohora, tinct. Thebaic., liq. anodyno, fpir. fal amon. et ol. cajaput; ubi cuds mollis et fenfilis non dat rubefac. et veflcant. fed ol. chamom. , vel ab- fynth. coct. adfricat , et abdomen pannislaneis mollibus tegit,de- cocto chinae vel vino calido madidis; ubi abdomen tenfura cataplasma ex lacte cum femine Jini , ec f?or. chamom. vulg. tt dicta frictio. Obfervationibus hujus method! praeftamiam probat. (4) 1. c. p. 79. Idem p. 36. Oleum de Piperibus juvare paralyfin, fpasmum, tremorem, epelepfiam, neurofes. (5) Huf. Jourti. IV. 1798. p. (6) h 1. HV p. 165* M D I C A. (i), casque K neb el (a) in fcrophulis et re- centi rachitide utiles expertus est. W i n i k e r (3) fomenta aromatica ad mt* trorrhagias ex uteri atonia inponi jusfit. Ber- t a 1 d (4) jam laudat Oleum cydoniorum , adftrin- gens , fpinae illitum ac thoraci ad fudores inmodicos* . 18. Rofen a Rofenftein balfamuffl nucia moichatae , mane et vespere fpinae dorfi illiniendum ad lienteriam laudavit (5), cujus in locum * qui opus ejus danicum germanice edidit (6) commendaVit i R. Spir. Jimiperi Unc ij , Ol. Caryophyll. ; Balfara. nuc. Mofchat. aa. dr. /3 ; M. F. Linim. ; quod postea linimentum Chrestien fpirituofutn vo- cavit , et magno cum fructu , in diarrhoeis inpri- mis compescendis , adhibuit. Infans 6 annorunl diarrhoea mucofa , ad optima remedia pertinaci la- borabat ; cochlearculum unum lin. Spirituofi ter de die fpinae aiTrictum , unde post alteram diem diarrhoea mitigita , post quartam fublata (?) B a i 1 1 y hoc li- nimento lienteriam fustulit injuveneiS annorum pet biennium ad omnem medelam rebellem (8). Nee aliis iti- CO Samtnt. auforj. Abhand. XVI. p. $2. (a) 1* C. p* 83 laudat hie in affectionibus columnae vertebr. Infrictionei cum opio, fpirituofis ,aromaticis, balfamicls; dum opii,campho rae , cupri ammoniac! , cantharidum administratid eiterna in rhu* matismo et paralyQ csfet perutilis. (3) J o r n $ ArcMv* VI. 1804. p. 241. (4) h (?. p. 39. (5) Kinder -Krank* htiten. XI. Dtarrh. Chrestien. i8<3. P- 66. (6) Muf ray? F.rsch, n . 2902. (7) Chf estidii* 1813. J*. <5?/ (H) Ibid. p. <5g. M a C O M M E N T A T I O inutile in morbis (i). Tener ei cachecticus in- fans , intra duas menfes ejus ufu a Chorea /anatus dum interna negaret (2). Incontinentia urinae infan- tum nocturna hoc remedio lumbis affricto tollitur (3). Nobilis matrona dum primigenium absque ulla mo- lestia pepererat altera graviditate abortum est pas- fa , eumdemque tertia*. Quarta itaque prole foe- cunda ex confilio Chrestien (4) circa tertiam menfem bis de die inunctiones cum linim. Spirit, in fpinam et lumbos eo inftituit effectu , ut rite lae- ta pepererit; aliis duobus probat obfervationibus liniraenti virtutem in praecavendo abortu ex uteri debilitate metuendo (5). T h i b a 1 met r or r ha- giatn gravidae fupervenientem hoc fustulit prae- fidio (6). .19. A]ittd 9 aromaifcum potius , indicavit linimcn- tum Cl. P. Nahuys in nostra academia Chemiae quondam Profesfor, R. Olei Laurini Unc j. 01. Macis expresf, dr. ij , 01, Caryoph. gutt. XX, Balfam. Peruv. , Spir. Sal. Ammon. aa. dr. ij. M. F. Linim. ; idque contra febres intermittences , frustra Cortice aliisque debellatas ,laiidavit, cujus linimenti virtutem quadruplici obfervatione probavit L. Kuy- P e r (?) 5 mane et vespere dorfi fpinae panno la- neo CO Ibid. p. 63 77. CO Ibid. p. 63. Idem effec- tus in quatuor junioris aetatis puellis, p. 69 71 00 ^'id. p. 71. , C4) Ibid. 71. (5) Ibid. 7274. CO Ibid 7476 (7) L a u r. K u y p e r , p. de frictione fpinae dorfi uc eipcrtisfimo remedio in febiibu* intenr.ittcntibus. Traj. ad M E D I C A. 1*1 bene ficco infmuandi , eo fcbris tempore quo hor- rores incipiunt. Oleum Rutae ante intermitt. invafioncm fpinae applicatum febrim ita praevenire putant. (i). 5 20. Spirituofa. Cartheufer (2) jam mo- nuit debiles infantes , fi eorum corpus cum fpon* giis vino calido inpraegnatis fricatur, vires recu- perare , et post levem ebrietatem fomnum fequi placidum. Hufeland in Typho balnea cum vino diluto , addito fapone et aromaticis valde laudat (3) , testans (4) ex adhibicis lotionibus vinofis fpirituo- fis, validiorem faepe excitationera fe obfervasfe, quam ex asfutnptione interna , immo ipfam dele- tarn irritabilitatem ventriculi his fuisfe restitutam, unde has lotiones in febribus nervofis multo enco- mio laudat. V o i g t e 1 quoque ex ufu fpirituoforum xterno meliores faepe in Typho vidit effectus , quaoi ex omni medela interna (5). Frequens ergo in putri dis et nervofis febribus talium lotionum ufus (6) iiiaxi- Rhenum, 1784.4. p. 3438, duae harum obfervatianum funt 6r praparaten und derett Anwendungin Krankheiten , Jena 1806. 8. p. 60. (4) Huf. Journ* XXXII. i8n. IV. p. 39. Desputureaux hancdedit (Hufel. tiiblioth.XLlX. 1823. p. 3<5o ) formulam : R. Merc, vivi dep. Unc. iv MelJ. purisf. Unc. $,, terant. ad exftinct. Merc.; adde Camph. ras. Unc. $., Butyri Cacao, vel axungiae Suill. Unc. vitf. Terantur per 70 boras etc. etc. Cs) Lettre p. 46. Brera, I. p. 149. fpecialem obfervado- em a Tourdes relatara vide Brera, . 230. obferv. 7. II. M E D I C A. 191 gastrico remixtis , addito opio et gummi guajaci y multum facpe levaminis vidit in affectionibus rheu- maticis. Brera(O Cantharides cum Mercurio perinaeo affrictis in duobus cafibus utiles vidit in paralyfi veficae. Kuhleis (a) epigastricae re- gionis laudat inunctionem cum Extr. aloes, felle taur. , tinct. canth. , et tinct. opii in tusfi convul- fiva. IV. S E D A N T I A. . 29. Opium. Quod Hufeland inter heroes duxit remedium , aeque coryphaeum celebratur a Jatro-aliptis. Itali illo utebantur fucco gastrico vel faliva foluto cum axungia ad ungentum infpis- fato , alii tinctura* emplastrove ;Chrestien crudum folvit Opium Spiritu frumenti, ut Unc. j. vehiculi contincret Opii gr. xij , qualem colatam folutionem tincturam antispasmodicam vocat , cuj us vires ali- quandoauget addita Camphora. Dofis Opii varia est, vulgo gr. vj. ubi intus gr. /3. adhibetur 9 fed etiam 12, IS II. p. 8790. Idem anginam (asthenicam ?) curavit pomato ex opio cum pulv. canth. et faliva. Ibid. . 227. II. p. 73 74. (0 Brera, I. p. 159; fuadet B. (is?) 4 <5Jgr. Canth. cum dr. j. humorum aniraalium ter de die extus admovere, ubi in- ternus fit irulicatus ufus, fed aegri aut ventriculi conditio id negant; \gn\irfcopo ut canthar. abforLtantur $ ceterum Zacu- tus Lufitanus utilc vidit Linim. cum canthar. in epilepfia infantum, ex retentione urinae, quod fne notatu dignum. (a) Horns Arcltiv t 1817. JI. P. 5K C O M M E N T A T I 18 , 24 9 "ioo gr. pro frictione aliquando funt ad- hibita (i). I. Opii vis excitans. Ward in puero 14 annorum nono die, quo Typho decumberet post Opii et Mofchi internum frustaneum ufum , cum ventriculus haec amplius ferre non potuerit , morti proximo , ex Opii gr. vj , cum Unc. j. adipis bipartita dofi femoribus et pedum plantis infinuatis felicisfimum vidit effec- tum (2). K neb el faepius ex Opio cum fali- va cuti inimuato vitam ex typho decumbentium vi- dit fervatam, ubi propter animi deliquium inpedi- tus baud raro ufus internus (3). Van Geuns (4) in matrona tenera et irritabili ubi febris continua remittens in dies crescebat, et nono quidem gravia nervola fymptomata , trismus et faucium intumes- centia oriebantur, praescripfit linimentum: Laud, puri fcr. ij. 5 camph. dr. j. , ol. olivar. dr. ij. , Ung. Alth. Unc. j. ,fimul cum clysmatibus quae Laud. liq. S. dr. i|3. continebant ; ejusdem diei vespere partes conftrictae inprimis circa os et fauces relaxari coe- pe- (l) Brera, I. p 222. (a) Samml. aufcrl. Ahh. XIX* J#io. p. 276. aliud (ibidem, p. 293 et 296) narrat exemplum de utili ufu in Typho ubi dilirium irritabile ct excretiones in- voluntariae. Percival in aegro febre laborante contra fubito obortum vehercens delirium, cum aegri conditio internatn ira- pediret medicationem, linimentum ax laud. liq. dr. iy cum eleo applicavit , unde intra 6 horas placida quies. (Ibid. p. 283}. Cs) 1. c. p. 78. (4) Pennink, p. 34- M E D I C A. 193 pcrunt, blanda pcrfpiratio, pulfus minus contrao tus et regularis, mens rediit et post linimenti con- fumptionem , urina lequente critrica et fedimentofa , Janata est. II. Opii vis anodyne. Tincturac fuae antispasraodicae catnphoratae vim anodynam Chrestien 13 probat obfervationi- bus CO, utpote rheumaticos dolores fpectantibus. Juvenis 23 annorum (a)atroci dolore rheumatico genu fmistri. laborabat, motu fimul impedito; purgantibus viae gastricae purgabantur , dolore fuperftite. Uncil tincturae (ex fpir. frum. Unc. vj. Opii crudi gr. x. camphor, dr. /3.) ter de die abdomini et femoribus allrictd , dolor remittebat , fomnus fupervenit , lar gusque fudor ; iterata frictione omnis dolor eva- nuit. Robustus virfs) faepius lumbagine vexa- batur , cui jam ftranguria vomitus aliaque accederunt; variis anodynis et antispasmodicis frtistra adhibi- tis , folutio Opii gr. x. cum Camphorae gr. xxiv. in Spirit. Unc. vj. , cujus Unc. j. omni hora abdo- mini etfemoribus applicabatur , udeo erat proficua uc quartam post frictionem omnis dolor et urinae reten- tio esfent fublatae. Ward (4) egregium nar- rat exemplum rheumatismi chronici ad omnia per- tinacis folo opii ufu externo lanati. Thi bal (5), Knebel ;6), Giulio et Ros- ^ l (0 Chrestien, 1813.?. 146171. (^ Ibid. p. 149. (3) Ibid. p. 156. (4) 1. c. p. R6. CO Chrestien, p. i<5a. (6) Se ipfum a vehement! podagrico dolore hoc I 9 4 COMMENT ATIO fi (i), Chiarenti (a) Brer a (3) hoc folo remedio fine camphora atrocisfimos fedarunt rheu- maticos dolores, arthriticos , ifchiadicos. Pages in emendandis venerei doloribus noc- turnis , opio frustra ingesto , utilem vidit tinct. au- tifpasm. camphoratain (4). Chiarenti foeminara fummo dolore excruciatam , opii asfumptionem ne- gantera , curavit opii gr. iij. dorfo pedis cum facco gastr. infinuatis ; ex pari dofi in alio aegro osteoco- pos brachii mitigatos vidit dolores (5). Sic hi vocabatur ad infantem 8 annorum dira odontal- gia vexatum ; pomato ex opii gr. /3. fucco gastr. foluto , genae inuncto , dolor mitigatus est fom- nusque , ex dolore diu fuppresfus , rediit (6}. Chia- renti in paella dolorem ad fupercilia ita fastulit (7). K neb el (8) opium odontalgian placare cum fa- ll va circa auriculum inunctum notat. Riboni (9) he- praefidio liberavit 1. c. p. 7980; in colicis doloribus praeftan- tes inde vidit effectus (I. c. p 81). Anfclmi quoque (Brer a, II. 73) hoc praefidio podagram fustulit. O) Journ. de Phy* ftque , 1. c. p. 212 laudat pomac. ex opii gr. xxx. raofchi gr. xv. cum s. gastr. (a) Chiarenti tres dedic obfervationes de praeftanti pomati opiati ufu ad compescendos dolores rheumaticos (Urera, . 230. Obf. i , 2, 3. II. p. 7884.); cum 4Opiigranis lumbaginem fustulit. (Ibid . 231. 11 p. 91.) ; duasque tradit obfer- vationes Ifchiadis tali modo faiiatae. (. 231). -3) Aeger interna fumerenegabat , Ung. ex opii gr. vj. Aconid gr. vm. rheumat. dolo- re* mltigabat ,. 230, Obf. 4. p. 84. (4) Chrestien,p. 171. (5) Brer a, I. p. 8 et 10. (6) Brer a, . 242. II. p. 121. ( 7 ) Ibid. . 243. p. 122. (8; I. c p. 84. *- (9) Bre- r a, . 213. II. p. 34 Nf D I C A. 195 hemicraniam ad omnia pertinacem et periodicum fa- navit pomato , e faliva cum opii fcrp. j , addito lau- rino oleo, post quartam bis inunctam partem. III. Opii vis antispatmodica. Opii, interdum cum additione camphorae, viiv tus in compescendis Colicis Chrestien feptu- plici probat obfervatione (i) ; foemina 44 ann, ex gastrica labe colica fpasmodico-flatulenta laborans, incasfum mixturam cum liq. anod. min. H o f f m. et laud. liq. S. aa. gt. xxvi , dein 4 gr. Extr. opii gumm. , tandemque mixturam oleofam cum 40 gutt. laud. liq. S. , et emplast. anod. in regione vemriculi, clysmataque fumferat ; igitur tinct. antisp. Unc. j. abdomini et femoribus iniinuari Chrestien curavit, qua frictione post horam repetita dolores valde mi- tigabantur , fomnusque post tertiam noctu fuperve- nit, post iteratas fanitas (2). Matrona tempe- ramenti cholerico - fanguinei , cum nerveo valde irrita- bili fystemate , colica biliari faepe vexabatur , cui jam inde a 12 diebus vomitus accedit , pertinax omnem ciborum asfumptionem impediens, Chrestien caufam quaerens in nervorum fumma irritabilita* te dextro femori tinct. antisp. Unc. ft. iterata vi- ce affrictd, aegram restituit (3). Gin* CO Chrei tien, 1813. p. 118 128. (2) Chrestien, p. 118. (3) Ibid. p. 123; alia matrona colica fpasmo- dico nervofa vexata , opii Kr.tr gummos et laud. 1. S. frustrs adhibuerat i duac inftitnebantur frictiones cum Opii gr. j. Campfc. N 2 !' i 9 6 COMMENTATIO G i u 1 i o colicain fpasmodicam ad varia pertina- cem pomato levavit 24 gr. opii continente , cujus ite- rata frictio vel minimum fustulit dolorem(i); ita Sachetti fummam emendavit post febrem ter- tianam, Cortice fugatam , ventriculi fenfilitatem , do- toremque atrocem , pomato ex opiiUnc. j. cum bills vituli Unc. ij. axungiae Unc. iv. cujus | pars fin- la vespere epigastric et fpinae jungeretur (2). Brer a nimiam ventriculi fen ft lit at em in puella Chlorotica quae decoctum Corticis cum laudano evomebat , pomato opiato fustulit (3). Benve- n u t \ dolores in regione ventriculi et vomitum fistitit in juvene , ubi malum ad internum narcotico- rum uftim exafperabatur , opii gr. vj. faliva folu- tis, cum axungia epigastric illitis (4)9 fimilique pomato S i c h i Cardialgiam fanatam vidit (5). C u r t i (6) in puelia 6 annorum gravi diarrhoea per 3 hebdomades vexata, dum nihil fumere vellet, opti- mum vidit effectum ex Electuar. diascord. dr. j pulv. Ipecach. fcrp. /3 cum faliva et axungia fupra ab- "gr. ij. in fpir. frum. Unc. /8. folutis, undo brevi rediit fanitas. Of. p, 124. (i) Brera, . 238. Obf. i. II. p. 112. (2) Brera, T. p. 125. (3) Ibid. . 205. II. p. 19. (4) Brera, Programma del modo (Samml. aiiferl. Abh. XVIf. 1798. p. 465 et Brera, . 206. Obf. i. II. p. 20. Idem (ibit Obf. 2. p. 22.) et Regerino (Obf. 3. p. 23.) ulteriore obfervatione probant opii externum ad coercendum yomimni ufum. (5) Ibid. . 207. p. 26. (6) Ibid. . aoS. P. 27. M E D I C A. 197 abdomen affrictis. Nobilis puclla (i) ex animi commotione gravi correpta est melancholia, unde virium proflratio febrisque nocturna , quam tamen fuavi mortis , mocroris termini , fpe disfimulabat ; fumme tandem exhaufta e lecto furgere non potuit , cum febris continua remittens vomitusque conti- nuus adesfent. Brera tenue decoct. Cort. cum acth. vitrioli et diaetam eupeptam praefcripfit; febris diminuebatur , vomitus aatem, cui colica accedit, perftitit tantaque abdominis femfilitas lit vel indufia esfent molesta ; in hac tristi caufa , cum et mede- lam ncgaret internam , Brera pomatum praefcrip- fit ex opii dr. j. cum fucco gastr. vitello ovorum et axungia, cujus TO pars mane et vespere variislo- cis inungebatur. Sexta die confumpto pomato , fe- bris non redibat, vomitus doloresque ventris miti- gabantur ; fudores nocturni inminuebantur , omniaque fymptomata levabantur; delicatae fanitati cum mo- rem non gereret puella, niorbus rediit cum gravi* bus convulfionibus , iisdem autem frictionibus fu- blatus esr. Hysterica , convulfionibus vexata , ex interno opii ufu capitis molestiam ferens, absque ulla molestia pomato opiato fanata est (2). Giulio (3) in do- loribus ventriculi , ex caufa hysterica , tale pomatum fcro- Ci) Ibid $. 2 5. Obf. 3. II. ?., tier Anwendung dies Tabaks beim Starkratnpff*. G erf on und Julius Magazin Septb. et Octobr. 1825. p. 283. Med Chir* Zeit. 1825. I. p. 47. 1827. U* p. 213. Samml. auferl. sl&h. XXXII. 1824. p. 462. et ulterioribus exemplis XXXIV. 1827. p. 141153. <4) Samml. avfert. Abh. XXXIV. p. 153^ (5) Med. Chir. Zeit* 1826. I. p. 73. C 6 ) drchiv. gt- nir. XVII. 1828. p. 119. (7) V. S. . .as. (8) 5/>- ticlle Therapit, II. p. . 1. c; C6) Froriep's Notizen n. 658. XXX Juny 1831. n. ao. p. 359. Choleram emplastro narcotico ftimulante curat., lini. raentoque ex aq. laurocerafi aeth. fulph. et.Extr. Bell. ; fuffi- ciat ex illo quod in gravi morbo correptos hac ratione fana- tos, unum amisfum tradat, genuinam morbi indolem dignosce- re afiaiicam. V. M E D I C A. V. RESOLVENTIA. S. 34. Cataplasma refolvens ex foliis Hyoscyami cum mica panis laudatur in arthritide et rheuraatis* mo, eique validatn vim anodynam et refolventem adfcripfit P 1 e n c k ( i) . Cataplasma e flor. charnom. , melisfa , fambuco , cum lini femine lacte incoctis abdomini nunquam non inponendum putat H u f e- land, in rnnni febre ubi abdomen fit affectum, ad fpasmos folvendos , totumque fyftema laxandum CO* Oleum vel Extr. Artemifiae vulgaris cam faliva et axungia , dr. iij iv. pro dofi , in Ictero ab infarc- tu hepatis , in obftructione glandul. meferaicarum , et in hydrope anafarca incipiente Brer a laudat ad ufum externum (3). Richter (4) in pleuritide, hepatitide adverius dolores , utij etiam in enteritide laudat, R: Ras. pan. alb. duriusc. Unc. iij, herb. Conii mac. concis. Unc. ij. herb. Hyoscyam. Unc. j, coq. in aq. s. q. ad confist. Catapl. ten.; adde: ol. Hyoscyam. Unc. ij. S. catapl, 35 Hydrargyrum. ^ Maxime celebrata est ilia Hydrargyri applicatio ubi metallum pingui fubactum cuti infinuatur , Un- guenti Mercurialis , Neapolitan! , fub forma, de Vigo emplastri formam laudavit, Unguento fupra limeum extenfo, quo totum praeter pec- tus et abdomen corpus involveretur (5) ; ineptura ob (i) Mat. CJiV., p. 344. (a) Ovtr Je Kintlerf tkfet t 1. c. p. 332. (3) Br era, I. p. 18 1. (4) Specielle P. 399' 337. 8r- M/, V. 1815, p. J9S. 222 COMMENTATIO tico vel dqua regia referrimus. K o p p (i) balnea cum acid, muriatico in ai thritide laudavit. Scott (2) tan- turn balneis aquae regiae addendum docet, quanto debilis aceti inftar acescant ,quale pediluvium opti- me in hydrargyri locum fubftitui, nam omnes eos- dem bonos praeflare efFectus docuit; inprimis commendat in morbis fystem. bilioli , cum aegri post dimidiae vel integrae horae pediluvium , ni- gerrimas Temper et biliofas ponant faeces. Gut- t h r i e (3) ex pediluvits cum regia aqua fequi vidit auctam hepatis fecretionem , alvi pofitionem intesti- norumque actionem , falivationem , gingivarum tu- mescentiam; laudat in hepatitide , aiFectionibus fyst. biliofi, obflructionibus , doloribus osteocopis , mor- bis venereis. Spadafora (4) obftructionem he- patis et lienis tali praefidio fublatam vidit. La- va g n a (5) autem debili in foemina , hepatitide correpta, ex tali pediluvio cum aqua regia dys pnoeam , palpitationem cordis, deliquium et pro- digiofum falivae acidae fluxum notavit. John- fon (6), Tantini (7), aliique nieliores vide* runt (i) &iij' acid, Muriat. cum infxifo rhododendri, chryfan- themi, digitalis, hyoscyarai, cicutae, fabinae , (Die i bach, II. p. 606). (2) Med. Chfr. Zeit. 1819* II. p. 261. III. p. 254. (3) Ibid. 1819 H. 21 6. (4) Froriep's No- tizen n. 636. XXIX. 1830. n. 20. p 3^o.(5) Dierbach, II. p. 608. (6) Dierbach, If. p. 607, ad aq. Unc vnj acid. nitr. et ac. muriat. aa. Unc. iv. addit, cujus mixturae Unc, /8. ad aq* panes quattior tepidae , balneum faciunt. (7; Dierbach, II. p. 609. In hepatitide chronica opti- M E D I C A. runt effectus. Bell aquae regiae balnea uti lisfima baud uno in f^philide probat exemplo (i). Wallace (2) in morbis hepatis et biliofis, ubi- vis ubi Hydrargyrum indicatum , eadem laudat ; cum vero Chlorium hie agens verofimile fit principium , in morbis hepatis , eodem eventu , chlorium externe forma gaz vel liquida in cucurbitis appofuit. II. Medicamenta actionis fpecialis. I. E M T i c A. $ 41. Sitempus urgeat, calculari posfe oportet , definitos eftectus ex determinata dofi certum intra tempus. Emetica igitur externe adducere inconful- tum esfet , eo magis quum plures diaphorefin inde ac diurefin potius quam Emefin notarunt, et hinc icopo quidem alterandi, non vero evacuandi com- mendant. Si quae necesfaria fit Emeticorum exter- na adhibitio , e. gr. quando corpus quoddam pere- grinum faucibus inhaereat , methodum Endermati- cam praeferrem. Extus admbtum Tartarum Eme- ticum vomitum produxisfe et a Brer a aliisque evacuandi caufa cum fructu ufurpatum, fupra C. mo eventu 4 Unc. mixtur. (ex aq. font. Unc. vj. ac.nitr. Unc. fl. rauriat. Unc. iu.) addidic balneo. (i) Med. Chir. Zcit. 1819) II. p. a6o. (2) Refearchet respecting the medical powers of Chlorines particulary in difeaces of the Lever, etc, Lond. 1822. 8 U . p. 148. Vide infuper: Huf. Biblioth. L, 1823. p. 57^ et Samml. aufer. 4bh. XXX. igaa. VL p. 543. 674. XXXI. p. 1-9:. a*4 C O M M N T A T I O (II. . 40, )i lege. Brera(i) in femina , febre et colluvie faburrali primarum viarum vexata 9 ad inter- tia brachia frictionem inflitui curavit cum Tart. Em. gr. vj. in falivae fcrp. j. cum axungia. Post tres frictiones fudorem copiofum et alvi frequentiam vidit. In infante 6 annorum febre nervofa cum fyniptomatibus gastricis eorrepto , inuncto pomato cum gr. vj. Tart. Em. nullum inde vidit effectum ; ex 8 gr. fudor proliciebatur ; cum vero fcrup. /B. pro dofi adhiberet post tertiam frictionem accedit liaulea ; quarta frictione inftituta , vomitus copiofus materiae biliofae et faburralis fequebatur febrisque fuit devicta. Hartmann Cataplasma e Tabaco, ad Emefm producendam , cum fructu abdomini ap- plicasfe fupra vidimus , p. 128. II. P U R G A N T I A, . 42. Externa purgantium administratio omni- no internae postponenda , in maniacis autem , in- fantibus aliisque interdum necesfaria , et a ve- terrimo tempore jam obfervata et adhibita (2). Confer experimenta allata Cap. II. . 33. Frictiones cum oleo Castor ei fedes fequuntur (3). Co- (0 Brera, I. . 169. p. 245, (2) Vide fupra, p. 34, ubi indicatnr Pechlin 0<5?2) et Scroter (1757), nam quod typothecae errore bis legitur nomen Soroterde mu- tandum Scro ter. Collige omnino quoad historiam inter vete- res: G- Franck de Franckenau XX Satyrae medicae Lipf. I7aa. 8. Satyr. III. . i. p. 51. fq. Graecis iyrop(pfatet audiunt quia umbilico illita alvum purgant, - 3} Wes trumb, 1, c p. 466* M E D I C A. Colocynthis , agaricus et multa alia umbilico ventri- que applicata, alvum commovent" (i) RhazesC0- locynthidem cuti inunctum vidit purgantem (a);/nth. , Ahes hepaticae aa Unc. /3, fell, bovin. fpisf Unc. u. axung. pore, depur $. j ; ol. Abfynth. dr. y. M. etc. CO Pharmaeopea Belgieae. Hagae Cora. I8a8. 4.p.ao8 M E D I C A. 229 arthanita laudant , R: Extr. Aloes fuccotrin pulv. Unc. ij ; fellis bov. infpisf. , Pctrolei aa Unc. nj. axungia porci depur. tfc ij ; M. F. U. 1. a. Aloe purgat incus purrecta ct vermibns otiofa f nee tamen ventriculo aut intestinis inimica; pluri- bus autem , praefertim aliisanthelminticis nupta, fe- minis praeprimis et infant/bus , ingrata , quando ex- terne ad fcrp. j, pro doii cum ialiva utiliter adhi- betur (i); Boerhaa ve jam Ung, ex felle taur. cum aloe laudavit (2) ; B rera novi Ung. de Arth. inftar praefcripfit, R: fell, taurin. Unc. ij , aloes fuccotrini pulv., colocynth. pracp. aa Unc. /3,dig. per 24 horas Tub leni calore cum fucci gastrici vel falivae j, dein cum s. q. adipis depur. fiat li- nim. ; et ad conformandam hujus actionem, lotionem addit, R: Naphta vitrioliUnc. vj , Allii contufi Unc. j. Camph. ras. dr. j. M. F. Lotio. Schmidt- inann(s) tandem laudat R. Petrolei dr. nj. fell, taurin. infpisf. . Extr. Abfynth., Extr. Tanaceti aa dr. j. M. d. S. ventri inungendum ; quale Ung. in colica verminofa fummae vidit utilitatis. IV. D I U R E T I C A. $. 47. Scilla cum interne graviores inducere posfit noxias , externe laudatur dofi fcrup. /3 pro quavis frictione, cujus extus applicatae virtutem diureti- cam Ung AIo5s cum Petroleo." CO Brcra, p. 174. (a) Lib. de Mat. i\tcd. Lugd. Bat. 1762. 8 9 . p. 249* (3) Summa Obferrat. pracc. IV. 1330. p. 451. C O M M E N T A T I O cam extra dubium pofuit Chiarenti. (Cf. fupra II- S- 34- 35). Locatelli(i) foeminarn curavit anxietate, tus(i, oedemate cxtremitatum et leucophlegmafia univerfali ^orreptam; Cortice cum Spir. nitr. dulc. et oxym. fcill. exhibito , parca manfit unn.a , per 24 horas Unc. xx.; jam pulveres dedit ex Corticis gr. vj, Opii gr. | , Scillae gr. j , fed vomitu ejiciebantur ; uri- na tamen ad Unc. xxx. de die emisfa ; duabus vero frictionibus cum Ung. Scillae vuj gr. continente ad Unc. XLVI. per 24 horas et post ulteriorem fric- tionem ad Unc. LX urinae copia aucta , ut aegra tandem convaluerit. In hydrope anafarca Weigel (a) ex Scilla cum Opio etfaliva Unguenti inflar admota, auctam vidit diurefin, et levamen ; Anfelmi vinim hydropem av y.;S- - l <5' ObC. i. II. If. 48. M E D I C A. culus , pomatum infricavit ex Scilla for. j. in dr* j. fucci gastr. foluto , tripartita dofi una die adhi- Wndum , unde urina fatis aucta , ae post unctum Ung. ex Digit, purp. et Epigl., Scilla ec Acetate Potasfae, fucco gastr. folutis , ad iumbos , femora et brachia, fanitas rediit ; reconvalescens in loco hu mido degens , recidivus post moram rediit , cum eadcm iterum ventriculi fenfilitate. Ung. ex Digi- tal! et Scilla iterum restitus. B a 1 1 e r i n i fimpli* cis Ung. cum Scilla confecti utilitatem in ascitica probavit (i) , nee G i u 1 i o (2) alium notavit even- turn. Puerperae molesta graviditate , haemorrha- gia gravi durante partu , aliisque miferiis exhau* ftae hydrops fupervenit anafarca et ascites ; emacia- ta et fame ac agrypnia confumta , nihil ingerere po- tuit nili magno fub dolore, et cum materiarum aquofarum eructatione, unde gravior adhuc dolor; mors itaque foras pulfabat ; K n e b e 1 (3) fenfilita* tern organorum digestricium inminuit Tinct. port. Aurant. cum opio, vinumque illi et nutrientia de- dit ; abdomen vero quotidie inungi curavit cum Unc. j. Unguenti ex Scillae (cr. ij, Opii gr. iv. Ung. mere, terebinth, fcr. j. et axungia ; ex prima frictione jam frequentior urina , eo demum eventu ut post hebdomades fanata fuerit, post largam urinam. Ibid. II. p. 56 fq. - (3) Memoir. J. c. p 186. Samntt. Vuserl. Abh. p 446, (4) Samml. auserl. Abh*\ XXXI. 1823^ p. 528. (5) Journal dt Phyjtquc , 1. c. p. 213. 05) Huf. Journ. LXIX. 1829 IV. p 71. Richter,^*f. fhtrap. IV. p. 374. 382. 39o id jam iaudat. (7) Ch|-e : fi f|en, 1813. p. 227. Br&ra, 1. p. i?7. C^) M E D 1 C A. 133 fin pro frictione for. ft , i dr. j. ftattiens ; Ascitera fustulit (i)frictione, omni quartahora inftituenda , cum pomato ex Digitalis Epiglott. fcrp. j. cum falivae dr. j. G i u 1 i o (2) oedema crurum , infant! post Dyfentcriam fuperveniens, fublatini) vidit poma to cum i5gr. Opiiet 20 gr. digitalis purpureae^ cujus | pars bipartita dofi applicabatur. Sic oedema cum incipente bydrope anafarca fustulit (3) pomato , for- tern digitalis Epiglottitdis dofui , minorem Scillae con- tinente, unde post 3 frictiones urina jam valdeauc- ta; in alio tandem cafu pomato cum Digitali lit* tea Anafarcam reilituit hydropem (^4). Chrestien Dig. purpur. pulverem cum faliva , vel Tincturam adhibuit; quidam interna medela ab Asciti liberatus (5) , regionem humidam inha. bitans iterum accedit cum hydrope Asciti et anafarca ; nullum ex internis levamen; frictiones cum Dig. purg. gr. xx , faliva folutis , tripartita do- fi ter de die, inflituebantur j quo praefidio brcvi reititutus aeger. Simili modo Ascites , hydrops Anafarca , Hydrothorax fanari leguntur , in on> ni cafu larga fecuta urinae fecretione (6) ; nee tinctura inutilis : infans 4 annorum Asciti labo- rans quotidiana femorum, abdominis et renmu in- line- (i) *'<5. Gbf. o. II. p. so. (;) Ibid. . 214. Obf. a. II. p. 37- *". Pulveris for* ma autem praeilat , aut fi quid vehiculi fumatur , pa- (i) Exftft /*!>, p. is8. Esfai, p. 19. (a) Ger- hard, I.e. p. 107. (3) Ibid. p. 107. . (4) Ibid. p. H6. Cs) Ibid. p. 104. (6) Ibid. p. 103. Lembert et Lefieur (Expoft fommaire p. 158) idem jam docueraot. (7) Frori*p'sM*i'z,n v . 398- XIX. 1828. Novemb. n. s. p. 17. C) '/*' P- ao et iai. 140 COMMENTATIO parum fit(i); fi enim remedium misceatur cum cerato vel cataplasmate , numquam adeo prompta abforptio (2), quam fi intnediate cuti apponantur. L e f i e u r (3) pomato epispastico remedia incor- porare fuadet, ut locus maneat excoriatus. . 5. Dofis. Cum itaque adeo efficacia flnt remedia , et eo facilius abforbeantur , dofis ne calculetur ut in methodo Jatraleptica. Gerhard non raro om- ne quod adpofitum fuerit, abforptione, evanesce- re vidJt (4) ; Lembert (5) et Lefieur (6) ex 2 gr. Strychii ad quae , fenfim adfcenderant , Teta- num viderunt; M a n s f e 1 d (7) ex J gr. Acet. Morphii bis data ejusdem vidit fymptomata ; unde cum cautela dofin definiendam putamus ; Temper a minima do- fi incipiendum est (8) ., quae exiguis gradibtis au- geatur. Americani ex ferie obfervationum conclu- derunt : dofin , huic methodo aptam , esfe duplicem vel triplicem dojln internam ; ad majorern tamen quantitatem posfe aggredi (9). Dofis differt etiam pro locc applications et vehiculis ; fi Narcotica ex- tremitatibus applicantur dofis largior fit (10) ; quan* doceratum vel cataplasma adhebitur etiam augeatur, nam (i) R-ichter, 1. c. p. 7. (2) Gerhard, 1. c. p. 115. (3) Nouvelle Medication , 1, c. p. 299. 4) Transact* Mid. p. 103, 125. (5) Esfai, 1. c. p. 56. (6) Neuv. Med. 1. c, 300. (7) Vide f.p.6. ~C> Expofi Jowm. 1. c. p. 158. . (s>) Gerhard, 1. c. 135. 0<0 Ibid . P. 105. M B D I C A- 241 nam his vchiculis minus perfecta abforptio (i) D& aegro* $. 6. Jam igitur haec medicamertta loco cutis denudato funt applicanda. Cutis denudatio. Vulgo epidermis a eute fe parafi folet emplastro veficatorio ; facta veficula rumpitur, epidermis dimovecur,et diffufa lymphd* locus denudatus adest. Hanc methodum primum fecuti funt (2) ; attendatur , flatim post factara veficulam * defumendum esfe emplastrum , ut actio in Organa uropoictica evitetur (3). Lefieur in ae* gris fenfibilibus alia fumenda fuadet, quae lente et fine multo dolorc epidermidcm elevarent 5 uti cort< Mezerei et ita dictum Taffetas veficant ; fi vero prompte agendum fit , indicat gosiypium acido Sul phurico (aethereV) imbutum , flammaaccenfum ^ aut aquam calidam (8o 100 Fahrenh) , Ammon. li- quidam , acid, acetic um concentratum vel tandem vulnusculum cultro cuti Infigendum (4). Lem- b e r t aquam calidam improbat , quia ejus actio incerta et periculo plena , faepius dermatis fuper- ficiem adeo irritet , ut abforptioni fiat inepta (5) $ dolores veficatorii valdequam mitigari, circum- pofitis cataplasmatibus emollientibus , notavit (6). Eiii- (O Ibid. p. US* E'f**> 1. C. p. ao. (2) Expoft fomut. 1. C. p. 158. Nouy. Mtdic. 1. c 298. (3) Nouv. 1. c. p. 298. (4) Ibid. p. 299. * (5) Lcmbert, fai, p. 17. (6) Ibidem. Q CO.MMENTATIO Ercplastrum cantharidum American! optimum pu- tant remedium ad cutem denudandam , irritatio- nem cataplasmatibus moderantes (i). Lembert et Gerhard epidermidem dimovere disfuadent , qiiam perforandam mode putant , ut ferum effluat et medicamentum fupponatur (2), quando longe ef> ficacior abforptio. Mansfeld veficantibus non opus esfe docet et remedia applicat cuti rubefa- cientium ope valde irritatae. Curandum est , cutem , femel denudatam , fuppu- rantem manere , quern in fcopum Lembert et Le- fieur primura docuerunt, pomatum epispasticum remediis addere (3); Lembert optima remedia huic fcopo putat : Extr. Scillae , Strychnium , Tar- tar, emet. , et 2 loco Chinium , Morphium Extr. Hyoscyami, Kermes (4); exficcantia vocat Mere. Dulc. (proto - chlorure) et Acet. Plumbi. . 7. Locus , quo fiat haec cutis denudatio , pa- rum difFert fecundum L ef i e u r (5). Bally vero doctiit , efficaciam eo majorem acquiri , quo loci pro- f>ius ad centra nervofa eligantur (6). Lem- bert eo facilius Dyluriam vidit , quo propius ad or- gana genito - urinalia apponatur acetas morphii C?). Belladonna extremitatibus inferioribus applicata mi- nime in cerebrum egit ; evidentes erant effectus (i huic CT) Gerhard, I. c. p. 124. (2) Gerhard. 1. c. p. 125. Lembert 1. c. p. 18* (3) Expofd fomm. 1. c. p. 158. (4) Esfay 9 1. c. p. 19. (5) Nouv. Midic* I. C* p. (6 tfai 9 I. c. p. att (7) Ibidem. M E D I C A. huic propius applicetur (i) ; Americani fimi- lia obfervarunt ("2). Lembert abforptionenl Temper vidit validiorem in pane interna membro- rum , quam in externa , in anteriore corporis par- te , quam in posteriore (3). Gerhard partesner- vis vafisque dites, in anteriore corporis pane, internamque faciem brachiorum et crurum per ex- cellentiam ad hanc methodum eligit; nulla vero pars illi aptior fuit vifa , quam epigastrium. Semper eligendum monet locum, qui immediate contiguus-est cum fede mali et cum organo , in quod medicamentum a^cre debet (4). Caeterum locus non adeo multum difFert ; quocumque cutis loco fuper* ficies application! adaptetur , Temper vim fuam fpecificam in fystema quoddam aut organon exfe- runt medicamenta ; Kermes in veficatorio pone ait- riculam pofituiti in bronchias agit (5). Strych- nium oppofito lateri applicatum agit in extremita- tern paralyiicam ; Belladonna pedi applicata in ocu los (6). jlmbitus loci denudandi diiFert , pro tempore per 1 quod medicamentum applicare velis et remedii co* pia. Parvus nimirum fit locus quando fortiora re- me- (i) Ibidem* (2) G erhard, I. c. p. 115. ** (s) E** fat, 1. c. p. 26. Vesperi et noctu abforptionem promptiorenl credit; itcna post balnea, vacuis imestinis, tempore humido at cahdo (p. a7 *- (4) Gerhard, 1. c. p 126. (5) Lembert, Etfai , 1. c. p. jo6* ( Etft , 1. c. p. 14. 44 C M M E N T A T I O media applicantur (i). Bally fupperficies plures minores, quibus recipiantur medicamina, plus pro- desfe dicit quam unicam majorem (2), . 8. Haec quoad aegrum et inedicamenta fuffi- ciant; quaedam tamen obfervanda restant in ipfa cxercenda methodo. Remedium folidum pulveris inftar .in locum infpergirur ; extracta et conferva unguento quodam incorporantur ; fluida applicantur balnei forma vel carpi is iis imbutis (3) ? aut guttatim affunduntur ; refmofa emplastri inftar adminiftran- tur (4). Non ftatim ctiti applicetur denudatae omne me- dicamentum ; fenfim fenfimque enim fi cutem ejus /actioni asfuetam reddas, dolor localis longe erit -minor (5). Ubi cutis valde fenfilis fit , linteolum tenue cu- ^tim inter et medicamentum ponere Lefieur jusfit (6) , dein in cutim nudam ; Americani putant in ipfam epidermidem 9 lympha evacuata , deponi posfe remedia; altera deligatione jam minus dolet locus et applicatio limmediata fustinetur (7). Medicamentum ponatur in centro vel ad margines loci; quavis deligatione omne quod -ejus remanferit amoveatur et pfeudomembranae , quae (1} Gerhard, 1. c. p. 125. (2) Etfai , 1- e. p. 22. (3) Ntivv. Mid.) I. c. p. 299. C4) Esfai, I. c. p. 20. Cs) Gerhard, 1. c. p. 125- (6) Nouy< MMit. 1. c p. 299. C7) Get-hard, 1. c. p. iatf. M E D I A. quae in loco inflammato oriuntur, tollantur fi). Post applicatum medicamentum locus tegi potest cum cerato , quo eadem , quam introducere vis , materies , continetur (a) , vel alio topico quodam , quod tamen ne nimis fit amplum (3). Post deli- gationem locum lavari convenit aqua 4 pura vel fa- ponacea (4); vel folutione chlorur. calcis (5). .9. Attendendum quoque est , ne loci 3 valdc in- flammatis zpplicetuT medicamentum ; fcilicet facile fie- ri potest ex laefione cutis gravem oriri inflammationem localem; Gerhard explurimisexperimentisconclu- fit : oborta ex laefione cutis inflammatione , nullam da* rt abforptionem , nifi remediis reiblventibus fubve- niatur (6), Idem testatur Lembert (7). Haec congruunt cum Cl. Gendrin qui docuit: in te- la cellulari , quae in gangraenam abire minitatur, vix abforptionem locum habere , cum ibi ftafis fan- guinis adfit ; venenum tali parti applicatum nul- him edit effectum ; remedia quae endermatice dantur vulgo funt irritantia , qua vi irritante , aut ex alia caufa, fi vulnus in grangaenam abire minita- tur, (i) Ibid, ct Ntuy. M$j. p. 499. (2) Ge rhard,!. c. 125. (3)'/fei, 1. c, p. so. (4) Gerhard, p. 125. (s) Lem- bert, 1. c. p. 18. (6) Archiv Qinir. XXV, 1831. Mars, p. 419. - (7) Lembert, Esfai , p. 18 fcripfit: lorsque 1'inflammation fc manifeste a un faible d(Jgrd, Tabforptioa estfouvcnt active; raais, lorsqu'elle d^pasfe les boracs d'u. ne excitation raodlree, Tabforption est en raifon inverfc dc ,, fon COMMENTATIO tur , aut graviter inflammatur , uti cito in cachec- ticis obtinere potest , abforptio inde diminui quin et listi facile posfet. Lefieur raro inflammatio- nem obortam dicit , et ii oriatur , illi fuccurendum esfe topicis et balneisemollientibus(O , quod etiam alii fuadent ; videtur autem in tali cafu alium esfe eligendum locum. . 10. Actio medicamentorum est primitiva to- pica vel fecundaria ; haec quae fequi debet ex ab- forpto medicamento 5 pro medicamentis difFerens ,10 roinutis , hora una , vel duabus , vel tribus ab ad- miniftrattone elapfis apparet , caloris fenfatioiie fe expromens, quae a cutis loco nudato ad proximum cavum, in quo viscera flint, porrigitur indeque per totum corpus diffufa inprimis vaibrura et ner- vorura curfum fequitur (2). Actio topica ge- neratim irritans , pruritus vel ardoris fenfu con- fistit , cum rubore et affiuxu fanguinis ad partes dcnudatas (3). Gerhard (49 ftatim post applica- tionem dolorem fentiri dicit , plus minusve longum , Jocalem, quae actio topica distincta est ab effectu medicament! fpeciali , quern potius impedit quam promoveat; faepisfime quoque aegro iupervenit ca- loris fenfatio , e parte applicationis emanantis , per totum corpus progredientis , actionem folitam medi- ca- (O Nouy. Mtdic>\. c. p. 299, (2) Lembert, E*fai 9 |). *s. (3) Ibidem. (4) Gerhard, I. c. p 125126. (?) Ibidem, p. 126. M D I C A. 47 camentoruci praecedentis vel concomitantis. Intcn* fit as actionis topi cat mult urn depcndct a loco (0 ubi cutis denia , et in loots ab organis nobilioribus longe remotis , irritatio localis debilis cst, magis vero evidens in partibus ncrvis et vafis abundan- tibus, in locis corporis antcrioris; accurate autetu ad hanc actionem localem attedendura est , ' turn quoad felectum medicamentoru,m , nam Sulph. Chinii et Tart. Em. mordaci dolore fece habentur intolerabilia , turn quoad aegrum , qui fi irriiabilis fit et debilis huic methodo erit ineptus , turn tandem : quoad ipfa vehicula et topica auxilia ad dolorem et inflammationem minuendam ; baud raro localis dolor ulteriorem methodi ufum impedivit (2), . n. Indolefua cum fint medicamenta fortisfima et faepe Narcotica, interdum justomajores aut nod- vac obfervantur/^ J - c v s, C. L p. 68. i (3) Annal\ Uasyerfali di Medieina , Gennaio jB30. Moll et v. Bldik; IX. 1850. p. 480. M E D I C A. 255 nistrabantur fine fructu, Caucanas (i) 10 gr. Sulph. Chinii eo effectu applicabat , ut fere flatim malum tolleretur , nee redierit. Lembert ex 6 gr. Sulph. Chinii enderpiati- ce applicatis hemicraniam periodicara fublatam vi- dit (2). In nofocomio Philadelphiae bono fruc- tu , apud aegros gravioribus morbis exhauftos , lo- cos denudatos deligare folent cum Sulph. Chinii gr. 412 (3). II. EXCITANTIA A N T I SP ASMO DIG A. J. 13. Afam foetidam\, em bert (4) utilem vi- dit , tincturae initar ad 20 guttulas mane et vesperi loco denudato applicatam , in tollenda Neuralgia frontali feminae robustae fed hystericae , quae pe- riodice quotidie certo tempore accedebat , et ab an- tiphlogisticis , balneis , ufu interno aquae auran- tiorum et Morphii , quin et endermatica applicatio- ne Acetat. Morphii \ 2 gr. vinci non potuerat ; tincturae Afae foetidae dofi ad 30 guttulas aucta , 8 intra dies reftituta fuit fanitas. J. 14. Moschus fecundum endermaticam metho- dum applicatus diaphorefm producit ; fedes et uri- nam imminuit (5). Vir 62 annorum asthmate gra- visfimo oppresfus , ex venae fectione nullum fruc- tumpetens, post ufum Julapii cum 6 10 gr. Mo- fchi (1) Jearn. Univ. det Sdcnc. Mid. XL. 1828. p. 233. (2) Lembert, I. c. p. 164. (s) Transact. Mid. p. loa. (4) '/* P. :" (5) Ibid. p. 109. 256 C O M M E N T A T I O chi a morbo fuo liberatus est ; post 2 menfes re* diit morbus fimili atrocia; veficatorio in brachio applicato , post 8 dies 6 gr. Morphii endermatice administrabantur ; nee alia efficacia quam antea ex ufu interno; fudores copiofi, respiratio liberior^ omnia fymptomata fublata , restiiuta fanitate. Lefieur (r) in fpasmis et catarrho fuffocativo emendandis utilem notat Mofchum. III. SEDANTIA NARCOTIC A. g. 15. Narcotica in generc. Narcoticorum ad- ministratio endermatica inftitui potest in omni mor- bo chronico , interdum in acutis ; efRcax erit quan- do omnis forma exhibendorum Narcoticorum fit exhaufta, aut ventriculi vires ex eorum isfu Ian- gueant(a). Univerfe de illorum administratione Ame- rican! notafunt (3) : ilia longe promptius , qulm alia remedia , hac via effectus producere , cum pauca in- tercedant minuta applicationem inter et effectum ; Vehementem dolorem non inducunt , nifi fortior do- fis ad locum inflammatum admoveatur; rieque efFec- tus difFerunt ab illis , qui ex ufu interno redundant, Dofm ftatuerunt triplicem internam , augendam vero , fl ceratum aut cataplasma adhibeatur ob minus perfectani abforptionem ; caute tamen circa haec agendum esfe putamus. Mans- (1) Neuv. MM. p. 300. (a) Transact. Mid. p. 104, (O Ibid. p. -114116. MEDIC*. 257, Mansfeld (i) ex \ gr. Acet. Morphii jam dilatatas vidit pupillas, et in alio cafu (2) teta mini ex \ gr. bipartita dofi intra6horas adhibita; fie Gfilli tetanum obfervarunt quum Strychnium ad- hibentes, dofin ab gr. fubito ad 2 gr. auxe- rant (3). Narcotica igitur ex omnibus remediis maximo commodo endermatice adhibentur, nee unquam ex prudenti eorum administratione Ame- cani (4) obfervarunt fymptomata quae adhibitae methodi inducerent querelam , e contra faepe effec- tus notarunt ex alia medicandi via vix expectandos. . 16. Opium. Opii crudi gr. 10 loco nudo applicata le- vem modo producunt irritationem localem; at ftatim actio narcotica obfervatur. Jackfon (5)5 quum Tinct. Opii Aceticam (Black- drops) ad 10 guttulas ter de die cuti pectoris , aegri Bron- chitide laborantis , denudatae applicasfet et dofin ad dr. 0. auxisfet , inde vidit congestiones adcaput cum fomno defatigante et fequente cephalalgia. In ae- gro (6) , ubi propter opthalmiam chronicam vefi- catorium brachio esfct impofitum et ftimulandi caufn locus cum cantharidibus deligaretur , violenta oborta cst ftranguria ; femidrachma' Tinct. Opii Ace- (i) Casper's Kritifchcs Aepertorium , 1. c. p. 107. (a) Gemeinsam. Deutfch. Zeitfchr. f. Geburtsk. 1. c. p. 394. In alio cafu ex j bis admoto (39^)* (3) Lembert, Etfai 1. c. p. 56. (4) Traniatt, Midtc. I. c. p. 1 16. (5) Ibid. p. 105. ($;ibiJ, v. io(5. R COMMENTATIO Aceticae , cum mucilagine , ad eundem locum bis ul- tra aliquot horas applicata" , ftatim levamen ftrangu- riae et fomnus obfervabantur. Dofm hujus Tinctu- rae ut effectus provocentur narcotici , ftatuerent 15 20 guttulas fi ad ad epigastrium , et J dr. fi ad extremitates admoveatur. Extr. Opii aquofum cfTicacius invenerunt (i). S. 17. Morphium ejusque Acetas et Sulphas. . Experientia Americanorum docuit fales Morphii Acetatem, etSulphatem , ea esferemedia quae optime administration! endermaticae , et ad provocandos effectus narcoticos funt apta (2). Hinc non mirum est, tot exftare a variis medicis collectas obferva- tiones , de Morpbii efficacia" ^atque illud frequentis- fimum methodi endermaticae esfe praefidium. Lem- b e r t (3) notavit Morphium purum longe mino- rem irritationem inducere localem , quam ejus'Aceta- tem. Americani (4) Sulphatem omni Morphii praepa- rato praeferendum putarunt , quia folubilior exiftit , Morphiique fales propterea adeo huic methodo conve- nire, quia multum efficaciae parvo fub volumine recondant. Tactu non valde dolent , nee gravem in- ducunt irritationem ; interdum tamen haud medio- crem inducunt inflammationem , et Gerhard quoad to pic urn effect urn , ab Acetate fernper longe vehementiorem vidit irritationem quam a Sulpha- te, CO Ihid. P- l o?. O) Ibid. p. 106. C3) >r. Univ. XLIV. p. 243. - (4) Transact. Med C. p. 207. M E D I C A. tc , quae irritatio erat maxima fi ad locos inflarama- tos adduccrctur fal , aut febricitans esfet aeger ; ce-*- ratum adhiberi potest , fed praeftat immediata appli- catio. Dofin ftatuerunt ab gr. ad 3 , 4 gr. , ac jam paucis elapfis minutis efFectum obfervarunt (i), Gendrin ex J gr. , in matrona valde irritabili, fontanellae brachii applicato, narcoticos vidit ef- fectus (2). L e m b e r t (3) ex applicatione endermatica , prae- ter pruritum levemque flimulationem localem, fe- mel 100 inter exempla , naufeam , frequentius ve- ro alvi obftructionem obfervavit, et inter 200 exempla fexties dyfuriam , ter urinam valde dimi- nutam ; bronchiorum infuper notavit fecretionem diminutam , respirationem retardatam , interdum oscitationes , pulfum frequent! d et vi diminutum , torporem , cutim calidam et humidam et pruritus fen- fum , imprimis circa nafum , pupillam Temper contrac- tam , et pro varia dofi fomnolentiam , foporem , vertiginem , deliria , cephalalgiam , temulentiam , et interdum ingentem alacritatem. EfFectus imprimis ad fedandos dolores expertus est celerrimos ; effi- caciam non exfpectandam nifi ab J- a gr, ab,^ vero incipiendumdocet,nec fubito augendam dofin , tune enim facile aegri fenbibilitas adeo incresceret ut non fine periculo vel minimam ferret dofm. Ric li- ter CO Trntett MU. p. 107. (ft Ibid. p. 108 , 109. O)Lembcrt, Etfti, p. a8 35. R 2 *6o COMMENTATIO ter (i) ex cauta dofi functiones parum turbatas vldit; pulfum paulo frequentiorem ac pleniorem obfervavit , trans pirationem auctam , numquam vero cenforii effectiones, I. Ufus in Bronchitide chronica. Mulier 55 annorum catarrho chronico , orani hie- me in Bronchitidem exasperante , laborabat et ex variis remediis parum levaminis petiverat; emacia- ta tusfi , noctu imprimis , vexabatur ; agrypnid , tracheae prurigine,pectoris oppresOone, fudoribus, horroribus et febre circa vesperem correpta erat; Lembert (2) Acetatis Morphii | gr. ad bra- chium endermatice applicavit, unde pruritus, tus- (is et pectoris oppresfio intra 15' diminutae funt ; ex i gr. postero die applicato fomnus fequeba* tur; iterum tamen exasperatae pectoris afFectiones levabantur, gr. 2 ejusdem remedii per triduum qaotidie adhibitis ; interpofito medicamenti ufu , aut , ut pateret , quid ipfi , quid imaginationi esfet adfcribendum , cinere infcia aegra acetatis Mor phii loco adpofita, fymptomata exasperabantur 5 tri- bus autem , et quatuor adhibitis ulterius granis intra paucas hebdomades , aegra adeo videbatur fana- ta ut e Nofocomio mitti posfet. Aliam tradit L e m b ert (3) obfervationem, ubi inchron. Bronchi- tide , pulmonum morbi comite, oppresfionis pec- to- (O De methodo coder m. 1. c. p. 38. CO '/<' t P. 5S (3) //4/, p. o. [M E D I C A. t6i toris levamen obfervabatur ex J gr. Acctatis Mor- phi cum 6 gr. Mofchi ; tusfis autem ct difficilis expectoratio perfistebant ; gr. a Kermis mineralis fequenti mane et gr. Acer. Mprphii vespereapplica- tis , facilior evafit expectoratio ; Morphii dofi ad gr. 3, Mpfchi ad 15, Kermis ad 3 aucta, et lo- co veficatorii faepius mutato ; , intra 6 hebdonaades fanatus legitur aeger. Sexagenarius Bronchiti- dis chronicae causla (i) nofodochium Philadelphia^ ingresfus , venae fectiones frequentes , cucurbitas , veficatoria , ufum internum Opii et Sulpharis Mor- phii pasfus erat fine ullo levamine; ceratum pa- rabatur ex Sulphat. Morphii gr. 5 , cum drachm, i cerati fimplicis , cujus } pars ter de die applicaba- tur; nee per 3 fequentes dies alia dofis aut me- thodus administrabantur , aegri conditione in melius vergente; tertio die fupervenit febris intermitten- tis paroxysmus , quo etiam antea laboraverat ae- ger; Sulph. Chinii addebatur cerato; febris non rediit ; die autem ex applicato Morphio quarto aeger opci- me fe habuit ut vix tusfis fuperesfet. Plures Bronchitidis cafus eadem ratione feliciter Philadel- phiae tractarunt. II. Phthifis et alia pectoris mala. Le f i e u r (2) catarrhum pulmonum chronicum , quater Acetatis Morphii (5-2 gr.) endermatica administratione , intra 4 vulgo hebdomades , cura- vit; (i) Nouv. Mitic* p. 30Q GO Transact. NMie. p. 109, COMMENTATlb vit ; medicament! ufu , ante perfectam fanationem , iiiterpofito , malum redibat ; ipfam Phthifin pulmo- nalem ex ejusdem remedii continuato ufu , duobus in cafibus evidenter emendatam , fe vidisfe tradit. Quinquagenarius (i) Phthifi pulmonali baud dubie correptus 9 febre hectica ac tusii vexatus , ex fanguinis misfione local! , veficatoriis , Opii , inprimis Morphii praeparatis nihil levaminis peti- verat ; Morphium aliaque anodyna ventriculum !r- ritabant, pectoris loco denudato bis de die infper- gebatur gr. i Sulphat. Morphii , unde aegri condi tio adeo fuit levata, ut fefe meliorem haberet quam per plures menfes habuisfet. Commendant American! hunc agcndi modum in omni Phthifeos cafu, ub! aegri fenfibilitas exhaufta fit ex medica- mentorum protracto ufu. Meyer (2) tusli convulfivae fequenti modo mede- tur : vespere praecordiis veficatatorium baud mag- num applicat, quod mane altero cum epidermide dimovet ; jam Acetatis Morphii gr. J loco nudo impofitum emplastro adhaesivo tegit, unde fum- ma obfervatur in emendanda tusfi eflicacia ; locus fi fanescat, veficatorii applicationem et Morphii ufum ternis diebus repetit; non tamen unice inde virtus, nam fimtil intns Emeticum porrigitur; gr. I Morphii cum amylo fingula ita vespere ad- (0 Trantact. Me A. 1. c. p. 109. - C 2 ) Rust Magtzin , XXVill. ic3. Heft. II. p. 35(5. M D I C A. admoto , intra dierum hebdomadem morbus vulgo fuperatiis. Similem eventum notarunt K 6 h 1 e r et B luh m. Rombergfi) puero trienni , per trcs hebdomades tusfi convulfiva laboranti , Acet. Morph. gr. J fcrobi- culo cordis , veficatorio denudato , infperfit, post tri- duum tusfis paroxysm! , praefertim nocturni , minus erant vehementes , et quarto decimo die morbus ex toto cesferat , absque ullius alias remedii ufu. Promptiorem eiFectum ejusdem remedii Stein- riick in infante trienni obfervavir (2); eundem quo* que R o m b e r g (3) , in puella 8 annorum , quae tusfi vehementisfima catarrhali cum fpasticis affec- tionibus conjuncta laborabat; bihorio ab infperfio- ne Morphii maxima remisfio ; iterata vesperi ap- plicatione fomnus valde placidus , attamen postero die aegrotula ita pallebat, tarn debilis et fomno- lenta erat, ut Morphii ufus fieret fuspectus. Idem Steinriick viderat. Magnus in pectoris quoque affectionibus Ace- tern Morphii adhibuit. Puella 9 annorum hydro- pica et cachectica, tusfi continenti etfputorum ube- riore excretione vexata, ex nullo levata est reme- dio. Veficatorio pofito , et loco nudo Acet. Morph. J gr. de die appofito , tusfis jam tertia die minor ; ter- (i) R. A. Magnus, Obfervationes in methodura cnderma- cam. Be: (3) Ibid. COMMEN'TATIO teria grani parte admota efFectus manifestior, at urinae fecretio maxim e cohibita ; per tres autem hebdome- des gr. (3 de die applicato , respiratio in normam redierat. Locum per illud tempus mutare, opus non erat, cum nulla obfervaretur in vificatorio mu- tatio (i). -Foemina47 annorum , ab octo annis phthifi hereditaria correpta , inmenfa fputorum co- pia exhauriebatur ; post alia fruftra adbibita, gr. | Acet. Morphii quotidie pectori deruidato appli- catur. Post triduum fputa rariora , expectoratio facilior , tusfis mitior ; pedum refrigerio exorto , om nia in pejus abierunt, fed brevi placata ; dofis | gr. per biduum adhibita, tantos veficatorii do* lores ciebat, ut ieponi oporteret; post aliquot dies minori cum dolore tollebatur, unde tusfis et ipu- torum excretio migitabantur , at ex toto colli non potuerunt; minori ergo cum molestia, quam fieri folet, ad orci fauces propinabat phthifica ; mox autem dolores veficatorii ad cum evehebantur grar dum , ut dofis ad | gr. esfet diminuenda; viribus jamjam magis fractis tanta ex applicatione irritatia, ut Morphii ufum omnino tolli qeberet (_), III. Dysphagia fpastr.odica. O m b o n i dysphagiam fpasmodicam , quae jam per 15 dies ad optima anti-fpasmodica pertinax, aegrum fame et fiti excruciaverat , \ grano Acet. Mor-